Integrale visie
In 2006 is een belangrijk advies verschenen van de Raad voor Cultuur over de aanpak van waardering en selectie van archieven: Het tekort van het teveel. De kern van dit advies is dat de overheid zich teveel en op detailniveau bezighoudt met de waardering van de eigen archieven. Ze zou zich moeten richten op het ontwikkelen van een integrale visie vanuit de vraag welke archieven, ook van organisaties buiten de overheid, door de overheid moeten worden veiliggesteld om de huidige samenleving te kunnen documenteren.
Een ander perspectief
Het vraagstuk van archiefselectie kwam een halve eeuw geleden op de agenda als een aandachtspunt bij het opschonen van een enkel archiefbestand. Nu staat het op een andere agenda met een veel wijdere strekking: welke informatie uit de archieven die deze samenleving produceert, willen wij overdragen aan de toekomstige Nederlandse samenleving? In wezen is de vraag dezelfde, alleen is het perspectief verschoven: van archief naar overheid en nu van overheid naar samenleving.
Twee opdrachten
Intussen zijn er nieuwe uitdagingen die een meer ingrijpende herziening van het beleid en de methodiek van waardering en selectie bij de overheid nodig maken. De overheid digitaliseert haar informatiehuishouding in hoog tempo. Digitale informatie is vluchtig, daarom is het noodzakelijk dat archiefbescheiden in een digitale omgeving al aan de bron (bij hun creatie) worden gewaardeerd. Dat betekent dat er nú moet worden gewerkt aan selectielijsten die bruikbaar zijn voor een nog te vormen digitaal archief.
Daarnaast ligt de opgave om de papieren erfenis vanaf 1975 te selecteren. Het gaat om ongeveer 800 kilometers papier, alleen al van het Rijk. Het verwerken van deze massa is niet goed uitvoerbaar als elk bestand aan de hand van de nu bestaande selectielijsten zou moeten worden uitgezocht.
Voor beide uitdagingen heeft het Nationaal Archief in samenwerking met zijn partners bij de ministeries een nieuwe aanpak ontwikkeld. Die aanpak houdt rekening met de visie van de Raad voor Cultuur. Lees daarover meer onder Projecten.
Adviesaanvraag Raad voor Cultuur
Sinds begin van 2010 heeft de algemene rijksarchivaris een nieuwe selectieaanpak en -methodiek uitgewerkt en getest. De algemene rijksarchivaris over de nieuwe aanpak en methodiek een notitie opgesteld die ter advisering aan de Raad voor Cultuur is voorgelegd. Op basis van deze notitie wordt eind 2010 de Tweede Kamer geïnformeerd over de nieuwe selectieaanpak en het driehoeksoverleg nieuwe stijl. De basis van de in deze notitie beschreven aanpak wordt gevormd door de vernieuwde selectiedoelstelling. De vernieuwde selectiedoelstelling is een concrete uitwerking van het in 2005 uitgebrachte advies Het Tekort van het Teveel. Hoewel bij de operationalisering van de selectiedoelstelling rekening is gehouden met het integrale karakter daarvan, richt deze notitie zich uitsluitend op de selectieaanpak van de archieven van het Rijk. In de door de minister van OCW aangekondigde archiefvisie zal het veiligstellen van andere archieven worden meegenomen.
Brief over archiefselectie aan Tweede Kamer
In december 2010 hebben staatssecretaris Zijlstra (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) en minister Donner (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) de Tweede Kamer geïnformeerd over hun voornemens aangaande archiefselectie.
Lees de Tweede Kamer-brief over archiefselectie en de Bijlage bij de brief.