Vrij van Slavernij: Curaçaose Vrijbrieven

Welkom op de site Vrij van Slavernij, een initiatief van de Rijksarchiefdienst en het Nationaal Archief in Nederland en het Nationaal Archief / Archivo Nashonal op Curaçao.

Op deze site kunt u zoeken naar namen van vrijgelaten slaven en hun eigenaren op Curaçao en onderhorigheden voordat daar in 1863 de slavernij werd afgeschaft.

Slaven die vóór 1863 werden vrijgelaten kregen, althans vanaf ongeveer begin achttiende eeuw, een vrijbrief, de zogenoemde manumissiebrief.

Van alle in het Nationaal Archief in Nederland aangetroffen manumissiebrieven zijn samenvattingen (regesten) gemaakt door To van der Lee, die gebundeld zijn uitgegeven in het boek: T. van der Lee, Curaçaose Vrijbrieven 1722-1863.

Zolang de voorraad strekt is dit boek te bestellen.

Gebaseerd op deze publicatie is een database gemaakt waarin op deze site te zoeken is naar namen en andere elementen die in die samenvattingen voorkomen.

Wanneer u iets belangwekkends in de database gevonden heeft, kunt u kopieën van de desbetreffende originele manumissiebrieven bestellen.

Uiteraard kunt u de originele stukken ook ter plaatse (in Nederland, bij het Nationaal Archief) inzien.

In de samenvattingen van de manumissiebrieven wordt altijd vermeld:

naam en geslacht van de vrijgelatene (vanaf september 1832 twee namen: de oude naam en tussen haakjes de nieuwe naam)
het feit of de vrijgelatene een kind is of tot de volwassenen wordt gerekend
naam van de eigenaar
datum van de manumissie (vrijlating)
bronvermelding: naam van het archief, nummertoegang, inventarisnummer, specificatie

Voorts treft u in de samenvattingen soms aan:

naam van de moeder van de vrijgelatene (meestal als de vrijgelatene een kind is en in een enkel geval als de vrijgelatene een volwassene is)
naam van degene die voor de vrijlating betaald heeft
naam van degene die borg gestaan heeft
overige namen, zoals van executeurs-testamentair, erfgenamen van de eigenaar
"kleurnuance" van de vrijgelatene (neger, sambo, mulat, mesties, casties, pousties)
reden van vrijlating
de vrijkoopsom
leeftijd van de vrijgelatene
bijzondere voorwaarden die aan de vrijlating verbonden zijn
vermelding van een bijbehorend stuk dat als bijlage bij de manumissiebrief in het archief bewaard is gebleven (bijvoorbeeld het verzoek om een vrijbrief op te maken of een kwitantie)

Voorbeeld van een samenvatting van een manumissiebrief:

	1767 december 16	1.05.12.01 196 nr 66

	Mestieze jongen Pedro door Joseph Jesurun Henriques voor 80 peso, betaald door zijn moeder, de Mulattin Anna.

Let op:

de naam die volgt op "door" in een samenvatting is altijd de naam van de eigenaar, ter onderscheiding van een eventuele vermelding van "betaald"door, waarachter de naam van degene die betaald heeft volgt (is nooit de eigenaar). Het bijvoeglijk naamwoord zijn of haar in een samenvatting verwijst soms naar de slaaf of slavin , soms naar de eigenaar / eigenares. In bovenstaand voorbeeld wordt met "zijn moeder" de moeder van de slaaf bedoeld en niet de moeder van Joseph Jesurun Henriques.

De reden dat door de jaren heen niet steeds al deze gegevens zijn opgenomen in de manumissiebrieven (en dus ook niet in de samenvattingen) vindt zijn oorzaak in de verschillende wet- en regelgeving die van toepassing is geweest. De afwijkende bepaling kan ook een karakteristiek van een bepaalde individuele manumissie zijn.

Zie voor verdere informatie bij achtergrondinformatie.

Voor verklaring van termen en afkortingen zie de woordenlijst.

Voor meer informatie en uitleg aangaande de database, zie: zoekinstructie