Bij wet van 18 augustus 1860 werd door het Ministerie Van Hall de aanleg van spoorwegen voor rekening van de Staat geregeld. Op 24 augustus werd L.J.A. van der Kun, hoofdingenieur van de Waterstaat en sinds 30 april 1856 hoofd der Afdeling Waterstaat van het Ministerie van Binnenlandse Zaken, benoemd tot lid van de Commissie voor de Staatsspoorwegen. Op grond hiervan werd bij ministerieel besluit van 1 januari 1861 nr. 8c met ingang van 1 januari 1861 de behandeling der spoorwegaangelegenheden afgescheiden van de 3e afdeling (Waterstaat) en opgedragen aan een nieuwe afdeling, de 11e, met als verantwoordelijk hoofd de referendaris mr. H. baron van Lewe van Middelstum.
De afdeling was belast met de uitvoering van de wet van 18 augustus 1860 betreffende de aanleg van spoorwegen voor rekening van de Staat en met de uitvoering van de wet van 21 augustus 1859 op het gebruik van de spoorwegen.
Ingevolge Koninklijk Besluit van 6 november 1877 nr. 1 ging de behandeling van spoorwegzaken met ingang van 1 januari 1878 over op het nieuw ingestelde Departement van Waterstaat, Handel en Nijverheid.
Bij wet van 18 augustus 1860 werd door het Ministerie Van Hall de aanleg van spoorwegen voor rekening van de Staat geregeld. Een commissie, bestaande uit ir. L.J.A. van der Kun, hoofdinspecteur van de Waterstaat, generaal-majoor C.T. van Meurs en mr. L.A.J.W. baron Sloet, voorzitter van de Raad van Toezicht op de Spoorwegdiensten, werd bij KB van 24 augustus 1860 nr. 51 geformeerd. Deze commissie was belast met de voorbereiding, uitvoering en leiding van, en toezicht op, de aan te leggen staatsspoorwegen. Bij KB van 17 augustus 1861 nr. 50 werd bepaald, dat voornoemde commissie uit hoogstens vier leden zou bestaan.
Met ingang van 1 september 1863 werd de commissie, ingevolge KB van 30 juli 1863 nr. 72 ontbonden, terwijl haar taak overging op de minister van Binnenlandse Zaken, geassisteerd door de adviseur jhr. G.J.G. Klerck, vroeger secretaris van voornoemde commissie.
Op 11 februari 1876 werd deze, in verband met zijn optreden als minister van Oorlog in het tweede kabinet Heemskerk, als directeur voor de Spoorwegen opgevolgd door N.T. Michaelis.
Personeel werd o.m. aangesteld ingevolge KB van 10 november 1860 nr. 71 De voorschriften voor de dienst werden uitgegeven onder de titel 'Verzameling van wetten, besluiten, verordeningen en voorschriften betrekkelijk het aanleggen der Staatsspoorwegen'.
Leopold Johannes Antonius van der Kun, geboren te Utrecht 21 september 1801, overleden te 's-Gravenhage 26 januari 1864, sinds 1822 ingenieur, later inspecteur der Waterstaat en sinds 1856 hoofd der Afdeling Waterstaat van het Ministerie van Binnenlandse Zaken, was sinds 1832 belast met werkzaamheden betreffende de spoorwegaanleg. Hij was in spoorwegzaken de adviseur der regering.
Als lid van de Commissie van Drie belast met de voorbereiding en uitvoering van de Spoorwegwet 1860 had hij gedurende drie jaar de gehele leiding van de aanleg Zie Nieuw Nederlands Biografisch Woordenboek II, blz. 738 e.v. en inventaris 2.16.06, De archieven van de inspecteurs en Commissies van de Waterstaat vóór 1850, p. 107-109
De archieven werden in 1929 ingevolge Koninklijk Besluit van 15 juni 1929 nr. 92 overgenomen van het Departement van Waterstaat Zie: Verslagen omtrent 's Rijks Oude Archieven 1929 blz. 42
Overbrenging van een overheidsarchief
Het archief bevat stukken betreffende spoorwegaangelegenheden in de periode 1836-1893.
