Terug

Ministerie van Justitie, Verbaalarchief, 1915-1955; Kabinetsarchief, 1915-1940

2.09.22


S.M. Pereira
Nationaal Archief, Den Haag
1988
cc0
This finding aid is written in Dutch.
Download PDF pdf (1,39 Mb)
Download XML ead / xml
Zoek binnen dit archief op
Vul een zoekterm in
Vul een inventarisnummer in

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

Ministerie van Justitie, Verbaalarchief, 1915-1955; Kabinetsarchief, 1915-1940
Justitie / Verbaal en Kabinet

Periode:

oudste stuk - jongste stuk: 1853-1963
merendeel 1915-1955

Omvang:

10186 inventarisnummers; 1069,00 meter

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands

Soort archiefmateriaal:

Normale geschreven, getypte en gedrukte documenten, geen bijzondere handschriften.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

Het archief bevat met name stukken over de volgende onderwerpen: adelszaken; auteursrecht; gevangenissen, tuchtscholen, rijksopvoedingsgestichten, rijkswerkinrichtingen en reclassering; gratieverlening en voorwaardelijke invrijheidstelling; toezicht op de organisatie van kerkgenootschappen; naturalisatie (Nederlanderschap); notariaat; politie; personeel van de rechterlijke macht; rechterlijke organisatie; toezicht op rechtspersonen (zoals naamloze vennootschappen en verenigingen); strafrecht en strafvordering; vreemdelingen; wetgeving, bijzondere jeugdzorg en bijzondere rechtspleging.
In deze periode werd één algemeen, chronologisch geordend verbaal gevormd, maar de eigentijdse toegangen, zoals de indices en klappers, werden afzonderlijk per afdeling bijgehouden. De onderzoeker dient dus eerst na te gaan welke afdeling met een bepaalde taak was belast.
Het geheim archief van de jaren-1920 en -1930 bevat onder meer stukken over communisten (bolsjewisten), over de 'zaak-Oss' (1928-1940) en over Joodse vluchtelingen uit Duitsland vanaf 1933. Het kabinetsarchief bevat overwegend personeelskwesties, zoals benoeming en ontslag van notarissen en leden van de rechterlijke macht.

Archiefvormers:

  • Ministerie van Justitie, Algemeen Secretariaat, 1858-1950 Ministerie van Justitie, Algemene en Kabinetszaken, 1950-1956 Ministerie van Justitie, Eerste Afdeling, 1858-1956 Ministerie van Justitie, Tweede Afdeling, 1858-1956 Ministerie van Justitie, Derde Afdeling, 1889-1956 Ministerie van Justitie, Vierde Afdeling, 1889-1956 Ministerie van Justitie, Vijfde Afdeling, 1934-1940 Ministerie van Justitie, Zesde Afdeling, 1860-1864 Ministerie van Justitie, Zesde Afdeling, 1939-1956 Ministerie van Justitie, Zevende Afdeling, 1939-1956 Ministerie van Justitie, Achtste Afdeling, 1947-1956 Ministerie van Justitie, Directoraat-Generaal van Politie, 1940-1945 Ministerie van Justitie, Afdeling Politie, 1945-1956

Archiefvorming

Inhoud en structuur van het archief

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Bijlagen

Bijlage 1: Overzicht van bestanddelen van het archief van het Ministerie van Justitie tot 1950/1955, die niet in het chronologische (verbaal-)systeem zijn opgenomen

Voorzover thans bekend.

Afd.( Naar de laatste organisatiestructuur) Omschrijving Overgebracht naar ARA Zie inv.
1A dossiers kerkgenootschappen t/m 1946 2.09.35
1A dossier reglementen voor gerechten -- --
1A dossiers wetten (m.u.v. wetten inz. naturalisatie) -- --
1A dossiers vicarieën tot 1939, onvolledig 2.09.35
AS dossiers gebouwen 1825-1954 2.09.35
1B dossiers Naamloze Vennootschappen (1820-heden) -- --
1B dossiers Verenigingen en Stichtingen 1820-1976 2.09.12, 2.23.13
1C Testamentenregister t/m 1974 2.23.08
2A dossiers Loterijen vanaf 1911 -- --
2A dossiers uitleveringen vanaf ca. 1850 t/m 1876 2.09.03
2A dossiers Collecten 1941-1945 -- --
2A dossiers tractaten van uitlevering tot 1929 2.09.35
2A dossiers wetten -- --
2B dossiers psychopaten -- --
2C dossiers instellingen (reclassering) -- --
7E dossiers personeel (rijkstucht- en opvoedingswezen/kinderbescherming) -- --
7 dossiers instellingen (rijkstucht- en opvoedingswezen/kinderbescherming) -- --
-- reeks circulaires 1818-1829 2.09.35

De serie dossierrapporten Gratie bevinden zich weer wel in het verbaalarchief, zie de nummers 12756-12762, 13254-13262, 13675-13684.

