Omstreeks het einde van 1943 ontving J.G. van Gelder het verzoek de nodige voorbereidingen te treffen voor een organisatie die de restitutie van de weggevoerde kunstvoorwerpen zou kunnen bevorderen. Tegelijkertijd werd hiervoor ook een commissie gevormd waarin vertegenwoordigers van het museumwezen, de kunsthandel en enkele juristen zitting hadden. De rapporten uitgebracht door J.G. van Gelder en de commissie werden naar Londen gezonden doch hierop werd geen antwoord ontvangen.
Er zou toen op grond van artikel 24 van het Financieel Noodbesluit 1945 en de Derde Beschikking tot de uitvoering van het Financieel Noodbesluit 1945 de Stichting Nederlands Kunstbezit opgericht worden die voor de restitutie zorg zou moeten dragen. Aan deze Stichting zou worden opgedragen "het verlenen van medewerking bij alle handelingen, welke verband houden met kunstwerken, welke zich bevinden of hebben bevonden in vijandelijk bezit en eventueel met andere kunstwerken en alle in den ruimste zin daarmede verband houdende handelingen, volgens de daartoe betrekkelijke, van regeringswege te nemen maatregelen en volgens de daartoe door de bevoegde instanties te geven instructies". De Minister van Onderwijs heeft op 17 januari 1945 in Londen de Voorlopige Commissie Terugverkrijging Kunstschatten, Bibliotheek en Archiefstukken uit Nederland afkomstig ingesteld. Tot voorzitter werd benoemd Dr. A.B. de Vries, conservator van het Rijksmuseum in Amsterdam.
De taak van de Commissie die werkzaam zou zijn tot Nederland bevrijd was, was o.a.:
Zie voor de Voorlopige Commissie Terugverkrijging Kunstschatten, Bibliotheek en Archiefstukken uit Nederland afkomstig inv. nr 1
Weldra bleek na de oorlog dat de plannen van de Voorlopige Commissie in Londen en de plannen die in Nederland waren ontstaan tijdens de bezetting goed te combineren waren.
Op 11 juni 1945 werd de Stichting Nederlands Kunstbezit opgericht in Den Haag, waarbij J.G. van Gelder in opdracht van de Ministeries van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen, en van Financiën als gevolmachtigde optrad toen de akte bij de notaris werd verleden. Zie voor de oprichting van de Stichting Nederlands Kunstbezit inv.nr. 27, voor de liquidatie de inv.nrs. 28 en 35
Volgens artikel 1 van de statuten had de Stichting ten doel: "het verlenen van medewerking bij alle handelingen welke verband houden met kunstschatten, bibliotheken en archieven welke zich bevinden of hebben bevonden in vijandelijk bezit en het verrichten van alle in den ruimste zin daarmede verband houdende handelingen, alles volgens de daartoe betrekkelijke van regeringswege te nemen maatregelen en volgens de daartoe door de bevoegde instanties te geven instructies". Artikel 4 noemt de onderdelen waaruit de Stichting bestaat:
De Commissie van Hoofden van Ministeries bestaat volgens artikel 5, uit de Minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen en de Minister van Financiën. Zij stellen de richtlijnen vast van het algemeen beleid van de Stichting. Zie voor de vaststelling van de richtlijnen voor het algemeen beleid van de Stichting inv.nr. 34 Zie voor de Raad van Beheer de inv.nrs. 2 26
Bij de op 18 juni 1945 te Den Haag plaats gevonden oprichtingsvergadering werden tot voorzitter, secretaris en leden van de Raad van Beheer aangewezen:
In de herfst van 1945 werden uitgenodigd om in de Raad van Beheer zitting te nemen: Mr J.K. van der Haagen, als vertegenwoordiger van het Ministerie van O.K. en W. en Mr W. van Elden als vertegenwoordiger van het Nederlands Beheers Instituut (N.B.I.). Bij notariële akte van 18 april 1946 vond er een wijziging plaats van de Statuten van de Stichting die mogelijk was volgens artikel 14. In de nieuwe statuten werd artikel 2 vervangen door een nieuw artikel: "De Stichting heeft ten doel het verlenen van medewerking bij alle handelingen, welke verband houden met voorwerpen van culturele betekenis, welke in eigendom toebehoren of toebehoord hebben aan een vijandelijke Staat of een vijandelijke onderdaan volgens de definitie van artikel 1 en 2 van het Besluit Vijandelijk Vermogen Zie voor het Besluit Vijandelijk Vermogen KB E 133
De onderdelen van de Stichting, aldus artikel 4, zijn de Raad van Beheer en de Directie. De Commissie van Hoofden van Ministeries is hieruit dus verdwenen. De Raad van Beheer kan nu op ten hoogste 11 leden worden gebracht volgens artikel 5. De nauwe betrekking met de Stichting bleef gehandhaafd als gevolg van de bij artikel 5 lid 1 aan de ministers toegekende bevoegdheden ten aanzien van de benoeming van de leden van de Raad van Beheer. De Stichting Nederlands Kunstbezit heeft voor de door haar uit te voeren werkzaamheden die voortvloeien uit bovengenoemd artikel 2 van de Statuten, cq gewijzigde Statuten twee Afdelingen in het leven geroepen: de Afdeling Buitenland en de Afdeling Binnenland.
Zie voor de Afdeling Buitenland de inv.nrs. 94-1029
De taak van de Afdeling Buitenland was: het terugvoeren in ruime zin uit het buitenland naar Nederland van kunstvoorwerpen alsmede het teruggeven daarvan aan de rechtmatige eigenaren of, indien onmogelijk de verkoop van deze voorwerpen.
Om deze taak uit te voeren heeft de Stichting toen twee bureaus opgericht, een in Amsterdam en een in Den Haag. Het bureau te Amsterdam vormde een onderdeel van het CommissariaatGeneraal voor de behartiging van de Nederlandsche Economische Belangen in Duitsland (C.G.R.) aangeduid als sectie Kunstschatten, Bibliotheken en Archieven, als Groep VI Kunstschatten (1 oktober 1945) en als IIe Afdeling Restitutie Kunst met de sectie A: Kunstschatten en de sectie B: Bibliotheken en Archieven (29 januari 1946). Tot directeur werd benoemd Dr. A.B. de Vries. Het bureau te Amsterdam was eerst gevestigd in het huis van de vroegere Kunsthandel Goudstikker, Heerengracht 458. Het bureau verhuisde 1 juli 1946 naar de Keizersgracht 105 waar ook de C.G.R. gevestigd was.
Het bureau te Den Haag, gevestigd in het Rijksbureau voor Kunst historische Documentatie, Korte Vijverberg 7 hield zich bezig met het opzetten van een volledige documentatie van de kunstvoorwerpen die in de oorlog uit Nederland waren verdwenen, teneinde claims te kunnen indienen bij de geallieerde autoriteiten in Duitsland. De Stichting maakte hierbij gebruik van de verzamelingen van het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie. Tot directeur werd benoemd Dr. J.G. van Gelder. Na enige tijd bleek dat het beter was om alle werkzaamheden van de Stichting te centraliseren in het bureau te Amsterdam. Het bureau in Den Haag werd daarom opgeheven. Dr. J.G. van Gelder nam met ingang van 1 november 1945 ontslag als directeur.
Zie voor de regeling inzake het doen van aangifte voor de in de oorlog verdwenen kunstvoorwerpen inv.nr. 226. Een kopie van het aangiftebiljet is opgenomen als bijlage.
De Chef van de Staf Militair Gezag heeft op 24 juli 1945 een verordening uitgevaardigd waarin iedereen verplicht werd om bij de Stichting aangifte te doen van kunstvoorwerpen die hij/zij in de oorlog verkocht, dan wel afgestaan had aan een vijandelijke Staat een vijandelijke onderdaan, of een persoon die zich bevindt in vijandelijk of bezet gebied (artikel 1). Tot het doen van aangifte is ook een ieder verplicht die over informatie beschikt omtrent de verkoop, het vervoer en de bewaring van kunstvoorwerpen in de oorlog (artikel 2). De Stichting ontwierp voor het doen van aangifte aangifteformulieren die naar het Bureau in Amsterdam moesten worden opgestuurd. De uiterste termijn van inlevering van deze formulieren bij de Stichting was 15 oktober 1945 volgens deze verordening.
Zie voor de opsporing van de kunstvoorwerpen in Duitsland de inv.nrs. 256-317 en verder bij de met name genoemde kunstvoorwerpen b.v. schilderijen: inv.nrs. 730-741
De bezettingsautoriteiten richten na de oorlog in Duitsland in diverse steden Central Collecting Points (C.C.P.) in, waar de in verschillende depots aangetroffen kunstvoorwerpen naar toe werden gebracht om daar verder te worden gesorteerd. Afgevaardigden van de verschillende landen die door de Duitsers in de oorlog bezet waren, werden uitgenodigd om de verzamelde kunstvoorwerpen te bezichtigen en als zij kunstvoorwerpen herkenden die aan hun land toebehoorden, claims hiervoor in te dienen.
Een bekend Central Collecting Point was gevestigd in München waar officieren van de Monuments, Fine Arts and Archives Branch (M.F.A. and A. Branch) die een onderdeel vormde van het Amerikaanse leger werkzaam waren. De eerste vertegenwoordiger van ons land was hier Prof. A.P.A. Vorenkamp die hiervoor zijn professoraat aan het Smith College in Northampton (U.S.A.) had neergelegd. Uit Amsterdam werd regelmatig documentatiemateriaal naar de verschillende Collecting Points in Duitsland gestuurd om de identificatie van de Nederlandse kunstvoorwerpen door de aldaar aanwezige Nederlandse opsporingsofficieren mogelijk te maken.
De geallieerde regeringen hebben op 5 januari 1943 in Londen een gemeenschappelijke verklaring afgelegd, waarvan de officiële benaming is "InterAllied Declaration against Acts of Dispossession committed in Territories under Enemy Occupation and Control." Deze verklaring ook wel "De Declaration Solenelle" geheten, maar meestal aangehaald als de "Joint Declaration" waarin de regeringen zich het recht voorbehielden alle weggevoerde goederen terug te eisen, vormde de basis na de oorlog voor de restitutie naar Nederland van in de oorlog geroofde goederen.
