Nationaal Archief (Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)

Veelgestelde vragen over auteursrechten en online beschikbaarstellen van fotocollecties beantwoord

Onlangs sloot het Nationaal Archief een overeenkomst met Pictoright, de collectieve beheersorganisatie voor fotografen en andere professionele beeldmakers in Nederland. Doel hiervan is om gedigitaliseerde fotocollecties online raadpleegbaar te kunnen maken.
Het online beschikbaar stellen van beeldmateriaal is namelijk niet altijd zomaar mogelijk. Achter de fotocollecties gaan duizenden verschillende fotografen, fotopersbureaus schuil, ofwel: auteursrechthebbenden.

Generieke overeenkomst oplossing voor achterhalen individuele auteursrechten

Voor een grootschalig digitaliseringproject van audiovisueel erfgoed als Beelden voor de Toekomst blijkt het ondoenlijk om van alle foto’s telkens de rechthebbenden te achterhalen. Om dit probleem het hoofd te bieden hebben het Nationaal Archief en Beelden voor de Toekomst een oplossing gezocht. Die is gevonden in de generieke overeenkomst met Pictoright.

De overeenkomst tussen het Nationaal Archief en Pictoright maakt het mogelijk ook die delen van de collecties, waarvan de rechten niet bij het Nationaal Archief berusten of waarvan de auteursrechthebbenden onbekend zijn, online te kunnen tonen zonder daarmee de belangen van de betrokken rechthebbenden te schaden. Bijna honderdduizend historische foto's komen op deze manier voor iedereen gratis online beschikbaar op de Beeldbank van het Nationaal Archief.

Wat betekent de overeenkomst nu precies?

Begrijpelijkerwijs roept deze overeenkomst mogelijk veel vragen op bij zowel de rechthebbenden als erfgoedinstellingen. Rechthebbenden vragen zich wellicht af wat er bij het Nationaal Archief gebeurt met hun materiaal. Betekent de overeenkomst dat zij de zeggenschap over hun foto’s kwijtraken? Verdient Pictoright of het Nationaal Archief geld aan hun fotomateriaal?

Ook binnen de erfgoedsector roept de overeenkomst allerhande vragen op naar de precieze inhoud en reikwijdte ervan. Maar ook of een soortgelijke overeenkomst mogelijk is voor andere instellingen? En welke vormen van gebruik wel en niet zijn toegestaan?

Beelden voor de Toekomst geeft antwoord

Om een antwoord te geven op deze en andere vragen, is door Beelden voor de Toekomst een document opgesteld. Hierin wordt uitleg gegeven over de totstandkoming, inhoud en scope van de overeenkomst tussen het Nationaal Archief en Pictoright. De bedoeling is om hiermee een bijdrage te leveren aan het inzichtelijk maken van de auteursrechtelijke mogelijkheden en onmogelijkheden bij het digitaliseren en online beschikbaarstellen van historische fotocollecties.

Raadpleeg het document FAQ Auteursrechten Fotocollecties opgesteld door Beelden voor de Toekomst.