Nationaal Archief (Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)

Kennisbijeenkomst Preservation: over standaarden en blijvende beschikbaarheid

Hoe krijg je grip op blijvende afspeelbaarheid en authenticiteit van materiaal? Waar moet je op letten bij preservering van digital born particulier archief? En welke systemen gebruikt DANS voor bijvoorbeeld het opslaan van onderzoeksdatasets? Tijdens de kennisbijeenkomst Preservation in juni kwamen al deze onderwerpen aan bod.

Betrouwbare opslag bij Beeld en Geluid

Annemieke de Jong van het Nederlands Instituut voor Beeld & Geluid (NIBG) trapte de inhoudelijke sessie af. Ze schetste het traject dat B&G heeft doorlopen om een betrouwbare digitale opslagplaats (trusted digital repository -TDR) voor archiefmateriaal te bouwen. Centrale vraag hierbij was: hoe krijg je grip op de blijvende afspeelbaarheid en authenticiteit? Het NIBG koos voor een brede aanpak: het in samenhang besturen van alle activiteiten van de organisatie met veel aandacht voor de wensen van de gebruikers en depotgevers. Op papier leek het plan overzichtelijk. De praktijk was anders. Dat had onder andere te maken met het beheer van de metadata van al het materiaal dat dagelijks bij de NIBG binnenkomt (radio en tv). Belangrijke bevinding: de hele organisatie is betrokken bij preservation. Het inrichten van een centraal referentiekader is daarin essentieel; iedereen moet dezelfde taal spreken en dezelfde begrippen hanteren om gedurende het hele traject verwarring te voorkomen.

Particulier archief en standaarden

Robert Gillesse van het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) heeft veel te maken met particulier archief. Dat betekent in de praktijk dat het moeilijk is om regels of standaarden, zoals voorkeursformaten, op te leggen aan archiefvormers. Het IISG is letterlijk ooit opgericht als een ‘safe haven’ om archieven van de ondergang te redden. Omdat het IISG ook een groot onderzoeksinstituut is, zijn er diverse born digital collecties, gedigitaliseerde bronnen en research data, en publicaties. Het IISG staat nog aan het begin van het traject van preservering.  Beleid is in opbouw, een e-depot moet worden ingericht. Belangrijkste uitdaging: hoe stellen we born digital materiaal beschikbaar en hoe maken we het doorzoekbaar? Daarbij moet goed worden gelet op privacy en auteursrechten.

Duurzaamheid bij DANS

Marjan Grootveld van Data Archiving and Networked Services vertelde dat DANS diverse systemen heeft voor bijvoorbeeld het opslaan van onderzoeksdatasets (DataverseNL, NARCIS, EASY). Deze zijn deels openbaar en deels niet. DANS gebruikt FAIR als uitgangspunt: Findable, Accessible, Interoperable, Reusable (ook omarmd door de Europese Commissie in het Horizon 2020 funding programme). Deze principes worden vertaald naar duurzaamheidsbeleid. Een voorbeeld hiervan zijn de preferred formats die DANS hanteert: de DANS-voorkeursformaten worden veel gebruikt, hebben open specificaties en zijn onafhankelijk van software, ontwikkelaars en verkopers.

De presentaties zorgden voor levendige discussies en werden zeer gewaardeerd. De rest van de ochtend inventariseerden deelnemers welke opleidingsmogelijkheden voor Preservation er bestaan. En welke onderwerpen er in toekomstige opleidingsprogramma’s kunnen worden toegevoegd.

Denk en praat mee!

Werkzaam of geïnteresseerd in preservation en/of werkzaam in de archief- en informatiesector?  Dan bent u van harte welkom als lid van het kennisplatform Preservation. Deel uw kennis, vragen en ideeën met het veld.

Save the date

Op 30 november organiseert het kennisplatform samen met de NCDD een bijeenkomst ter ere van de eerste International Digital Preservation Day. Het programma wordt momenteel samengesteld maar bevat in ieder geval het onderwerp e-mailarchivering. Voor meer details en updates, zie het kennisplatform.