In 1952 zijn bij de inventarisatie van het archief na machtiging van de minister van Onderwijs Kunsten en Wetenschappen, 32 registers en klappers van, niet meer aanwezige, declaraties van ambtenaren, werkzaam bij de aanleg van staatsspoorwegen over de jaren 1860-1877 en 13 registers van ingekomen en uitgaande stukken van de afdeling comptabiliteit van de Algemene Dienst bij de Aanleg van Staatsspoorwegen over de jaren 1861- 1872, waarvan de vermelde betalingsaanvragen en -staten niet meer bestonden, vernietigd (ARAII, archief van de Rijksarchiefdienst, Centrale Directie, 4 en 10 sept 1952 B587).
Bij de ordening werden de verbalen, waarbinnen de stukken onder rubrieken waren ondergebracht maar die geheel jaarsgewijs waren geplaatst, voor de hele periode gesorteerd op onderwerpsrubriek, zoals geschiedde bij de ordening van het archief Waterstaat door de hoofdarchivist H. Bonder in 1951.
De ordening van de stukken van de 11e afdeling is geschied naar de hoofdonderwerpen die in de stukken behandeld worden. Dit was ook de wijze, waarop de 3e afdeling (Waterstaat) haar stukken ordende. De rubrieken werden, min of meer oneigenlijk, dossiers genoemd, een benaming, die hier, om redenen van traditie, is behouden.
Men treft de volgende rubrieken oftewel dossiers aan:
Het verbaal van de Algemene Dienst bij de aanleg van Staatsspoorwegen is op een zelfde manier als dat van de 11e afdeling in rubrieken oftewel dossiers geordend.
De dossiers hebben de volgende inhoud:
Het grootste deel van de in deze inventaris beschreven archieven zijn geordend volgens het verbaalstelsel. Elk stuk werd bij binnenkomst ingeschreven in een agenda en kreeg een stempel met datum van binnenkomst en een agendanummer, waarna het in behandeling werd genomen. Bij afdoening werden de voorstukken bij het stuk van afdoening gevoegd en geborgen op datum en nummer van afdoening. De data en nummers van de stukken die afgedaan waren werden daarop ingeschreven in een index, deze was systematisch geordend in rubrieken, de zogenaamde hoofden. Om stukken in de index terug te vinden werden er klappers gemaakt waarin men zaken en namen met hun verwijzing naar indexpagina op alfabetische wijze ordende.
Zoekt men nu naar een bepaalde zaak in deze archieven dan moet men of via de klappers zoeken of onder een bepaalde systematische rubriek in de index. De klapper zal u naar de index doorverwijzen, de index zal u naar een bepaalde datum en nummer van afdoening verwijzen waarmee u het juiste inventarisnummer van de portefeuille waarin de stukken zitten zult kunnen vinden.
Bij de archieven van de 11e Afdeling zijn niet alleen de nummers van afdoening in de indexen in rubrieken verdeeld, ook feitelijk is dit gebeurt. Binnen elke rubriek zijn de stukken echter weer chronologisch op datum en nummer van afdoening geordend.
Bij de commissie voor de Staatsspoorwegen is het Verbaal in twee rubrieken gesplitst en zijn geen klappers (meer) aanwezig.
Bij de Algemene Dienst bij de Aanleg van Staatsspoorwegen is het verbaal eerst in drie hoofd afdelingen gesplitst waarna deze ieder weer in een aantal rubrieken gesplitst zijn, hierbij zijn echter geen indices of klappers (meer) voorhanden.
In 1990 is de gehele inventaris opnieuw uitgetypt en is het archief van de 11e Afdeling gespecificeerd per inventarisnummer. Verder is, behoudens enige kleine correcties, inhoudelijk niets gewijzigd. Wel is de opmaak gemoderniseerd.