Over de periode 1858-1908
TAKEN 1858 1866 1876 1878 1886 1889 1901 1906 1908
Ministerie, organ. + pers. AS AS AS AS AS AS AS AS AS
Personeel rechterl. macht, notarissen en deurwaarders AS AS AS AS AS AS AS AS AS
Ridderorden AS AS AS AS AS AS AS AS AS
Testamentenregister - - - - - - - - -
Uitgifte Staatsblad AS AS AS AS AS AS AS AS AS
Adelszaken 6/2 2 2 2 1 1 AS AS 1A
Auteursrecht - - - 1 1 1 1A 1A AS
Erediensten - - 2 2 1 1 1C 1C 1C
Gerechtelijke stukken AS/1 1 1 1 1 1 1C 1C 1C
Naturalisaties 2/AS 1-feb 1 1 1 1 1C 1C 1C
Privaatrecht AS/1 2 1 1 1 1 1C 1C 1C
Rechterlijke organisatie AS AS 1 1 1 1 1C 1C 1C
Rechtspersonen 2-jan 2 1 1 1 1 1B 1B 1B
Sociale wetgeving - - - - - 2A 2A 2A 2A
Staats- en volkenrecht, administratierecht AS/1 1 2 2 2 2A 2A 2A 2A
Strafrecht en strafvordering AS/1 2 2 2 2 2A 2A 2A 2A
Vreemdelingenzaken AS/1 1 2 2 2 2A 2A 2A 2A
Gratie 2/3 3 3 2 2 2B 2B 2B 2B
Voorw. invrijheidsstelling - - - - - 2B 2B 2B 2B
Politie 3 3 3 3 3 2C 2C 2C 2C
Gevangeniswezen 4 4 4 4 4 3 3 3A 3A
Rijkstucht- + opvoedingswezen - - - - - - - 3B 3B
Gevangenis 4 4 4 4 4 3 3 3C 3C
Reclassering - - - - - - - - -
Comptabiliteit 5 5 5 5 5 4 4 4 4
Wetgeving AS/1 2 - - - - - - -
Burgerlijk en handelsrecht AS/1 2 1 1 1 1 1C 1C 1C
Internationale reschtshulp strafzaken AS/1 1 2 2 2 2A 2A 2A 2A
Over de periode 1911-1955
TAKEN 1911 1915 1934 1939 1940 1945 1947 1950 1953 1955
Ministerie, organ. + pers. AS AS AS AS AS AS AS AZ AZ AZ
Personeel rechterl. macht, notarissen en deurwaarders AS AS AS AS AS AS 8 8 8 8
Ridderorden AS AS AS AS AS AS AS AZ AZ AZ
Testamentenregister - AS AS AS AS 1C 1C 1C 1C 1C
Uitgifte Staatsblad AS AS AS AS AS AS AS AZ AZ AZ
Adelszaken 1A 1A 1A - - - - - - -
Auteursrecht AS 1C 1C 1A - 1A 1A 1A 1A 1A
Erediensten 1C 1C 1C 1A 1A 1A 1A 1A 1A 1A
Gerechtelijke stukken 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A
Naturalisaties 1C 1C 1C 1A 1A 1A 1A 1A 1A 1A
Privaatrecht 1C 1C 1C 1A 1A 1A 1A 1A 1A 1A
Rechterlijke organisatie 1C 1C 1C 1A 1A 1A 1A 8 8 8
Rechtspersonen 1B 1B 1B 1B 1B 1B 1B 1B 1B 1B
Sociale wetgeving 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A
Staats- en volkenrecht, administratierecht 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A
Strafrecht en strafvordering 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A
Vreemdelingenzaken 2A 2A 2A 5 Pol 5 5 5 Pol 9
Gratie 2B 2B 2B 2B 2B 2B 2B 2B 2B 2B
Voorw. invrijheidsstelling 2B 3D 3D 2C 2C 2C 2C 2C 2C 2C
Politie 2C 2C 5 5 Pol 5 5 5 Pol Pol
Gevangeniswezen 3A 3A 3A 3A 3A 3A 3A 3A 3A 3A
Rijkstucht- + opvoedingswezen 3B 3B 3B 7 7 7 7 7 7 7
Gevangenis 3C 3C 3C 3B 3B 3B 3B 3B 3B 3B
Reclassering 3D 3D 3D 2C 2C 2C 2C 2C 2C 2C
Comptabiliteit 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4
Wetgeving - - - 6 6 6 6 6 6 6
Burgerlijk en handelsrecht 1C 1C 1C 1A 1A 1A - - - -
Internationale reschtshulp strafzaken 2A 2A 2A 2A 2A 2A - - - -

Toelichting bij bijlage 2:

  • AS = Algemeen Secretariaat
  • AZ = Algemene Zaken en Kabinet
  • POL = Directoraat-generaal (1940-1945) en Afdeling (vanaf 1953) Politie
Ministerie, personeel:
zie ook archief van het Kabinet en geheim archief.
Personeel rechterlijke macht enz.:
zie ook archief van het Kabinet en geheim archief.
Ridderorden, Nederlandse:
vnl. Kabinetsarchief; toestemming dragen buitenlandse: AS.
Uitgifte Staatsblad:
tot 1863 verzorgd door het Kabinet des Konings.
Adelszaken:
tot 1861 bij Binnenl. Zaken 10 e afd.; zie ook geheim archief. in 1937 naar Min. van Algemene Zaken.
Auteursrecht:
tot 1881 bij Binnenl. Zaken afd. KW (1876-1881) en 1e afd. ASC (voor 1976); vanaf 1913 uitvoering Auteurswet gesplitst: beleidszaken bij IC later 1A, beheer boeken bij AS; in 1941 naar departement van Volksvoorlichting en Kunsten.
Erediensten:
tot 1871 afzonderlijke administraties; vanaf 1871 ook Miniterie van Financiën; hiertoe hoort ook: toestemming tot aanvaarden van legaten, erfstellingen en makingen door kerkgenootschappen.
Gerechtelijke stukken:
rogatoire commissiën en buitenlandse dagvaardingen; gerechtelijke stukken in civiele zaken blijven vanaf 1911 bij IC.
Naturalisaties:
hiertoe ook: Nederlanderschap en burgerschapsrechten.
Privaatrecht:
verzamelterm voor:
burgerlijke en handelsrecht
burgerlijke stand
consulaire wetgeving (burgerlijke stand en notariaat)
Huwelijk en echtscheiding
krankzinnigen (opneming van Nederlanders in buitenlandse gestichten)
marine en scheepvaart (koopvaardij)
meerderjarig verklaring
minderjarigen
naamsverandering en -aanneming
nalatenschappen
voogdijvoorzieningen
wettiging.
Rechterlijke organisatie:
hiertoe ook notariaat, rechtswezen en rechtsbijstand onvermogenden.
Rechtspersonen: hiertoe:
verenigingen en vennootschappen.
Sociale wetgeving: hiertoe:
Arbeidswet, 1889-1893, vervolgens naar Min. van Waterstaat, Handel en Nijverheid, Afd. Arbeid en Fabriekswezen; Beroepswet 1901.
Staats- en volkenrecht, administratierecht: verzamelterm voor:
Buitenlandse betrekkingen: vnl. tractaten en buitenlandse wetgeving handels- en fabrieksmerken 1881-1893, vervolgens ook naar Min. van Waterstaat, Handel en Nijverheid, Afd. Handel & Nijverheid I. industieel eigendom 1903-1914, vervolgens naar Min. van Landbouw, Nijverheid en Handel, afd. Handel
loterijen, vanaf 1905.
rechterlijke organisatie in Egypte
uitgeslotenen kiesrecht, vanaf 1923
georganiseerd overleg, vanaf 1919
Strafrecht en strafvordering: verzamelterm voor:
bertillonnage, 1896-1922
drankwet, 1883-1905, vervolgens naar Min. van Binnenlandse Zaken.
gerechtelijke stukken en buitenlandse dagvaardingen in strafzaken, vanaf 1911.
marine en scheepvaart (desertie en overtredingen zeebrievenwet)
rogatoire commissiëen
statistiek (gerechtelijke)
strafregister, vanaf 1896
alsmede de in 1934 naar de 5e afdeling overgebracht onderwerpen:
politie op de Noordzee, vanaf 1884
vuurwapenwet, vanaf 1890
vrouwenhandel
bestrijding ontuchtige uitgaven
jachtwet, vanaf 1923
motor- en rijwielwet, vanaf 1927
opiumwet, vanaf 1928
Vreemdelingenzaken: verzamelterm voor:
vreemdelingen (zie ook bij politie)
tractaten van uitlevering
uitleveringen
Gratie
burgerlijke veroordeelden
jeugdige veroordeelden
militaire veroordeelden
verloven aan gevangenen
af- en ontslag van gevangenen
rehabilitatie, tot 1900
voorwaardelijke invrijheidstelling, vanaf 1915 naar Reclassering
Politie
algemeen politieblad
marechaussee
personeel: reglementen en verordeningen; toelating en uitzetting van vreemdelingen
rijksveldwacht: detacheringen; gratificaties; inspecties; kleding en wapening; personeel (bezoldigd en onbezoldigd); rijkswoningen; rijwielen; sollicitanten; vergoedingen voor woninghuur; watersurveillance; jacht en visserij, vanaf 1905 naar Min. van Landbouw, Nijverheid en Handel.