Door de ministers van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen van negen geallieerde landen werd in april 1944 de "Commission for Protection and Restitution of Cultural Material" naar de voorzitter de Vaucher Commissie genoemd, opgericht met de taak om adviezen uit te brengen over de vraagstukken inzake de gestolen kunstwerken, bibliotheken en archieven. Het secretariaat werd waargenomen door de Engelsman C.P. Harvey die voorstellen uitwerkte om tot een internationale regeling te geraken. De Vaucher Commissie Zie voor de Vaucher Commissie inv.nr. 258
In juli 1944 werd te Bretton Woods de "United Nations Monetary and Financial Conference gehouden. Op deze conferentie werd een resolutie aangenomen die het doel van de "Declaration Solenelle" nog eens nadrukkelijk bevestigde. Op de "Paris Conference on Reparations" van de landen die schadevergoeding van Duitsland eisten, eind 1945, werd een resolutie aangenomen die de restitutie van de goederen beperkte tot:
In de geallieerde bestuursraad in Duitsland werd verschillend gedacht over de restitutie. De ene stroming wilde de restitutie beperken tot goederen waarbij in een of andere vorm dwang was toegepast (Engeland, Amerika en Rusland). De tweede stroming wilde alle naar Duitsland gevoerde goederen restitueren (Frankrijk). De beide stromingen zijn tot uiting gebracht in de "Definition of the term Restitution" die na moeizame onderhandelingen tussen de vier bezettingsmachten gepubliceerd is op 21 januari 1946. De eis van dwang is niet gesteld voor de culturele voorwerpen en de effecten. Op 23 juli 1947 is in de Engelse en Amerikaanse zones bepaald dat alle gedurende de oorlog naar Duitsland gevoerde culturele goederen restituabel zijn, onafhankelijk van de manier waarop de Duitsers deze hebben gekregen.
De volgende verklaring werd toen uitgegeven:
In de Franse zone werden de kunstvoorwerpen reeds vanaf het begin op deze wijze gerestitueerd. De claims werden ingediend bij de bezettingsautoriteiten van de betreffende zone in Duitsland. Als de kunstvoorwerpen van een ingediende claim ter plaatse werden aangetroffen, werden door de betreffende zoneautoriteiten bij toekenning van deze claim een vrijgave verstrekt, een z.g. "release." De Nederlandse vertegenwoordiger tekende hierna voor ontvangst van de kunstvoorwerpen. Dit zijn de z.g. "receipts and agreements for delivery of cultural objects". Zie inv.nr. 294
Artikel 2 van de "receipts" uit de Amerikaanse zone verklaart: "The said Government hereby agrees that the items described in Schedule "A" attached, will be held by it as custodians pending the determination of the lawful owners thereoff; that said items will be returned to their lawful owners within the territorial jurisdiction of said Government, as they may appear, except that:
Voor de uitvoer naar Nederland werden door de bezettingsautoriteiten Zie voor door de bezettingsautoriteiten uitgegeven uitvoervergunning inv.nr. 476 Zie voor de tentoonstelling van de 26 gerecupereerde schilderijen in het Rijksmuseum in Amsterdam inv.nr. 838.
Hierna hebben veel transporten uit verschillende plaatsen in Duitsland naar Nederland plaatsgevonden. Zie voor de transporten van kunstvoorwerpen uit verschillende plaatsen in Duitsland de inv.nrs. 432-442 en bijlage 5
Als dank voor het werk dat de officieren van de M.F.A. and A. Branch in Duitsland hadden verricht ten behoeve van de terugkeer naar Nederland van de in de oorlog uit Nederland verdwenen kunstvoorwerpen heeft de Stichting in 1947 uit de teruggekeerde schilderijen voor Amerika en Canada een reizende expositie samengesteld. voor de reizende tentoonstelling in de Verenigde Staten en Canada de inv.nrs. 814, 1027 en 1125.
Naast de restitutie uit vijandelijk gebied vond ook restitutie plaats uit de voormalig bezette landen, zoals België en Frankrijk. In Nederland aangetroffen kunstvoorwerpen van Belgische en Franse oorsprong werden naar deze landen teruggezonden. Dit is de z.g. "ReciproqueRestitutie". Zie voor reciproque restitutie b.v. inv.nrs. 318 en 852 Zie voor de afwijzing van deze vorderingen inv.nr. 13 Zie voor de collectie Koenigs inv.nr. 892
Er is na de oorlog sprake geweest om bij Duitsland reparatievorderingen in te dienen hoewel in de te Potsdam door de geallieerden afgelegde verklaringen Duitse kunstvoorwerpen niet genoemd werden onder de voorwerpen die voor reparatie in aanmerking zouden kunnen komen. De door Duitsland uit zijn musea af te geven kunstvoorwerpen zouden moeten dienen als een soort herstelbetalingen voor de aan Nederland in de oorlog toegebrachte schade aan monumenten, gebouwen enz. In haar brief aan de Minister van O. K. en W. van 11 maart 1947 wijst de Raad van Beheer deze vorderingen op morele, politieke, culturele, economische en praktische gronden af. Zie voor de afwijzing van deze vorderingen inv.nr. 13 Zie voor de vervanging van kunstvoorwerpen de inv.nrs. 477-480 en verder de inv.nrs. 602 (boeken) en 649 (kerkklokken)
Door de Raad van Beheer is in 1946 een Commissie van Advies ingesteld die belast werd met de taak de Stichting van advies te dienen ten aanzien van de toewijzing in bruikleen aan de musea van de uit Duitsland teruggekeerde schilderijen. voor de Commissie van Advies de inv.nrs. 12, 826 en 904
In een van de zalen van het Rijksmuseum in Amsterdam werden de toe te wijzen schilderijen geëxposeerd voor de hiervoor uitgenodigde museumdirecteuren. De museumdirecteuren hebben toen lijsten met de door hen voor hun museum uitgekozen schilderijen ingediend bij de Commissie van Advies. Aan de hand van de door haar opgestelde richtlijnen heeft toen de Commissie een advies inzake de toewijzing van de schilderijen opgesteld voor de Raad van Beheer die dit advies aanvaard heeft in zijn vergadering van 15 oktober 1947.
Om de eigenaren van de naar Nederland teruggekomen kunstvoorwerpen die in de oorlog geroofd, geconfisqueerd dan wel onder dwang verkocht waren, op te sporen, werden o.a. in het Rijksmuseum in Amsterdam tentoonstellingen gehouden van deze kunstvoorwerpen. Zie voor de gehouden tentoonstelling van schilderijen, tekeningen en tapijten in Amsterdam de inv.nrs. 839-844
Op de tentoonstelling konden ze dan d.m.v. formulieren opgeven welke kunstvoorwerpen zij als hun eigendom meenden te herkennen. De kunstvoorwerpen werden aan de oorspronkelijke eigenaren of hun rechtsopvolgers teruggegeven in die gevallen wanneer aan de volgende voorwaarden was voldaan:
Wanneer de oorspronkelijke eigenaar voor het verlies van een kunstvoorwerp een tegenprestatie had ontvangen, geschiedde de teruggave van dit kunstvoorwerp nadat het bedrag van deze tegenprestatie door de oorspronkelijke eigenaar aan de Stichting was afgedragen. Het kwam voor dat bij een gedwongen verkoop de koper niet geheel of op onjuiste wijze aan zijn verplichting had voldaan. Hij had b.v. slechts een gedeelte van de koopsom betaald of stortte de contraprestatie op een geblokkeerde rekening, t.w. een saldo bij Lippmann, Rosenthal en Co. In deze gevallen geschiedde de teruggave tegen cessie aan de Stichting van de vordering die de eigenaar had terzake van deze koopsom. voor cessies inv.nr. 530 (Afdeling Buitenland) en inv.nrs. 1146-1147 (Afdeling Binnenland)
Bij het in ontvangst nemen van de kunstvoorwerpen moest de eigenaar een op zegel gestelde verklaring afleggen dat hij de Staat en al diens organen schadeloos zou stellen voor alle aanspraken die uit de teruggave voortvloeiden. Aldus de richtlijnen voor het algemeen beleid van de Stichting ter uitvoering van artikel 5 eerste lid der Stichtingsakte, geconcipieerd eind 1946 Zie voor de vaststelling van de richtlijnen voor het algemeen beleid van de Stichting inv.nr. 34
Het Nederlands Beheers Instituut (N.B.I) is uiteindelijk tot de conclusie gekomen dat de gerecupereerde kunstvoorwerpen niet als vijandelijk vermogen in de zin van het Besluit Vijandelijk Vermogen van 20 oktober 1944 Zie voor het Besluit Vijandelijk Vermogen KB E 133 K.B. van 26 augustus nummer 5, Staatscourant van 6 september 1949 nummer 173
De leiding van deze Dienst had de inspecteur voor Roerende Monumenten. Als zodanig trad in 1949 op D.F. Lunsingh Scheurleer die na het terugtreden van Dr. A.B. de Vries en de tijdelijke waarneming van Ir. L.F. Otto, samen met J. Jolles de directie vormde van de Stichting.
In 1975 werd de naam van de Dienst voor 's Rijks Verspreide Kunstvoorwerpen veranderd in Dienst Verspreide Rijkscollecties. Bij K.B. van 10 december 1984 Staatscourant van 18 februari 1985 nummer 34
Het aantal door deze dienst beheerde kunstvoorwerpen is sinds 1949 zeer toegenomen. Het betreft nu naast de gerecupereerde kunstvoorwerpen o.a. kunstvoorwerpen afkomstig uit schenkingen en legaten en aangekocht door de Staat in het kader van de Beeldende Kunstenaarsregeling (B.K.R.) van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Deze kunstvoorwerpen zijn (worden) in een museum ondergebracht of dienen voor aankleding van rijksgebouwen en andere gebouwen met een publieke functie zoals scholen, ziekenhuizen, of wel zijn ze in depot van waaruit "geleverd" kan worden bij tentoonstellingen enz.
