Nationaal Archief (Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)

Nationaal Archief in Archievenblad over gezamenlijk kennis ontwikkelen

Digitalisering vraagt om gezamenlijke kennisontwikkeling binnen de archiefsector, aldus de Archiefvisie 2011. Aan het Nationaal Archief de opdracht om samen met de sector kennisvragen in kaart te brengen en een verbindende rol te spelen in de kennisontwikkeling. Hoe? Arjen van der Kuijl (kwartiermaker Kennisfunctie) en Natasja Pels (kennismakelaar) spraken hierover in de oktobereditie van het Archievenblad.

Tijdige betrokkenheid

Volgens Van der Kuijl groeit de onderlinge openheid en bereidheid om samen kennis te ontwikkelen. Die bereidheid van archiefinstellingen en archiefvormers is hard nodig om de grote digitale uitdagingen aan te kunnen. “Zonder voorzorg vervliegt digitaal materiaal – en het vraagt om andere kennis en technieken. Maar het vraagt vooral om tijdige betrokkenheid van de archivaris, al bij de op zet van de informatiehuishouding bij overheden.”

Kennisfunctie

Om de kennisfunctie te vervullen is een aantal middelen ontwikkeld die niet alleen de aanwezige kennis maar ook de kennisbehoefte in kaart brengen. Een daarvan is de Kennis- en innovatieagenda, opgesteld met vertegenwoordigers uit de sector. Hierin staan 14 onderwerpen die meer kennis en innovatie behoeven om de duurzame toegankelijkheid van overheidsinformatie te kunnen faciliteren. De onderwerpen hebben te maken met o.a. e-depots, waardering en selectie, open data, big data en preservering. Het Nationaal Archief zoekt nu partners binnen en buiten de archiefsector voor de uitvoering van de agenda.

Landelijk kennisnetwerk

Het is niet de bedoeling dat het Nationaal Archief zelf een soort kenniscentrum wordt. Van der Kuijl: “Het gaat er om dat alle archiefinstellingen deel uitmaken van een landelijk kennisnetwerk, met het Nationaal Archief in een verbindende rol.” Hiervoor richt het Nationaal Archief met behulp van het innovatieprogramma Archief 2020 online kennisplatforms in, op thema, voor het uitwisselen van best practices en samenwerking. Aan de platforms worden kennisbijeenkomsten gekoppeld; het is belangrijk dat de ‘kenniswerkers’ elkaar ook daadwerkelijk ontmoeten. “In het kennisnetwerk zoeken we verbinding met de wetenschap en gespecialiseerde instituten, zoals het NIOD en Beeld en Geluid. En mogelijk ook met marktpartijen.”

Er gebeurt ontzettend veel binnen de sector op het gebied van duurzame toegankelijkheid, aldus Pels. “De toegevoegde waarde van het kennisnetwerk is dat te verbinden met elkaar.” Een hulpmiddel daarbij is een heringerichte (vraaggestuurde) website. Op de ‘nieuwe’ website worden kennis, informatie(bronnen) en praktische hulpmiddelen, zoals handreikingen, actiever en overzichtelijker aangeboden. Via een online kennisloket kunnen  instellingen het Nationaal Archief direct en makkelijk benaderen.

Bron: Archievenblad nummer 8, 2015, pagina 26 en 27, ‘Waakzaam en dienstbaar voor de hele archiefsector, dat is wat het Nationaal Archief wil zijn’. Auteur: Archief 2020.