Ferdinand Domela Nieuwenhuis (1846-1919) is wellicht de meest bekende Nederlandse revolutionair. Hij was Luthers predikant, die socialist werd, in 1879 uit de kerk trad en in datzelfde jaar het eerste socialistische blad in Nederland oprichtte: 'Recht voor Allen'.

 

 

 

Hij verkreeg landelijke bekendheid toen hij wegens majesteitsschennis in de gevangenis belandde. Een anti-monarchistisch artikel in Recht voor Allen, overigens niet door hemzelf geschreven, zorgde ervoor dat Nieuwenhuis in 1886 "zakjes moest plakken".

In 1888 werd hij de eerste Nederlandse socialist in de Tweede Kamer, namens het district Schoterland. Domela Nieuwenhuis werd in 1891 niet herkozen en hij zwoer daarna de parlementaire weg naar het socialisme af. Dit leidde tot een splitsing binnen de socialistische beweging en leidde tot de oprichting van de Sociaal-Democratische Arbeiders Partij, onder de leiding van Troelstra, de voorloper van de huidige Partij van de Arbeid.

Domela Nieuwenhuis verkoos een anarchistisch standpunt en bleef kritische stukken schrijven en vlammende toespraken houden over de onrechtvaardigheden in de kapitalistische samenleving. Dat zijn opvattingen niet door eenieder gedeeld werden, deerde hem minder:

 

             
 

"Liever een leven vol idealen, al worden zij allen stuk gesmeten tegen de werkelijkheid des levens dan een leven zonder idealen d.i. zonder bezieling, zonder verheffing"(1911) .

de werkkamer van Ferdinand Domela Nieuwenhuis

Zijn begrafenis in Amsterdam werd door tienduizenden arbeiders bijgewoond.

 

   
             
1 Ferd. Dom. Nieuwenhuis   | inleiding || vragen || bronnenset || antwoorden |    
       
   
    sitemap  

 

| Hoofdmenu || Ferd. Dom. Nieuwenhuis || Stork en Co || Van Heek || Vrouwenkiesrecht |
| Lonen, prijzen, consumptie || Spoorwegstaking 1903 || Arbeidswet / Leerplichtwet |


 
overzicht van deze site bekijk de bronnenset ga naar de vragen