Na de oorlog was al sprake van het ter beschikking stellen van gerecupereerde kunstvoorwerpen voor de aankleding van gebouwen met een publieke functie, het z.g. "Mobilier National". Zie voor het Mobilier National de inv.nrs. 18, 546, 837a, 1132 en 1158
De Afdeling Binnenland werd opgericht op 1 juli 1945 om de kunstvoorwerpen van vijanden en landverraders in Nederland op te sporen, in bewaring te nemen, te inventariseren en te beheren. Zie voor de oprichting van de Stichting Nederlands Kunstbezit inv.nr. 27, voor de liquidatie de inv.nrs. 28 en 35
Een instantie die zich ook bezighield met de opsporing van kunstvoorwerpen was de Sectie Oorlogsbuit van de Staf Militair Gezag. Na langdurige onderhandelingen werd met de Sectie Oorlogsbuit een vorm van samenwerking gevonden die o.a. resulteerde in het overnemen door de Afdeling Binnenland van de chef van de Afdeling Kunstzaken van de Sectie Oorlogsbuit als inspecteur in Algemene Dienst. De Stichting moest hem echter na korte tijd wegens onbekwaamheid ontslaan. Zie inv.nr. 89
De Raad voor het Rechtsherstel die werd ingesteld bij K.B. van 9 augustus 1945 als uitvloeisel van het Besluit van 17 september 1944, houdende vaststelling van het Besluit Herstel Rechtsverkeer, had een Afdeling Beheer waarvan het Nederlands Beheers Instituut (N.B.I.) deel uitmaakte. K.B. E 100 Zie voor het Besluit Vijandelijk Vermogen KB E 133
Het N.B.I. benoemde op 20 september 1945 de Afdeling Binnenland tot beheerster van de kunstvoorwerpen die behoorden tot de door haar in beheer genomen vermogens van een vijandelijke staat, van vijandelijke onderdanen, N.S.B.'ers, afwezigen en onbekende eigenaren. Op 21 oktober 1945 benoemde het N.B.I. die in deze haar bevoegdheden ontleende aan de Besluiten Ontbinding Landverraderlijke Organisaties K.B. E 102, aangevuld met de K.B.'s F 73, F 176 en F 195 K.B. E 93 K.B. E 102, K.B. F 73, K.B. F 176 en K.B. F 195 K.B. E 93
De vermogenswaarde van deze kunstvoorwerpen moest de Afdeling Binnenland verantwoorden aan de door het N.B.I. benoemde beheerder, of indien deze niet was benoemd aan een van de Bureaus Amsterdam, Rotterdam en Den Haag of een van de vertegenwoordigers die in dit geval belast waren met het financieel beheer over het gehele vermogen. De Afdeling Binnenland van de Stichting kreeg dus alleen over deze kunstvoorwerpen het technisch beheer waarvoor het N.B.I. aan de Afdeling Binnenland instructies heeft gegeven. Volgens artikel 2 van de op 21 september 1945 uitgegeven instructie kon de Afdeling Binnenland de kunstvoorwerpen vorderen van de vermogensbeheerders waaronder de Bureaus voor Roerende Goederen van Vijanden en Landverraders om deze voorwerpen zelf in beheer te nemen.
Volgens artikel 6 moest de Afdeling Binnenland de kunstvoorwerpen die ze in beheer nam, taxeren en inventariseren. De kosten waren voor rekening van het vermogen waarvan de betreffende kunstvoorwerpen deel uitmaakten (artikel 7). De rekeningen die ten laste kwamen van de verschillende vermogens, werden vermeerderd met een bedrag wegens omslag voor algemene onkosten van de Afdeling Binnenland in verband met dit beheer en verminderd met de bedragen die de Afdeling Binnenland ontving voor verhuur van kunstvoorwerpen die tot deze vermogens behoorden. De administratie van het beheer over de kunstvoorwerpen zou per eigenaar gevoerd worden, behalve die van onbekende eigenaren waarvan de administratie volgens artikel 8 per vindplaats plaats vond. Het saldo van de rekeningen zal zo mogelijk door de vermogensbeheerder aan de Afdeling Binnenland betaald worden, aldus artikel 9b. In artikel 12 staat dat zonder toestemming van het N.B.I. geen kunstvoorwerpen mogen worden vervreemd. De Afdeling Binnenland zal volgens artikel 13 geen beheerdersloon ontvangen.
Op 5 mei 1946 werd echter door het N.B.I. het door de Afdeling Binnenland gevoerde beheer over kunstvoorwerpen van onbekende eigenaren uitgebreid met het beheer over de vermogenswaarde van deze kunstvoorwerpen. In 1946 werd met het N.B.I. een regeling getroffen die inhield dat de kosten die niet ten laste van een bepaald vermogen konden worden gesteld, door het N.B.I. werden gedragen.
Zie voor de verkoop en verbeurdverklaring van kunstvoorwerpen de inv.nrs. 1154-1168
Er waren verschillende mogelijkheden om kunstvoorwerpen van politieke delinquenten aan het Rijk te doen overgaan ten behoeve van de musea ter aanvulling van hun collecties, en van de openbare gebouwen voor representatief gebruik:
Tengevolge van een door de Afdeling Binnenland gedaan verzoek aan het Nederlands Beheers Instituut om inlichtingen betreffende vermogensbestanddelen die volgens door het N.B.I. gegeven aanwijzingen bij de Afdeling Binnenland in beheer zouden moeten zijn, constateerde het N.B.I. toen wanbeheer bij de Afdeling Binnenland.
De oorzaken van dit wanbeheer waren:
Bovendien bleek dat een groot aantal kunstvoorwerpen niet in de vermelde opslagplaatsen konden worden aangetroffen. Het N.B.I. vond het toen niet verantwoord het technisch beheer langer aan de Afdeling Binnenland toe te vertrouwen. De werkzaamheden van de Afdeling Binnenland zijn daarom op 18 augustus 1948 overgenomen door het Hoofdkantoor van het N.B.I. op analoge wijze als dat t.a.v. de Stichting Pleziervaartuigen was geschied. Voor het verlenen van decharge voor het door de Afdeling Binnenland gevoerde beheer is in 1948 aan het Accountantsbureau Preyer en De Haan opdracht gegeven tot het instellen van een onderzoek in de administratie van de Afdeling Binnenland. Zie voor het onderzoek van het accountantsbureau Preyer en De Haan van de administratie van de Stichting de inv.nrs. 36 en 46a
Op de volgende manieren kon het beheer worden beëindigd van vermogens van:
Bij de Rijkswet van 9 maart 1967 Zie voor de liquidatie van de Raad voor het Rechtsherstel het K.B. van 9 maart 1967 nummer 163
Het door het Nederlands Beheers Instituut ingestelde onderzoek voor het verlenen van decharge voor het door de Afdeling Binnenland gevoerde beheer nadat het N.B.I. de werkzaamheden van de Afdeling Binnenland had overgenomen, was aanleiding voor een justitieel onderzoek naar het beheer van de Stichting in het algemeen en die van Dr. A.B. De Vries in het bijzonder. Tengevolge van deze justitionele onderzoeken was Dr. A.B. De Vries in mei 1948 gedwongen zijn werkzaamheden als directeur van de Stichting Nederlandsch Kunstbezit neer te leggen. Op verzoek van de Raad van Beheer is toen in juni 1948 als tijdelijk directeur opgetreden Ir. L.F. Otto, lid van de Raad van Beheer van de Stichting. De werkzaamheden van de Stichting zijn gedurende de gehele zomer van 1948 tot het uiterste beperkt geweest. Tot principiële beslissingen is Ir. L.F. Otto bij afwezigheid van Dr. A.B. De Vries niet overgegaan, slechts de hoognodige werkzaamheden werden verricht.
Met ingang van 1 oktober 1948 werden tot resp. directeur en waarnemend directeur van de Stichting Nederlands Kunstbezit benoemd J. Jolles Zie voor het aanstellen van J. Jolles als directeur van de Stichting de inv.nrs. 15 en 88
Een moeilijkheid voor de nieuwe directie was dat de Raad van Beheer grote aandacht schonk aan de rehabilitatie van Dr. A.B. de Vries, hetgeen als rem beschouwd kon worden voor de zonodige voortgang der werkzaamheden en reorganisatie bij het beheer. De voor de directie remmende factor dat niet de gehele Raad van Beheer haar steun aan de directie gaf, werd opgeheven toen met uitzondering van E.A. Kuipers, hoofd van de Afdeling Oudheidkunde en Natuurbescherming van het Ministerie van O. K. en W. en Mr A. Rinnooy Kan, directeur Bewindvoering van het Ministerie van Financiën, de leden van de Raad van Beheer hun ontslag namen in september 1949 nadat was vastgesteld dat het Bureau Herstelbetalings en Recuperatiegoederen (Hergo) van het Ministerie van Financiën de werkzaamheden van de Stichting Nederlands Kunstbezit zou voortzetten.
Voordat er verbeteringen aangebracht werden in de teruggave procedure, werd eerst de administratie verbeterd op de volgende gebieden:
Zie voor de zaak betreffende de Kunsthandel J.Goudstikker te Amsterdam de inv.nrs. 186-225 Zie voor cessies inv.nr. 530 (Afdeling Buitenland) en inv.nrs. 1146-1147 (Afdeling Binnenland) Zie voor het in bruikleen geven van kunstvoorwerpen b.v. de inv.nrs. 813-830 (schilderijen)
Bij het niet goed functioneren van de administratieve organisatie en het slecht gevoerde beheer had mede een rol gespeeld het feit dat de voorzitter van de Raad van Beheer en de directeur kunsthistorici zijn. De overige leden van de Raad van Beheer zijn niet benoemd op grond van hun ervaring op het gebied van vermogensbeheer maar wegens hun kunsthistorische kennis, hun kennis van door de Duitsers terzake van kunstvoorwerpen toegepaste roofmethoden en de recuperatiemogelijkheden van deze kunstvoorwerpen uit Duitsland. De Stichting had daarom praktisch al haar aandacht geconcentreerd op de terugvoering uit Duitsland, omdat ze wist dat met het verstrijken van de tijd aan de recuperatie steeds grotere moeilijkheden in de weg gelegd zouden worden. Het gevolg hiervan was dat de administratieve bewerking en de verdere behandeling van de teruggevoerde kunstvoorwerpen in het gedrang zijn gekomen.
