Zärtlichst geliebter Bruder...
Vindplaats: HCA 30/722
"Bij deze brief voeg ik vijf silhouetten, die allemaal heel gelijkend zijn, vooral die van onze lieve moeder", zo schrijft de Duitse dominee Carl Ludwig Scheitz op 23 maart 1780 aan zijn broer, boekhouder te Cochin aan de Malabarkust in het westen van India. De vijf silhouetjes tonen de briefschrijver en zijn echtgenote, twee van hun kinderen en dus zijn moeder. Van het jongste zoontje van anderhalf, de gezinsuitbreiding waarover Scheitz in zijn brief schrijft, is geen portretje bijgevoegd. De portretjes zijn een bijzondere vondst tussen de tienduizenden brieven die zich bevinden tussen de Prize Papers in The National Archives in Londen.
Carl Ludwig Scheitz, was predikant in de Noordduitse deelstaat Sleeswijk-Holstein. In zijn brief vertelt hij zijn broer, J.A. Scheitz, dat hij net van Suderbrarup, zo’n 30 km. ten zuidoosten van Flensburg, is beroepen naar een andere gemeente in de buurt, het dorpje Steinberg.
Wat deze brief het meest bijzonder maakt, zijn de bijgevoegde portretjes. Het maken van silhouetten was, juist in de periode waarin Scheitz zijn brief schrijft, een ware trend aan het worden in Europa. Hoewel in eerste instantie begonnen als tijdverdrijf voor de welvarende kringen, werd het al snel mode onder de burgerbevolking. Voor het laten maken van portretten in olieverf of pastel had men meestal geen geld, maar het laten maken van een silhouetje, geknipt uit papier of getekend in Oost-Indische inkt, was voor veel mensen nog wel te doen. Meestal werden die portretjes gemaakt door reizende kunstenaars, voor het grootste deel afkomstig uit Duitsland, die van stad tot stad trokken. De portretjes werden ingelijst of in het familiealbum geplakt, maar ook vaak, zoals bij de familie Scheitz, naar verre familieleden gestuurd. In feite fungeerden de portretjes op deze manier als voorlopers van portretfoto’s.
Toelichting en transcriptie: Andrea Langendoen
Bron (voor complete toelichting): Sailing Letters Journaal 1