Reproductie van originele bescheiden uit dit archief is, behoudens de algemene regels die gelden voor het kopiëren van stukken, niet aan beperkingen onderhevig. Er zijn geen beperkingen krachtens het auteursrecht.
Het archief kent geen beperkingen voor het raadplegen van stukken als gevolg van kwetsbare of slechte materiële staat.
Openbare archiefstukken kunnen online worden aangevraagd en gereserveerd. U kunt dit ook via de terminals in de studiezaal van het Nationaal Archief doen. Om te kunnen reserveren dient u de volgende stappen te volgen:
Bij het citeren in annotatie en verantwoording dient het archief tenminste éénmaal volledig en zonder afkortingen te worden vermeld. Daarna kan worden volstaan met verkorte aanhaling.
VOLLEDIG:
Nationaal Archief, Den Haag, Ministerie van Binnenlandse Zaken: 11e Afdeling Spoorwegen, nummer toegang 2.04.22, inventarisnummer ...
VERKORT:
NL-HaNA, BiZa / Spoorwegen, 2.04.22, inv.nr. ...
Inventarisnummers van dit archief zijn niet in kopievorm beschikbaar
De archieven van de inspecteurs en Commissies van de Waterstaat vóór 1850, p. 107-109, inventaris 2.16.06.
Minuten van besluiten en uitgaande stukken met de daarbij behorende ingekomen stukken.
De klappers verwijzen naar de indices met twee cijfers: het eerste geeft het dossiernummer aan, het tweede de bladzijde van de index van dat dossier. Bijvoorbeeld: 9/8 = zie index dossier 9, bladzijde 8.
Afkomstig van J.G.W. Fijnje. Is slechts ten dele een duplicaat van inv.nr. 954.
Betreft het station Arnhem.
Voor bestek 1 en 2 zie inv.nr. 1007.
Bestek nummer 55 ontbreekt.
Deze serie is op de bestekken 1 en 2 na identiek aan de gebonden serie inv.nr. 958 - 988; met het oog op de uitlening gehandhaafd.
Nrs. 13 en 18 ontbreken.
Nr. 55 ontbreekt.
Nrs. 88 en 114 ontbreken.
Nr. 166 ontbreekt.
Nr.234 ontbreekt.
Nrs. 481 en 486 ontbreken.
Afschriften van inv. nrs. 1025-1027.
De vermelde nummers zijn die der uitgaande post, (datum en nummers van afdoening) welke op de onderkant van de achterzijde der stukken staat vermeld. Inkomende post had een eigen - rode - nummering op de voorzijde, bovenaan. Stukken die wel zijn ingekomen, maar waarop geen beslissing is gevallen, liggen chronologisch tussen de uitgaande nummers. Met ingang van januari 1863 wordt het verbaal gesplitst in een A en B serie. A serie: alle zaken, behalve grondaankoop; B serie: grondaankoop.
Achter deze agenda`s zijn agenda`s van onbekende herkomst gevoegd.
Voor de betekenis van de dossieraanduidingen A t/ R zie de dossierlijst op blz. 8.
1. Dit betreft Secties Nieuwe Schans-Harlingen, Groningen-Meppel, Leeuwarden-Meppel, Arnhem-Glanerbeek, Almelo-Salzbergen, Zutphen-Meppel.
2. Voor de betekenis van de dossieraanduidingen A t/m Q zie de dossierlijst op pagina 8.
1. Dit betreft de secties Rotterdam-Eindhoven, Utrecht-Boxtel, Eindhoven-Venlo, Venlo-Maastricht, Luik-Limburgse mijnen, Eindhoven-Luik, Liers, Flémalle etc., Roosendaal-Vlissingen.
2. Voor de betekenis van de dossieraanduidingen A t/m R zie de dossierlijst op bladzijde 8.
De stukken zelf ontbreken.
zie ook inv.nrs. 1402 -1404.
Zie ook de inv.nrs 1393 en 1394.
Akte van transport nr. 46 ontbreekt.
De akten van transport nrs. 85 en 100 ontbreken.