Bij gemeenschappelijke beschikking van de Minister van Financiën en de staatssecretaris van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen d.d. 24 oktober 1951, resp. d.d. 3 januari 1952 is de Stichting Nederlands Kunstbezit met ingang van 1 november 1951 opgeheven. Een van de redenen om de Stichting te ontlasten van haar resterende taak: de afwikkeling van de uit het buitenland naar Neder land teruggevoerde kunstvoorwerpen was dat allerlei voorschriften voor overheidsorganen die een goed beheer van staatseigendommen moesten waarborgen, voor de Stichting als een privaatrechterlijke organisatie niet golden. Deze taak van de Stichting moest dus in handen van een daarvoor geschikte overheidsdienst gelegd worden. Aangezien de Minister van Financiën bij K.B. van 22 maart 1841 nr 112, als beheerder van staatsgoederen is aangewezen en daardoor tot financieel beheer is bevoegd, werd deze taak toevertrouwd aan het onder het Ministerie van Financiën ressorterende Bureau Herstelbetalings en Recuperatiegoederen (Hergo) dat reeds sinds 1946 belast was met de afwikkeling van recuperatiegoederen en op dit gebied een speciale deskundigheid had verworven.
Het Bureau Hergo is met ingang van 1 februari 1953 opgeheven. Zie voor de opheffing van het Bureau Hergo inv.nr. 28
De D.D.R. heeft 13 januari 1987, 33 tekeningen uit de 15e en 16e eeuw, o.a. van Albrecht Dürer, die zich bevonden in musea in Dresden en Leipzig, aan Nederland teruggegeven. Deze tekeningen behoorden oorspronkelijk tot de collectie Koenigs. Zie voor de collectie Koenigs inv.nr. 892 Zie voor Linz de inv.nrs. 325 en 1026a Besluit Rechtsverkeer in oorlogstijd van 7 juni 1940: A6 Nederlandse Staatscourant van 14 februari 1947 nr 32
Drs. A.J. Elen, medewerker van de Rijksdienst Beeldende Kunst heeft een catalogus samengesteld van de nu nog ontbrekende tekeningen die behoren tot de Koenigs collectie: "Missing Old MasterDrawings from the Franz Koenigs Collection Claimed bij the State of the Netherlands". De eerste exemplaren van deze catalogus werden 6 december 1989 door de Minister van WVC overhandigd aan de ambassadeurs van de Verenigde Staten, de SovjetUnie, GrootBrittannië en Frankrijk. Van het merendeel van de vermiste tekeningen wordt aangenomen dat deze zich in Rusland bevinden.
In Oostenrijk bevinden zich in een klooster in Mauerbach, een plaatsje bij Wenen, nog kunstvoorwerpen die in de oorlog door de Duitsers gekocht en geroofd zijn in de door hen bezette landen in Europa. De Oostenrijkse regering doet nu een laatste poging een eerdere poging dateerde uit 1969 om op grond van een speciale wet van 1 december 1985 die in werking is getreden op 1 februari 1986, deze kunstvoorwerpen terug te geven aan de oorspronkelijke eigenaren. Bij alle Oostenrijkse ambassades in de wereld lagen in 1986 net als in 1969 lijsten ter inzage met gegevens over deze kunstvoorwerpen uit deze verzameling waarvoor tot 1 oktober 1986 door de oorspronkelijke eigenaren of hun erfgenamen claims konden worden ingediend bij het Oostenrijkse Ministerie van Financiën in Wenen. Bij deze laatste inschrijving ging het om 367 enkelvoudige aanspraken en om 803 claims van twee of meer personen op hetzelfde kunstvoorwerp.
Medewerkers van de Rijksdienst Beeldende Kunst hebben toen in Oostenrijk een nader onderzoek ingesteld om de Nederlandse aanspraken op de zich daar bevindende kunstvoorwerpen nader uit te zoeken. Voor dit onderzoek heeft het Ministerie van Financiën foto's uit het archief van de Stichting aan de Rijksdienst Beeldende Kunst uitgeleend. Zie voor de foto's de inv.nrs. 994-999 Besluit van 24 mei 1940: A 1 Besluit Rechtsverkeer in oorlogstijd van 7 juni 1940: A6 Zie voor de zaak betreffende de Kunsthandel J.Goudstikker te Amsterdam de inv.nrs. 186-225
Van de door Nederland ingediende claims op 59 schilderijen die alle in de oorlog vrijwillig door particulieren aan de bezetter zijn verkocht, zijn in eerste instantie 50 afgewezen door het Oostenrijkse Ministerie van Financiën omdat op deze schilderijen ook door anderen claims zijn uitgebracht. Het wachten is nu op de afhandeling hiervoor van een civielrechtelijke beroepsprocedure bij het Landesgericht in Wenen. Kunstvoorwerpen van wie de eigenaren c.q erfgenamen niet opgespoord kunnen worden, zullen in Oostenrijk worden geveild. De opbrengst zal ten goede komen aan slachtoffers van het naziregime.
De laatste tijd is de recuperatie van de in de oorlog uit Nederland verdwenen kunstvoorwerpen weer meer in de belangstelling komen te staan gezien de recuperatie onlangs van tekeningen uit de D.D.R. en de ingediende claims op de zich in een klooster in Mauerbach (Oostenrijk) bevindende kunstvoorwerpen. In beide bovengenoemde gevallen heeft de onder het Ministerie van W.V.C. ressorterende Rijksdienst Beeldende Kunst (R.B.K.) een grote rol gespeeld. Het Ministerie van Financiën heeft tot nu toe echter de verantwoordelijkheid voor de recuperatie en de daarop volgende vaststelling van het eigendomsrecht van de betreffende kunstvoorwerpen. De taak van de voormalige Stichting, c.q. van het Bureau Hergo hoort echter niet meer thuis bij het Ministerie van Financiën gezien de taakverdeling tussen de verschillende ministeries.
Het Besluit van 20 april 1988, houdende herindeling van de ministeriële taak met betrekking tot de recuperatie van tijdens de Tweede Wereldoorlog uit Nederland weggevoerde kunstvoorwerpen belast met ingang van 1 mei 1988 de Minister van W.V.C. en wel in het bijzonder de Rijksdienst voor de Beeldende Kunst met de recuperatie voor zover deze recuperatie aan de Minister van Financiën was opgedragen. Besluit van 20 april 1988 nummer 233 Zie voor de foto's de inv.nrs. 994-999
Na de opheffing van de Stichting Nederlands Kunstbezit in 1951 werd het archief van Amsterdam naar het Ministerie van Financiën in Den Haag gebracht dat toen gevestigd was aan de Kneuterdijk no. 22. Daar werd het opgenomen in het archief van het Bureau Herstelbetalings en Recuperatiegoederen (Hergo), als rubriek j, waar de stukken voortvloeiende uit de bemoeienis van het Bureau met de recuperatie van kunstvoorwerpen opgeborgen werden. De berging geschiedde zodanig dat de series, dossiers en stukken van het archief van de Stichting aangevuld werden met de door het Bureau Hergo ontvangen stukken die betrekking hadden op de recuperatie van kunstvoorwerpen. Het was immers een continuering van de bestaande taken wat de kunstvoorwerpen betreft.
Na de opheffing van het Bureau Hergo in 1953 heeft een gedeelte van het archief van de Stichting, aangevuld met de stukken die na de opheffing van de Stichting in 1951 in de rubriek j zijn opgenomen, gestaan op een van de kamers van de Directie Bewindvoering in verband met de veelvuldige raadpleging van dit archief door deze rechtsopvolger van het Bureau Hergo. De Directie Bewindvoering heeft op haar beurt veel van haar archiefbescheiden die na de liquidatie van het Bureau Hergo ontstaan zijn en die betrekking hadden op de werkzaamheden van de Stichting en het Bureau Hergo wat de recuperatie betreft, toegevoegd aan het met "Hergo" stukken aangevulde archief van de Stichting Nederlands Kunstbezit".
In april 1975 vond de verhuizing plaats van de archieven van het Ministerie van Financiën naar het nieuwe gebouw aan het Lange Voorhout in Den Haag. Het archief van het Bureau Hergo inclusief de complete groep j die dus bestaat uit het archief van de Stichting aangevuld met stukken die het Bureau Hergo en de Directie Bewindvoering hieraan hadden toegevoegd, werd toen opgenomen in het semistatisch archief van het Ministerie van Financiën. In 1986 heeft het Ministerie van Financiën de dozen met de foto's uit het archief van de Stichting uitgeleend aan de Rijksdienst Beeldende Kunst in Den Haag ten behoeve van de verificatie van claims op teruggevonden geroofde kunstvoorwerpen in Oostenrijk. In 1988/1990 heeft het Ministerie ook aan dit Bureau archiefbescheiden uitgeleend om dit Bureau in staat te stellen haar gegevens betreffende teruggekomen en niet teruggekomen kunstvoorwerpen te completeren in verband met de overdracht van de verantwoording inzake de recuperatie aan het Ministerie van W.V.C. en de daaruit voortvloeiende werkzaamheden voor dit Rijksbureau. Besluit van 20 april 1988 nummer 233 Zie voor de collectie Koenigs inv.nr. 892
Journalisten van de Uitgeversmaatschappij Leidsch Dagblad en van Vrij Nederland hebben in 1990 het archief van de Stichting Nederlands Kunstbezit geraadpleegd voor het schrijven van artikelen: "De verzwegen" Kunstroof bij de Lakenhal"(Leidsch Dagblad) en "Strijd om een nalatenschap; Een heer in de kunsthandel; Het korte, gretige leven van Jacques Goudstikker" (Vrij Nederland).
