Nationaal Archief (Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)

Depothygiëne en schoonmaak

Depothygiëne heeft veel met gedrag te maken. De aanwezigheid van plaagdieren en schimmels in het depot hangt af van de beschikbaarheid van vocht, voedsel en schuilgelegenheid. Rommel, half afgemaakte werkzaamheden en achterstallige schoonmaak bevorderen dit. Belangrijkste oorzaak is het ophopen van vochtaantrekkend stof. Regelmatig opruimen en schoonmaken voorkomen een bevolkingsexplosie van één of meerdere soorten organismen.

In de brochure "Waarom en hoe schoon?" staat waaraan een schoonmaakactie moet voldoen om afdoende bescherming te bieden tegen contaminatie van schimmels en plaagdieren.

Preventie plaagdieren en schimmels

Een belangrijk aspect in het voorkomen van plaagdieren en schimmels in het depot is preventie. Steekproefsgewijs moet elke nieuwe zending archiefmateriaal gecontroleerd worden. Dit voorkomt contaminatie van de eigen collectie. Een praktische controle van de eigen collectie is het regelmatig bemonsteren (monitoring) van schimmels en plaagdieren in het depot. Hoe komen ze er? En wat is hun schadepotentieel? Er wordt bekeken of het depot kierdicht is (overwinterende insectensoorten) en of het klimaat in orde is (droogte-, of vochtminnende schimmelsoorten en schimmeletende insecten). In de depots van het Nationaal Archief worden maandelijks schimmelcontroles uitgevoerd en per twee maanden worden de plakvalletjes voor plaagdieren ververst en onderzocht. Daarnaast wordt tijdens uitlening, bewerking en (her-) verpakkingprogramma’s, controles uitgevoerd.

Controle's

Voor controle op plaagdieren worden bij "verdachte" archieven op locatie gedurende een bepaalde tijd valletjes geplaatst. Na deze tijd worden de valletjes verzameld en de eventueel gevangen dieren geteld en op naam gebracht. Het boekje "Het loopt in de papieren: geïntegreerde bestrijding van insecten in collecties" geeft meer informatie.

Voor controle op schimmels worden er steekproefsgewijs in afzonderlijke archiefstukken schimmelmonsters genomen van "verdachte" archieven. Dit gebeurt met behulp van speciale op archief aangepaste voedingsbodems. Na uitbroeden hiervan is met behulp van het boekje "Pluis in huis: geïntegreerde bestrijding van schimmels in archieven" een inschatting te maken wanneer en hoe er gehandeld moet worden.

Waarom en hoe schoon