Nationaal Archief (Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)

Samen aan de slag met Big Data en Algoritmen

Op 19 september organiseerde het Nationaal Archief samen met de ministeries van Binnenlandse Zaken en Veiligheid en Justitie een diner pensant over de impact van big data, algoritmen (computerprogramma’s die big data verwerken) en het gebruik hiervan binnen de overheid. De gastenlijst was zeer divers: verschillende ministeries, gemeenten, de Belastingdienst, universiteiten, Google, Rijkswaterstaat en de Raad voor de rechtspraak zaten samen aan tafel. 

Rol Nationaal Archief

Algemene rijksarchivaris Marens Engelhard licht de rol van het Nationaal Archief in de discussie over big data en algoritmen toe: “Het Nationaal Archief is eigenlijk het nationaal geheugen van de rijksoverheid. Wij leggen vast hoe beleid tot stand is gekomen, hoe wetten zijn gemaakt. Transparantie van overheidshandelen is onze verantwoordelijkheid. En dus ook de manier waarop we met big data en algoritmen omgaan. Software screent mensen, maar wie screent eigenlijk de software?”

Waar wringt het?

De opslag van big data is een uitdaging. En het analyseren van deze data wordt steeds belangrijker. Ze bevatten een schat aan informatie voor verschillende doeleinden, zoals marketing, wetenschappelijk onderzoek, of preventief onderhoud. Terwijl burgers steeds ‘transparanter’ (moeten) worden, worden de profielen, algoritmen en methoden van overheidsorganisaties het tegenovergestelde: ondoorzichtig dus nauwelijks nog navolgbaar. En daar wringt de schoen.

Hoe verantwoord je keuzes als deze volledig door algoritmen worden gemaakt, of als algoritmen zelf beginnen te leren? Op de een of andere manier moeten we ervoor zorgen dat big data en algoritmen begrijpelijk blijven voor de mensen in het veld en aan de top. Hoe doen we dat?

De kwaliteit van data speelt een belangrijke rol om het vertrouwen in de overheid hoog te houden. Algoritmen en methoden die bij data-analyses worden gebruikt, moeten kloppen en voldoen aan gestelde eisen. Maar wie stelt deze eisen? Op welke manier? En hoe zijn algoritmen te valideren en verantwoorden?

Op dit vlak vallen nog heel wat vragen te beantwoorden. Die ontdekken we door samen te experimenteren. En waar liggen de grenzen van experimenten? Engelhard: “De enige manier om daarachter te komen, is door het te doen. Samen aan de gang.”

Het volledige sfeerverslag van het diner pensant is te lezen op de website van iBestuur.