De Stichting Nederlands Kunstbezit heeft toen in 1948 het Nederlands Beheers Instituut de werkzaamheden van de Afdeling Binnenland overnam, het archief van de Afdeling Binnenland aan het N.B.I. overgedragen. Deze archiefbescheiden werden gevoegd bij het door het N.B.I. zelf gevormde archief inzake het beheer van kunstvoorwerpen bestaande uit de door haar gevoerde correspondentie met de Stichting enz. De vanaf die tijd bij het N.B.I. ontstane archiefbescheiden kregen toen een plaats in dit archief. Nadat het N.B.I. in 1967 was geliquideerd, werd het archief van het N.B.I. het archief van de Afdeling Binnenland is hiervan een gedeponeerd onderdeel ondergebracht in het archief van het Ministerie van Justitie. Sinds 1988 bevindt het archief zich in het Algemeen Rijksarchief in Den Haag.
Overbrenging van een overheidsarchief
Het archief is krachtens bepalingen van de Archiefwet overgebracht.
Tijdens het inventariseren heeft vernietiging van archiefbescheiden plaats gevonden aan de hand van de lijst van de te vernietigen archiefbescheiden van het Ministerie van Financiën. Archiefbescheiden van de volgende op deze lijst vermelde categorieën zijn vernietigd:
De omvang van de archivalia gevormd door de Stichting Nederlands Kunstbezit en haar taakvoorganger/opvolgers bedraagt respectievelijk voor en na de inventarisatie 50, 40 strekkende meter.
De bewerking van de archivalia gevormd door de Stichting Nederlands Kunstbezit en haar taakvoorganger/ opvolgers vond plaats in het kader van de opleiding aan de Rijksarchiefschool voor middelbaar archiefambtenaar. Het belangrijkste gedeelte van de geïnventariseerde archivalia bestaat uit de archieven gevormd door de Stichting Nederlands Kunstbezit:
De rest van de beschreven archivalia betreft het archief van de taakvoorganger, en de archiefbescheiden van de taakopvolgers voor zover deze betrekking hebben op de door hen overgenomen taken van de Stichting. De taakvoorganger van de Stichting was de in januari 1945 door de Minister van Onderwijs in Londen opgerichte Voorlopige Commissie Terugverkrijging Kunstschatten, Bibliotheek en Archiefstukken uit Nederland afkomstig. Dr. A.B. de Vries, voorzitter van deze Commissie heeft dit door deze Commissie gevormde archief na de oorlog gevoegd bij het archief van de toen door de Ministers van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen, en van Financiën opgerichte Stichting Nederlands Kunstbezit waarvan hij directeur was geworden.
De taakopvolgers van de afdeling Buitenland van de Stichting waren het Bureau Hergo (1951-1953) en de Directie Bewindvoering vanaf 1953. De taakopvolger van de Afdeling Binnenland was het N.B.I. in 1948. De archiefbescheiden van de taakopvolgers die niet betrekking hadden op de door deze instanties overgenomen taken van de Stichting, zijn weer gevoegd bij de archieven van deze instanties. De term archivalia in de titel is gebruikt om aan te geven dat hier sprake is van archieven en daaraan toegevoegde archiefbescheiden. De in deze inventaris beschreven archivalia beslaan de periode van 1930 tot 1983. De begindatum 1930 is bepaald door de retroacta (1930-1945), zie inv.nr. 1061. De einddatum 1983 is bepaald door de einddatum van de Beheersdossiers (1945-1970) van de Afdeling Buitenland, zie inv.nrs. 133-185.
In verband met het doorlopende karakter van het merendeel van de dossiers en afzonderlijke stukken, aangevangen in het archief van de Stichting Nederlands Kunstbezit en voortgezet in de archieven van haar taakopvolgers is uit praktische overwegingen besloten, omdat het zwaartepunt qua massa en belangrijkheid van het archiefconglomeraat zich bevond in het archief van de Stichting, de meeste stukken, die volgens de archivistische regels en voorkeur bij de archieven van de opvolgers bewaard dienen te worden, in dit geval dus de Directie Bewindvoering en het Nederlands Beheers Instituut, in de door de administratie aangebrachte archiefvermenging te laten en te brengen tot het archief van de Stichting Nederlands Kunstbezit.
Waar het doorlopende karakter niet aanwezig was dit was bij nieuw aangelegde dossiers van de Directie Bewindvoering en bij stukken betreffende de organisatie het geval werden de stukken wel overgebracht naar de archieven van de taakopvolgers. Door middel van verwijzingen in de betrokken archieven wordt men op de hoogte gebracht van de verblijfplaats van groepen stukken uit die archieven in het aangevulde archief van de Stichting.
De plaatsingslijst van de op het Ministerie van Financiën aanwezige archiefbescheiden van de Stichting Nederlands Kunstbezit, haar taakvoorganger en taakopvolger vermeldt 361 dozen, waarvan 94 dozen z.g. correspondentiedossiers bevatten. Deze correspondentiedossiers bestaan uit dossiers op naam van personen en instanties waarmee gecorrespondeerd was en dossiers op onderwerp zoals de dossiers aanplakbiljetten, ziektewet en Arnhem. De stukken waarvan het onderwerp niet duidelijk was, werden verzameld in het dossier dat de titel meekreeg: "onbegrijpelijke stukken".
De alfabetisch geordende dossiers waren in 100 groepen verdeeld. Elke groep eindigde met een dossier "algemeen" dat uit stukken bestond waarvan nog geen dossier was gemaakt of die nog niet in een dossier waren gevoegd waarin ze thuis hoorden. Elk dossier droeg de naam van de betreffende persoon, onderwerp en een combinatie van 3 getallen waarvan het eerste het doosnummer was, het tweede het nummer van de groep en het derde het nummer van het dossier in die groep. Een aantal van deze dossiers was op 1 september 1961 niet meer aanwezig.
De rest van de plaatsingslijst was ingedeeld in "overdracht O.K. en W", "Niet Terug in Nederland", "Terug in Nederland" en "Administratie". De beschrijvingen zijn soms heel summier en of onduidelijk b.v. "Diverse dossiers", "Transparanten", "Diverse boeken derden", "Diverse lijsten". Van de groepen "Niet Terug in Nederland" en "Terug in Nederland" bestond een gedeelte uit "Interne Aangifteformulieren" die de Afdeling Buitenland had ingevuld aan de hand van de bij de Stichting ingeleverde aangifteformulieren.
De Interne Aangifteformulieren "Niet Terug in Nederland" waren geordend in:
De Interne Aangifteformulieren "Terug in Nederland" waren o.a. geordend in:
De rest van de groep "Terug in Nederland" bestaat o.a. uit foto's, ladinglijsten en catalogi. De "Administratie" bestaat o.a. uit de financiële administratie, uitgaande correspondentie, notulenboeken en inventarisboeken.
Er moest voor de op het Ministerie van Financiën aanwezige archiefbescheiden van de Stichting, haar taakvoorganger en haar taakopvolgers een archiefschema gemaakt worden, omdat er geen overzichtelijke ordening aanwezig was.
Van de archiefbescheiden die betrekking hebben op de taak die uitgevoerd werd door de Afdeling Buitenland, is de indeling als volgt:
Voor de afdeling Binnenland is een zelfde soort indeling gemaakt. Alleen de rubrieken nummer 3 en 6 komen hierin niet voor. De verschillende soorten kunstvoorwerpen waarmede een bepaald soort bemoeienis heeft plaats gehad, zijn bij de Afdeling Buitenland per soort alfabetisch ingedeeld in rubriek nummer 6: Stukken betreffende een bepaald soort bemoeienis met een bepaald soort kunstvoorwerp. Zo veel mogelijk zijn de archiefbescheiden die hiervoor in aanmerking kwamen onder de betreffende soort kunstvoorwerp ondergebracht. De basis voor deze indeling werd gevormd door de "Interne Aangifteformulieren" die voor een deel al zo geordend waren. Bij elk soort kunstvoorwerp zijn de betreffende archiefbescheiden geordend in de volgorde van de bemoeienissen die met hen plaats gehad hebben, dus van opsporing tot en met teruggave en verkoop. De betreffende "Interne Aangifteformulieren" nummer 2 die net als de formulieren nummer 3 en nummer 4 onderverdeeld zijn in "Niet Terug in Nederland" en "Terug in Nederland" zijn in deze rubriek geplaatst onder de bemoeienis "Terugvoering in enge zin naar Nederland", onderverdeeld in "Niet Teruggekomen in Nederland" en "Teruggekomen in Nederland". Veel "Interne Aangifteformulieren" en andere archiefbescheiden konden niet per soort kunstvoorwerp worden geordend maar wel per soort bemoeienis. Zij werden ondergebracht in de rubriek nummer 5: Stukken betreffende een bepaald soort bemoeienis met verschillende soorten kunstvoorwerpen gezamenlijk. Ook hier weer zijn de verschillende soorten bemoeienissen geordend in volgorde van opsporing tot en met teruggave, verkoop.
Van de "Interne Aangifteformulieren" kwamen voor deze rubriek in aanmerking:
Uit het staatje hierboven blijkt dat verschillende "Interne Aangifteformulieren" al geordend waren voor een van deze bemoeienissen van deze rubriek:
De archiefbescheiden die ontstaan zijn naar aanleiding van de aangifteformulieren die bij de Stichting werden ingeleverd, werden door de Stichting alfabetisch per persoon geordend en in mappen opgeborgen. Deze alfabetisch geordende mappen zijn als Beheersdossiers ondergebracht in rubriek nummer 4: Stukken betreffende verschillende bemoeienissen gezamenlijk met verschillende soorten kunstvoorwerpen gezamenlijk. De verschillende bemoeienissen noch de verschillende kunstvoorwerpen waren hier van elkaar te onderscheiden. Bovendien was het wel zo gemakkelijk voor het verstrekken van inlichtingen enz. of kunstvoorwerpen al of niet terug waren gegeven aan de voormalige eigenaren. Onder deze rubriek zijn ook de stukken betreffende de zaak Goudstikker geplaatst. Zie voor de zaak betreffende de Kunsthandel J.Goudstikker te Amsterdam de inv.nrs. 186-225
Om over deze zaak een goed overzicht te krijgen, zijn aan de dossiers die de Afdeling Buitenland hierover samengesteld had, de stukken toegevoegd die elders betreffende deze zaak in het archief van de Afdeling Buitenland en verder in het archief van de Afdeling Binnenland zijn aangetroffen. Het geheel kreeg de omschrijving: Stukken betreffende de zaak Goudstikker waarin vele aspecten van het terug verwerven van rechten en titels van kunstvoorwerpen die tijdens de oorlog in Nederland zijn gebleven en die naar Duitsland zijn verkocht, aan de orde komen, met retro-acta, 1945-1956. Zie voor de zaak betreffende de Kunsthandel J.Goudstikker te Amsterdam de inv.nrs. 186-225
Er bevinden zich onder de Afdeling Buitenland geordende archiefbescheiden verschillende stukken die van voor de oprichting van de Stichting dateren. Het is niet altijd duidelijk van welke instanties precies deze stukken afkomstig zijn en of het de bedoeling was dat deze stukken teruggegeven zouden worden of behouden mochten worden. Deze stukken werden klaarblijkelijk gebruikt als documentatiemateriaal voor de opsporing van kunstvoorwerpen. Ze zijn als retroacta toegevoegd aan de stukken waarop ze betrekking hebben.
