Nationaal Archief (Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)

Het experimentele archief: leidraad voor spannende dialoog

Verandering is de enige constante in de toekomst, aldus hoogleraar Publieke Innovatie Albert Meijer. Maar betrouwbare informatie blijft belangrijk. Dat vraagt om een andere manier van kijken naar archief, archieffunctie en archivaris. In een spannend essay breekt Meijer een lans voor het experimentele archief. Waar men experimenterend leert, in plaats van ‘regelgeleid’ werkt. Meijer schreef het essay in opdracht van het Nationaal onder de vlag van Archief 2020, als onderdeel van het Archieflab: The Future of Archives.

Grote uitdagingen

SOS: de Snelheid, Openheid en Schaal van de technologische ontwikkelingen zijn groot, aldus Meijer. Ook maatschappelijke veranderingen gaan razendsnel. Dat levert 3 grote uitdagingen op voor de archieffunctie:

  • de betrouwbaarheid van ons collectieve geheugen  - digitale  informatie manipuleren is makkelijk
  • de duurzame toegankelijkheid ervan - hoe sla je data op en hoe visualiseer je ze?
  • en tot slot: de functie van het archief zelf verschuift - archieven krijgen ook een commerciële waarde, en zelfs een amusementswaarde.

Geen stofjas, maar labjas

De allergrootste uitdaging voor het archief, aldus Meijer, is het aanpassen van de manier waarop het werk is georganiseerd. Tegenover de bureaucratische manier van werken plaatst hij de experimentele manier van werken. Wat dat precies inhoudt staat in het compacte essay Het experimentele archief. Samen met de praktische uitwerkingen die de Archieflab Bootcamps opleverden, is dit essay bedoeld als discussiestuk voor de archief- en informatiesector over de archieffunctie in de 21e eeuw. Waarin de moderne archivaris geen stofjas draagt, maar een labjas.