Algemene rijksarchivaris Martin Berendse is vandaag in Oslo officieel geinstalleerd als president van de International Council on Archives (ICA). In de afgelopen decennia is de ICA uitgegroeid tot de belangrijkste belangenbehartiger wereldwijd van nationale archieven, particuliere archieforganisaties, lokale archieven en individuele vakgenoten. Slechts één keer eerder bekleedde een Nederlander de functie van president; dat was in 1953.
Beheer internationaal archieferfgoed
De International Council on Archives maakt zich al ruim 60 jaar sterk voor een goed beheer van het internationale archieferfgoed. Archieven zijn een geweldige informatiebron. Ze zijn het documentaire bijproduct van het menselijk handelen en als zodanig een onvervangbare getuige van het verleden. Archieven zijn niet alleen van onschatbare waarde in het huidige informatietijdperk, ze zijn ook kwetsbaar. De ICA streeft daarom ook naar kennisuitwisseling, de ontwikkeling van internationale standaarden en een dialoog tussen archivarissen, beleidsmakers, gebruikers en vormers van archieven.
Regionale samenwerking
Berendse kijkt er naar uit om aan de ICA leiding te geven. 'Mijn indruk is dat er met de ICA een stevig netwerk voor het internationale archiefwezen bestaat,' zegt de nieuwe ICA-president. 'Tegelijkertijd constateer ik dat nogal wat collega's, of ze nu op plaatselijk, regionaal of nationaal niveau werken, veel moeite moeten doen om hun positie te verdedigen en de middelen te verkrijgen om hun werk naar behoren te doen.'
Versteviging van regionale banden is daarom wat Berendse bepleit. 'Voor wat betreft de kwalitatieve verbetering van de archivering van overheden in ontwikkelingslanden is winst geboekt.' Zo werd een aantal jaren geleden geconstateerd dat de kwaliteit van de overheid en de rechtszekerheid van de inwoners in de Zuid-Pacific onder druk stond, omdat de archivering van de overheidsstukken niet op orde was. Daarom is onder leiding van ICA een handleiding en bijbehorende set instrumenten ontwikkeld, die goede archivering mogelijk maakt. Australië en Nieuw-Zeeland hebben bij de totstandkoming van de set nauw samengewerkt met de Zuid-Pacific. Het initiatief is inmiddels overgenomen door Frankrijk om toe te passen in West-Afrika en naar verwachting volgen meer ontwikkelingslanden.
Samenwerking met internationale organisaties
De nieuwe president heeft daarnaast voor ogen dat ICA nauwer gaat samenwerken met internationale organisaties als de Wereldbank en UNESCO in de nasleep van (burger)oorlogen, zeker als archieven en het beheer daarvan op het spel staan. Vrijheid om informatie in te mogen zien, om het handelen van overheden na te kunnen gaan, is een belangrijk recht.
Tot slot blijft digitalisering een 'key-issue'. Nationaal zijn de ontwikkelingen voor digitaal informatiemanagement nauwelijks bij te benen. De ICA is het platform om internationaal op te kunnen trekken op dat vlak. Een groot voordeel van digitalisering is dat de documenten eerder openbaar kunnen worden.
ICA
De ICA is opgericht in 1948 is nauw gelieerd aan UNESCO. Inmiddels zijn meer dan 2000 particuliere en publieke instellingen uit 165 landen aangesloten bij deze onafhankelijke organisatie. De ICA staat voor de duurzaamheid, ontwikkeling en het gebruik van 's werelds archiefcollectie. Tevens maakt de ICA zich sterk voor de veiligheid van het wereldwijde geheugen in al zijn diversiteit.
Lees de speech van Martin Berendse bij de aanvaarding van het ICA-presidentschap.