Er zijn ook enkele stukken die na de oprichting van de Stichting zijn ontstaan, waarvan het ook niet duidelijk is hoe zij in het archief van de Stichting terecht zijn gekomen. Ze zijn geordend onder de rubriek waarop ze betrekking hebben.
Het archief van de Raad van Beheer heeft geen speciale indeling. De notulen en agenda's worden hier direct gevolgd door de overige stukken die chronologisch geordend zijn.
De stukken die behoren tot het archief van de Voorlopige Commissie Terugverkrijging Kunstschatten, Bibliotheek en Archiefstukken zijn allemaal samengevoegd en ondergebracht in inv. nr. 1.
De Tweede Afdeling van het Algemeen Rijksarchief in Den Haag heeft in augustus 1985 het archief van de Afdeling Binnenland c.a. met de daarbij behorende plaatsingslijst ten behoeve van de inventarisatie naar het Ministerie van Financiën gestuurd. Het was niet goed mogelijk om alle archiefbescheiden die in de periode 1945-1948 bij het N.B.I. zijn ontstaan van het archief van de Afdeling Binnenland waar ze aan toe waren gevoegd, af te zonderen om ze volgens het bestemmingsbeginsel weer toe te voegen aan het archief van het N.B.I. Daarom is besloten om al deze stukken in het archief van de Afdeling Binnenland c.a. te laten berusten ook in die gevallen waar afzondering van archiefbescheiden wel mogelijk zou zijn geweest.
Op de plaatsingslijst waarop 45 dozen zijn vermeld zonder nadere indeling, komen o.a. voor:
Er was van het archief van de Afdeling Binnenland c.a. geen overzichtelijke ordening aanwezig. Net als voor de Afdeling Buitenland moest er daarom voor de Afdeling Binnenland een archiefschema gemaakt worden dat er als volgt uitziet:
De tot de Afdeling Buitenland behorende rubrieken: Stukken betreffende de juridische positie van de door de Stichting beheerde kunstvoorwerpen en Stukken betreffende een bepaald soort bemoeienis met een bepaald soort kunstvoorwerp ontbreken hier.
Bij de alfabetisch geordende Algemene Correspondentiedossiers waren een aantal dossiers waarvan de correspondentie geen algemeen karakter had. Zij werden elders bij het betreffende onderwerp ondergebracht. Dossiers van personen uit de Algemene Correspondentiedossiers waarvan al een dossier was gevormd in de serie: Dossiers op naam van de eigenaar, werden met deze dossiers sameng evoegd. De rest van de Algemene Correspondentiedossiers en de Algemene Uitgaande Correspondentie kregen een plaats in de Algemene Correspondentie.
In de dossiers op naam van de eigenaar bevonden zich ook dossiers met een bepaald onderwerp b.v. Binnenland (voorgeschiedenis) of correspondentie met een bepaalde instantie. Zij werden bij het betreffende onderwerp, respectievelijk bij de Algemene Correspondentie ondergebracht. De dossiers geordend op naam van de eigenaar bevatten allerlei stukken die betrekking hebben op het beheer van kunstvoorwerpen van de betreffende eigenaar, van het in beheer nemen tot aan de teruggave of verkoop van de betreffende kunstvoorwerpen. Deze dossiers zijn als Beheersdossiers net als in de Afdeling Buitenland ondergebracht in de rubriek: Stukken betreffende verschillende bemoeienissen gezamenlijk met verschillende soorten kunstvoorwerpen gezamenlijk. Zie voor de protesten van Duitse kopers de inv.nrs. 459, 541, 855 en 889
De rubriek: Stukken betreffende een bepaald soort bemoeienis met verschillende soorten kunstvoorwerpen gezamenlijk werd ingedeeld in de volgorde van de bemoeienissen die met de verschillende soorten kunstvoorwerpen plaats hadden gevonden. De stukken betreffende inventarisatie, taxatie enz. werden hier ondergebracht.
Reproductie van originele bescheiden uit dit archief is, behoudens de algemene regels die gelden voor het kopiëren van stukken, niet aan beperkingen onderhevig. Er zijn geen beperkingen krachtens het auteursrecht.
Het archief kent beperkingen voor het raadplegen van stukken als gevolg van kwetsbare of slechte materiële staat.
Openbare archiefstukken kunnen online worden aangevraagd en gereserveerd. U kunt dit ook via de terminals in de studiezaal van het Nationaal Archief doen. Om te kunnen reserveren dient u de volgende stappen te volgen:
Bij het citeren in annotatie en verantwoording dient het archief tenminste éénmaal volledig en zonder afkortingen te worden vermeld. Daarna kan worden volstaan met verkorte aanhaling.
VOLLEDIG:
Nationaal Archief, Den Haag, Stichting Nederlands Kunstbezit, nummer toegang 2.08.42, inventarisnummer ...
VERKORT:
NL-HaNA, Stichting Nederlands Kunstbezit, 2.08.42, inv.nr. ...
Inventarisnummers van dit archief zijn niet in kopievorm beschikbaar
In deze bijlage worden de catalogi van de tentoonstellingen in Amsterdam uit inv.nr. 991 vermeld.
In deze bijlage worden de catalogi van de tentoonstellingen uit inv.nr. 992 vermeld, alfabetisch geordend op plaatsnaam waar de tentoonstellingen zijn gehouden.
Met vermelding van: nummer ladinglijst (bij inv.nrs 436-442), datum van de ladinglijst (bij inv.nrs 436-442), datum van vertrek van het transport (bij inv.nrs 434-435). Er zijn geen plaatsen in de Russische zone vermeld, daarom zijn ze opgenomen als Russische zone in deze lijst.
Zie de inleiding
De notulen van de vergaderingen van 5 januari 1948 en 18 maart 1948 zijn aanwezig in inv.nr. 5 en 6.
Zie ook inv.nr. 30
Zie voor de juridische positie van de gerecupereerde kunstvoorwerpen inv.nr. 132
Zie ook de inv.nrs. 826 en 904 en de inleiding (1.3.1.1.5.)
Zie ook de inv.nrs. 477-480 (kunstvoorwerpen), 602 (boeken) en 649 (kerkklokken)
Zie ook inv.nr. 88
Zie ook inv.nr. 40
Zie ook de inv.nrs. 546, 1132 en 1158. De in deze brief genoemde lijsten A en B zijn niet aanwezig.
Zie ook inv.nr. 561
Zie voor de expositie van schilderijen, tekeningen en tapijten de inv.nrs. 838-844
Zie voor de liquidatie van de Afdeling Binnenland inv.nr. 35. Zie verder inv.nr. 41 en 93
zie ook inv.nr. 9.
Zie voor de liquidatie van de Afdeling Buitenland inv.nr. 28
Zie ook de inv.nrs. 46a en 1092
Zie ook inv.nr. 16
Zie ook de inv.nrs. 28 en 93
Zie ook de inv.nrs. 36 en 1092
De rekeningen zijn alfabetisch geordend op de naam van de debiteur. Debiteuren waarvan de naam niet bekend is, staan vermeld bij "Onbekend".
De rekeningen zijn alfabetisch geordend op naam van de debiteur.
Zie ook inv.nr. 15
Zie ook de inv.nrs. 28 en 41b
Doorslagen van brieven uit de periode van 17 juli t/m 31 augustus 1950 bevinden zich in de inv.nrs. 124 en 125. Zie voor de genummerde doorslagen van de uitgaande brieven van 5 augustus 1952 t/m 31 januari 1953 de inventaris van het archief van het Bureau Hergo.
Alfabetisch geordend op naam van het Ministerie, het museum en de plaatsnaam waar het Bureau van het N.B.I. is gevestigd
Zie ook inv.nr. 10
Alfabetisch geordend op naam van de geadresseerde.
Zie ook de inv.nrs. 254, 339-340, 927, 982-990 en 1000-1006
Alfabetisch geordend op naam van de koper
Zie ook inv.nr. 248
Alfabetisch geordend op naam van de briefschrijver
Zie ook de inv.nrs. 261, 942, 1070 en 1139
Alfabetisch geordend op naam van de firma, persoon.
Zie voor deze verordening inv.nr. 27
zie ook inv. 233
Zie voor de N.V. Kunsthandel J. Goudstikker de inv.nrs. 186-225, 339-340, 927,982990 en 1000-1006
Zie ook de inv.nrs. 244a, 942, 1070 en 1139
Zie ook de inv.nrs. 1025 en 1026
Zie ook de inv.nrs. 427, 558 en 963
Zie voor de z.g. Fachaantekeningen inv.nr. 331
Zie voor het Koninklijk Huis ook inv.nr. 155 (beheers-dossiers)
Zie ook inv.nr. 318 en de inleiding
Zie ook inv.nrs. 312, 852 en de inleiding (1.3.1.1.3.)
