De geschiedenis van het Nationaal Archief begint in 1802. Als ‘nationaal geheugen’ beheert het Nationaal Archief de archieven van de landelijke overheid, maar ook van maatschappelijke organisaties en individuele personen die van nationaal belang zijn (geweest). Daarnaast beschikt het Nationaal Archief over een grote collectie foto's en historische kaarten. Sinds 2009 is ook de collectie van Spaarnestad Photo bij het Nationaal Archief ondergebracht.
Het beheer van de nationale archiefcollectie is de bekendste taak van het Nationaal Archief. Daarnaast is het Nationaal Archief een (intern-)nationaal kenniscentrum voor archivistiek en zijn de wettelijke taken van de algemene rijksarchivaris en de Rijksarchiefdienst er ondergebracht.
Het Nationaal Archief biedt enerzijds als bewaarplaats van overheidsinformatie de gelegenheid aan die overheid om zich te verantwoorden, anderzijds geeft het iedereen de mogelijkheid om aan de gewenste informatie te komen, met welk oogmerk dan ook: bewijs, rechtvaardiging, belangstelling, studie, hobby, bewondering of nieuwsgierigheid.
Eén van de belangrijkste verworvenheden van het openbare archiefwezen is dat de archieven door iedereen vrij kunnen worden ingezien, tenzij er bij de overbrenging van de archieven beperkingen aan de openbaarheid zijn gesteld. Volgens de Archiefwet kan dat slechts in een beperkt aantal gevallen. Het overgrote deel van de archieven is dan ook volledig openbaar en voor iedereen toegankelijk.
Missie Onze missie luidt:
“Wij dienen ieders recht op informatie en geven inzicht in het verleden van ons land.”
In de rubrieken missie en doelstellingen en beleid vindt u hierover meer informatie.
Organisatie In de rubriek organisatie vindt u het organisatieschema en meer informatie over de taken van de verschillende organisatieonderdelen.
Internationaal Het Nationaal Archief heeft op internationaal gebied veel contacten. Meer informatie hierover kunt u lezen in de rubriek internationale samenwerking.