Zie voor de opsporing van kunstvoorwerpen in Linz ook de inv.nrs. 325 en 1026a
Zie voor de opsporing van kunstvoorwerpen in Linz ook de inv.nrs. 320 en 1026a
Geordend op volgnummer. Een gedeelte is voorzien van z.g. "Fachaantekeningen". Zie voor formulieren met "Fachaantekeningen" ook inv.nr. 277
Geordend op volgnummer
Alfabetisch geordend op naam van de eigenaar
Geordend op volgnummer
Alfabetisch geordend op naam van de koper
19451948
8 pakken
Geordend op volgnummer
Geordend op volgnummer
Alfabetisch geordend op naam van de eigenaar
Geordend op volgnummer
Geordend op volgnummer
Geordend op volgnummer. Zie ook de inv.nrs. 443, 556, 733, 779 en 808
Geordend op volgnummer. Zie ook de inv.nrs. 273, 558 en 963
Geordend op volgnummer Zie voor de Mannheimer collectie ook de inv.nrs. 402-404, 430, 467, 511, 518, 531a, 549 en 565
Geordend op volgnummer Zie voor de Mannheimer collectie ook de inv.nrs. 402-404, 430, 467, 511, 518, 531a, 549 en 565
Zie voor de Mannheimer collectie ook de inv.nrs. 402-404, 428-429 ,467, 511, 518, 531a, 549 en 565
Zie ook inv.nr. 481 en bijlage 5
Niet raadpleegbaar
Zie ook de inv.nrs. 426, 556, 733, 779 en 808
Zie ook inv.nr. 1111
Zie ook de inv.nrs. 541, 855 en 889
Zie ook de inv.nrs. 466 en 468
Zie voor de Mannheimer collectie ook inv.nrs. 402-404, 428-430, 467, 511, 518, 531a, 549 en 565
Zie ook inv.nrs. 461 en 466
Zie voor reparatie blz 20 van de inleiding (1.3.1.1.4) en de inv.nrs. 13, 602 en 649
Zie ook de inv.nrs. 432-442
De "Witte Kaarten" waaraan door de Stichting inv.nrs. gegeven zijn, zijn geordend op deze inv.nrs.
Zie de inv.nrs. 444-451
De bijlagen ontbreken
Zie voor de Mannheimer collectie ook de inv.nrs. 402-404, 428-430, 467, 518, 531a, 549 en 565
Zie ook de inleiding (1.3.1.1.5) en de inv.nrs. 12, 826 en 904, voor schilderijen b.v. 813-828
Zie voor de Mannheimer collectie ook de inv.nrs. 402-404, 428-430, 467, 511, 531a, 549 en 565
Geordend op de door de Stichting aan de kunstvoorwerpen gegeven inv.nrs.
De akten zijn alfabetisch gerangschikt op naam van de eigenaar of rechtsopvolger
Alfabetisch geordend op naam van de eigenaar. Zie ook de inv.nrs. 533, 538, 539 en 1146-1147
Zie voor de Mannheimer collectie ook de inv.nrs. 402-404, 430, 511, 518, 549, 565
Alfabetisch geordend op naam van de bezoeker
Zie ook de inv.nrs. 838-844
Alfabetisch geordend op naam van de briefschrijver
Zie ook de inv.nrs. 530, 538 en 1146-1147
Zie de inleiding (1.3.1.1.3)
Zie ook de inv.nrs. 459, 855 en 889
Zie voor "Verspreid Kunstbezit" ook de inleiding (1.3.1.1.7)
Zie ook de inv.nrs. 18, 546, 1132, 1140 en 1158
Zie ook de inv.nrs. 402-404, 430, 511, 518 en 531a, 549 en 565
Alfabetisch geordend op soort kunstvoorwerp.
Zie voor de Gutman collectie ook de inv.nrs. 426, 443, 779 en 808
Zie ook de inv.nrs. 273, 427 en 963
Zie ook inv.nr. 19
Zie ook de inv.nrs. 430, 511, 518, 531a, en 549
Zie ook de rubriek schilderijen (2.1.6.28)
Alfabetisch geordend op naam van de schilder
Alfabetisch geordend op naam van de schilder
Zie voor "Verspreid Kunstbezit" ook de inleiding (1.3.1.1.7)
Zie voor de tekeningen de inv.nrs. 892-910
De formulieren van de aquarellen waarvan de naam van de eigenaar bekend is, zijn alfabetisch geordend op naam van de eigenaar
Zie voor de tekeningen de inv.nrs. 892-910
Zie voor boeken de inv.nrs. 596-616
alfabetisch geordend op het soort materiaal waar van de beeldhouwwerken zijn vervaardigd en daar binnen op volgnummer.
Alfabetisch geordend op het soort materiaal waar van de beeldhouwwerken zijn vervaardigd en daarbinnen op volgnummer.
Zie ook inv.nr. 681
Geordend op de door de Stichting aan de beeldhouwwerken gegeven inv.nrs.
Geordend op de door de Stichting aan de beeldhouwwerken gegeven inv.nrs.
Geordend op de door de Stichting aan de beeldhouwwerken gegeven inv.nrs
Zie ook de rubrieken boeken en manuscripten
Zie ook de rubrieken bibliotheken en manuscripten
Geordend op volgnummer
Geordend op volgnummer
Zie hiervoor ook de inleiding (1.3.1.1.4.) en de inv.nrs. 609-610
Zie voor manuscripten (2.1.6.19) de inv.nrs. 655-658 en voor archieven (2.1.6.2) de inv.nrs. 574-579
Geordend op de door de Stichting aan de boeken gegeven inv.nrs.
Zie ook inv.nr. 602
In deze rubriek is ook porselein opgenomen, maar zie voor majolica inv.nr. 654
Alfabetisch geordend op naam van de plaats, streek of land van herkomst en daarbinnen op volgnummer,
Geordend op volgnummer
Alfabetisch geordend op naam van de plaats, streek of land van herkomst en daarbinnen op volgnummer.
Geordend op volgnummer
Zie ook inv.nr. 662
Geordend op de door de Stichting aan de ceramiek gegeven inv.nrs.
Geordend op de door de Stichting aan de ceramiek gegeven inv.nrs.
Zie voor "Verspreid Kunstbezit" ook de inleiding (1.3.1.1.7.)
Geordend op de door de Stichting aan ceramiek en porselein gegeven inv.nrs.
Geordend op de door de Stichting aan ceramiek en porselein gegeven inv.nrs.
Geordend op volgnummer
Geordend op volgnummer
Geordend op volgnummer
Geordend op volgnummer
In deze rubriek is ook kristal opgenomen
Geordend op volgnummer
Geordend op volgnummer
Geordend op volgnummer
geordend op volgnummer
Geordend op volgnummer
Geordend op volgnummer
Geordend op volgnummer
Geordend op volgnummer
Zie voor ceramiek en porselein rubriek
Zie ook de rubrieken Boeken(inv.nrs. 596 - 616) en Bibliotheken (inv.nrs. 589-595)
Geordend op volgnummer
Geordend op volgnummer
Oud nummer 660A
Zie voor ceramiek (2.1.6.6.) de inv.nrs. 617-629
Geordend op de door de Stichting aan de metalen gegeven inv.nrs.
Geordend op de door de Stichting aan de metalen gegeven inv.nrs.
Zie voor "Verspreid Kunstbezit" ook de inleiding (1.3.1.1.7.)
Geordend op de door de Stichting aan de metalen gegeven inv.nrs.
Geordend op de door de Stichting aan de metalen gegeven inv.nrs.
in het Tsjechisch gesteld
Alfabetisch geordend op het soort meubel en daar binnen op volgnummer
Alfabetisch geordend op soort meubel en daarbinnen op volgnummer
Zie voor meubelen ook inv.nr. 922. Zie voor beeldhouwwerken ook de inv.nrs. 580-588
De "Witte Kaarten" zijn geordend op de door de Stichting aan de meubelen gegeven inv.nrs.
De "Witte Kaarten" zijn geordend op de inv.nrs. die door de Stichting aan de meubelen zijn gegeven.
Zie voor "Verspreid Kunstbezit" ook de inleiding (1.3.1.1.7.)
De "Witte Kaarten" zijn geordend op de inv.nrs. die door de Stichting aan de meubelen zijn gegeven.
Zie ook de rubriek Schilderijen (inv.nrs. 714-890)
geordend op volgnummer
Geordend op volgnummer
Geordend op volgnummer
Geordend op volgnummer
Geordend op de door de Stichting aan de preciosa gegeven inventarisnummers
Zie voor tekeningen (2.1.6.30) de inv.nrs. 892-910
Geordend op de door de Stichting aan de preciosa gegeven inv.nrs.
zie voor "Verspreid Kunstbezit" ook de inleiding (1.3.1.1.7.)
Geordend op de door de Stichting aan de preciosa gegeven inv.nrs.
Geordend op de door de Stichting aan de preciosa gegeven inv.nrs.
Geordend op volgnummer
Zie ook de rubrieken aquarellen (inv.nrs. 566-573) en miniaturen (inv.nrs. 694-695)
De stukken zijn alfabetisch geordend op naam van de koper
Niet raadpleegbaar
Uitgenomen uit inv.nr. 715.
Zie ook inv.nr. 740
Zie voor de Gutmann collectie ook de inv.nrs. 426,443, 556, 779 en 808
Zie ook inv.nr. 726
Zie ook de inv.nrs. 320, 325 en 1026a
Alfabetisch geordend op naam van de schilder
Geordend op volgnummer
Geordend op volgnummer
Zie voor de tentoonstelling van deze schilderijen in het Rijksmuseum in Amsterdam inv.nr. 838
Zie voor de verzameling Guttmann de inv.nrs. 426, 443, 556, 733, 779 en 808
Alfabetisch geordend op naam van de schilder
Geordend op de door de Stichting aan de schilderijen gegeven inv.nrs.
Tevens opsomming van gegevens over geconfisqueerde schilderijen en naar Nederland teruggekomen tekeningen. Zie voor de rubriek tekeningen (2.1.6.30) de inv.nrs. 892-910
Alfabetisch geordend op naam van de schilder
Zie voor de Gutmann collectie de inv.nrs. 556 en 779
Zie de inleiding (1.3.1.1.5.)en de inv.nrs. 12 en 1137
Zie de inleiding (1.3.1.1.6.) en de inv.nrs. 1027 en 1125
Alfabetisch geordend op plaatsnaam
Geordend op volgnummer
Alfabetisch geordend op naam van de schilder
Alfabetisch geordend op naam van de eigenaar
geordend op volgnummer
Geordend op volgnummer
Zie voor de Commissie van Advies de inleiding (1.3.1.1.5.) en de inv.nrs. 12 en 904
Zie voor de rubriek tekeningen (2.1.6.30) de inv.nrs. 892-910
Geordend op volgnummer
Geordend op volgnummer
Alfabetisch geordend op naam van de eigenaar
Alfabetisch geordend op naam van de koper
Geordend op volgnummer
Geordend op volgnummer
Zie voor tekeningen de inv.nrs. 892910 en voor tapijten de inv.nrs. 911938
Alfabetisch geordend op naam van de briefschrijver
Alfabetisch geordend op naam van de schilder.
Zie de inleiding (1.3.1.1.3) en inv.nr. 318
Alfabetisch geordend op naam van de Duitse eigenaar. Zie ook inv.nr. 889
Zie voor "Verspreid Kunstbezit" de inleiding (1.3.1.1.7.)
Alfabetisch geordend op naam van de eigenaar
Geordend op volgnummer
Geordend op de door de Stichting aan de schilderijen gegeven inv.nrs.
Alfabetisch geordend op naam van de eigenaar
Geordend op volgnummer
Geordend op de door de Stichting aan de schilderijen gegeven inv.nrs. Bevat foto's van de desbetreffende schilderijen (niet compleet).
Zie ook de inv.nrs. 459, 541 en 855
Zie voor tekeningen de inv.nrs. 892910
Geordend op volgnummer
Alfabetisch geordend op soort tekening en binnen elk soort op naam van de tekenaar. De tekeningen waarvan de naam van de tekenaar niet bekend is, zijn bij elke soort geordend onder de "ö.
Alfabetisch geordend op de naam van de tekenaar
Geordend op volgnummer
Geordend op volgnummer
Geordend op de door de Stichting aan de tekeningen gegeven inv.nrs.
Geordend op de door de Stichting aan de tekeningen gegeven inv.nrs. Zie ook inv.nr. 708
Zie voor de Commissie van Advies de inleiding (1.3.1.1.5) en de inv.nrs. 12 en 876. Zie voor de collectie Mannheimer de inv.nrs. 402404, 430, 467, 511, 518, 531a en 549
Geordend op de door de Stichting aan de tekeningen gegeven inv.nrs.
Zie voor "Verspreid Kunstbezit" de inleiding (1.3.1.1.7.)
Geordend op de door de Stichting aan de tekeningen gegeven inv.nrs.
Alfabetisch geordend op het soort kleding, gebruiksvoorwerp enz. en daarbinnen op volgnummer
Geordend op volgnummer
Geordend op volgnummer
Geordend op de door de Stichting aan de textiel gegeven inv.nrs.
Geordend op de door de Stichting aan de textiel gegeven inv.nrs. Zie voor meubelen de inv.nrs. 668693
Zie ook de inv.nrs. 186225, 254, 339340 en 982-990
Alfabetisch geordend op naam van de geadresseerde
Zie voor "Verspreid Kunstbezit" ook de inleiding (1.3.1.1.7.)
Geordend op volgnummer
Geordend op volgnummer
Zie ook de inv.nrs. 244a, 261, 1070 en 1139
Geordend op volgnummer
Geordend op volgnummer
Geordend op de door de Stichting aan het zilverwerk gegeven inv.nrs.
Geordend op de door de Stichting aan het zilver werk gegeven inv.nrs.
Zie voor "Verspreid Kunstbezit" ook de inleiding op (1.3.1.1.7.)
Geordend op de door de Stichting aan het zilver werk gegeven inv.nrs.
Alfabetisch geordend op de naam van de veiling of veilingmeester. De namen van de veilingen, veiling-meesters voorkomende in de inv.nrs. 952960 zijn opgenomen in bijlage nummer 4 (pag. 154). Een alfabetische naamlijst van de collecties en de eigenaren van de nalatenschappen uit de inv.nrs. 952960 is opgenomen in bijlage nummer 3 (pag. 151)
Niet compleet
Zie voor de collectie Mannheimer de inv.nrs. 402404,428430,467,511,518,531a,549 en 565. Zie voor de collectie Lanz de inv.nrs. 273,427 en 558
19021912
2 delen,1 katern
Alfabetisch geordend op plaatsnaam. Zie voor deze Kunsthandel ook de inv.nrs. 186225, 254, 339340, 927 en 1000-1006
In het Deens
In het Deens
Alfabetisch geordend op plaatsnaam
Zie voor de hier bedoelde tentoonstellingen bijlage no. 1 (inv. 991) en bijlage nummer 2 (inv.nr. 992)
De nummers van de foto's corresponderen met de volgnummers van de aangifteformulieren.
Numeriek geordend
Alfabetisch geordend op naam van de schilder
Alfabetisch geordend op soort
Niet raadpleegbaar
bevat o.a. Denys 1 - 122
Niet raadpleegbaar
bevat o.a. Denys 123 - 142 en Delanoy
Zie ook inv.nr. 1166
Zie ook inv.nr. 264
Zie ook inv.nr. 264
Zie ook de inv.nrs. 320, 325 en 744
Zie voor deze expositie ook de inleiding (1.3.1.1.6.) en de inv.nrs. 814 en 1125
De brieven zijn alfabetisch geordend op naam van de geadresseerde
Alfabetisch geordend op naam van de eigenaar
Dit archiefstuk is openbaar. Hierin kunnen wel persoonsgegevens van nog levende personen voorkomen. In hoofdstuk 5 van het
Dit archiefstuk is openbaar. Hierin kunnen wel persoonsgegevens van nog levende personen voorkomen. In hoofdstuk 5 van het
Dit archiefstuk is openbaar. Hierin kunnen wel persoonsgegevens van nog levende personen voorkomen. In hoofdstuk 5 van het
Dit archiefstuk is openbaar. Hierin kunnen wel persoonsgegevens van nog levende personen voorkomen. In hoofdstuk 5 van het
Dit archiefstuk is openbaar. Hierin kunnen wel persoonsgegevens van nog levende personen voorkomen. In hoofdstuk 5 van het
Dit archiefstuk is openbaar. Hierin kunnen wel persoonsgegevens van nog levende personen voorkomen. In hoofdstuk 5 van het
Dit archiefstuk is openbaar. Hierin kunnen wel persoonsgegevens van nog levende personen voorkomen. In hoofdstuk 5 van het
Dit archiefstuk is openbaar. Hierin kunnen wel persoonsgegevens van nog levende personen voorkomen. In hoofdstuk 5 van het
Dit archiefstuk is openbaar. Hierin kunnen wel persoonsgegevens van nog levende personen voorkomen. In hoofdstuk 5 van het
Dit archiefstuk is openbaar. Hierin kunnen wel persoonsgegevens van nog levende personen voorkomen. In hoofdstuk 5 van het
Dit archiefstuk is openbaar. Hierin kunnen wel persoonsgegevens van nog levende personen voorkomen. In hoofdstuk 5 van het
Dit archiefstuk is openbaar. Hierin kunnen wel persoonsgegevens van nog levende personen voorkomen. In hoofdstuk 5 van het
Dit archiefstuk is openbaar. Hierin kunnen wel persoonsgegevens van nog levende personen voorkomen. In hoofdstuk 5 van het
Dit archiefstuk is openbaar. Hierin kunnen wel persoonsgegevens van nog levende personen voorkomen. In hoofdstuk 5 van het
Dit archiefstuk is openbaar. Hierin kunnen wel persoonsgegevens van nog levende personen voorkomen. In hoofdstuk 5 van het
Dit archiefstuk is openbaar. Hierin kunnen wel persoonsgegevens van nog levende personen voorkomen. In hoofdstuk 5 van het
Dit archiefstuk is openbaar. Hierin kunnen wel persoonsgegevens van nog levende personen voorkomen. In hoofdstuk 5 van het
Dit archiefstuk is openbaar. Hierin kunnen wel persoonsgegevens van nog levende personen voorkomen. In hoofdstuk 5 van het
zie de inv.nrs. 186-225
Alfabetisch geordend op plaatsnaam
Geordend per ressort
Zie ook de inv.nrs. 244a, 261, 942 en 1139
Alfabetisch geordend op naam van de eigenaar
Alfabetisch geordend op naam van de eigenaar
De kunstvoorwerpen zijn geordend per transport
Alfabetisch geordend op naam van de eigenaar
Zie ook de inv.nrs. 36 en 46a
Alfabetisch geordend op naam van de eigenaar
De bewaarplaatsen zijn geordend op nummer
Alfabetisch geordend op naam van de eigenaar
Een lijst geordend alfabetisch op naam van de eigenaar en een lijst geordend op nummer
Zie voor de boedelkaarten de inv.nrs. 1086-1091
Alfabetisch geordend op de naam van de eigenaren
Zie ook de inv.nrs. 444-451(op blz. 82)
Alfabetisch geordend op naam van de bewaarplaats
Alfabetisch geordend op de naam van de woonplaats van de geadresseerde, de naam van de geadresseerde of de naam van de plaats waar de kunstvoorwerpen zijn opgeborgen
Alfabetisch geordend op de naam van de eigenaar
Zie voor deze tentoonstelling de inleiding(1.3.1.1.6.) en de inv.nrs. 814 en 1027
Zie voor het z.g. Mobilier National ook de inv.nrs. 18, 546, 1132, 1140 en 1158
Alfabetisch geordend op de namen van de plaatsen waar de musea gevestigd zijn
1 omslag Zie ook de inv.nrs. 244a, 261 , 942 en 1070
Zie ook de inv.nrs. 18, 546, 1132 en 1158
Alfabetisch geordend op naam van de eigenaar
Zie ook de inv.nrs. 530, 538 en 539
Zie rubriek 2.2.4.5.1., inv.nr. 1141
Zie voor het z.g."Mobilier National" ook de inv.nrs. 18, 546, 1132 en 1140
Zie rubriek 2.2.4.4.4., inv.nr. 1123
Zie rubriek 2.2.4.4.4., inv.nr. 1127
Zie rubriek 2.2.4.4.5., inv.nr. 1138
Zie rubriek 2.2.4.4.5., inv.nr. 1139. Zie ook de inv.nrs. 244a, 261, 942 en 1070