Gevangeniswezen
bevolking
cellulaire rijtuigen
comptabiliteit
gebouwen en meubilair
imprimés
inspectiën en jaarverslagen
landbouw, tuinbouw, veeteelt
maandstaten en andere verantwoordingsstukken
personeel: colleges van regenten; gevangenissen en rijkswerkinrichtingen; verloven
vakonderricht
verkopingen, verhuringen, verpachtingen
voeding, kleding, verpleging
Rijkstucht- en opvoedingswezen
bevolking
gebouwen en meubilair
imprimés
inspectiën en jaarverslagen
landbouw, tuinbouw, veeteelt
maandstaten
particuliere gestichten
personeel: algemeen college, commissies van toezicht, voogdijraden; rijksopvoedingsgestichten en tuchtscholen; verloven
voeding, kleding, verpleging
voogdijraden
gevangenisarbeid
boekhouding en administratie arbeidslonen
declaratiën
grondstoffen
leveringen aan departementen
leveringen gevangenissen
plan van arbeid
prijsberekeningen
Rijksinkoopbureau, vanaf 1922
Reclassering
Centraal college
instellingen
reclassering
lijst van niet-reclassabele personen; in geheim archief
Comptabiliteit
pensioenen
tractementen
gerechtsgebouwen
Wetgeving
in 1939 gecentraliseerd bij de 6e afdeling
A. JANUARI 1913
A1. ALGEMEEN SECRETARIAAT
1e Onderafdeling Bureau A. KABINET EN ALGEMEN ZAKEN Onderwerpen van het kabinet van de minister. Personeel der rechterlijke macht, Centrale Raad, enz. en van het departement.
Legesgelden. Ontvangst en distributie der stukken.
Bureau B. SECRETARIE Overschrijven van uitgaande stukken. Huishouding van het departement.
Bureau C. EXPEDITIE Verzending en uitgaande stukken. Legalisaties. Magazijn.
2e Onderafdeling Bureau A. AGENDA EN INDEX
Bureau B. ARCHIEF (en bibliotheek)
Depot Auteurswet 1881. (bibliotheek).
A2. EERSTE AFDELING
Bureau A. ADELSZAKEN (heeft een apart archief).
Bureau B. NAAMLOZE VENNOOTSCHAPPEN EN VERENIGINGEN
Bureau C. Burgerlijk en handelsrecht; internationaal privaatrecht; rechterlijke organisatie; verzoeken om bijzondere individuele belangen; consulaire wetgeving; wetgeving op het notariaat; rogatoire commissies in burgerlijke zaken; zaken betreffende erediensten.
A3. TWEEDE AFDELING
Bureau A. Staats- en volkenrecht; strafrecht en strafvordering; Strafregister en centraal bureau van signalementen; drankwet; vreemdelingenwet; uitleveringen; rogatoire commissies in strafzaken; politie op de Noordzeevisserij; drankverkoop op de Noordzee; visserij met vreemde schepen in territoriale wateren; loterij; sociale wetgeving.
Bureau B. GRATIE, voorwaardelijke invrijheidsstelling, verzoeken om af- en ontslag.
Bureau C. POLITIE, personeel der Rijksveldwacht, Algemeen politieblad, Art. 36 wet Jacht en Visserij.
A4. DERDE AFDELING (geen centrale leiding)
Onderafdeling A. GEVANGENISWEZEN
Onderafdeling B. RIJKSTUCHT- EN OPVOEDINGSWEZEN
Onderafdeling C. BEHEER VAN DE ARBEID IN DE GESTICHTEN
Onderafdeling D. RECLASSERING
A5. VIERDE AFDELING (COMPTABILITEIT) o.l.v. een administrateur.
Bureau A. ALGEMENE ZAKEN Begroting, administratie der justitiële gebouwen en personeel, opzichters, personeel der rechterlijke ambtenaren en bedienden, overige zaken.
Bureau B. BOEKHOUDING, UITVOERING DER STAATSBEGROTING Algemene boekhouding, Ordonnantieregister, aanvragen om crediet, wijzigingen van bezwaar, regularisatiën, assignatiën, staten van stortingen, rekening en verantwoording van staatsuitgaven, jaarverslag.
Bureau C. TRACTEMENTEN, PENSIOENEN, WACHTGELDEN Hieronder ook: zegel- en legesgelden.
Bureau D. VERIFICATIE
Bureau E. GERECHTSKOSTEN (IN STRAFZAKEN)
B. WIJZIGINGEN 1913-1939

B1. ALGEMEEN SEKRETARIAAT

1919 toegevoegd wordt een bureau Testamentenregister, zodat de indeling wordt als volgt in de eerste onderafdeling:
Bureau A. KABINET EN ALGEMENE ZAKEN
Bureau B. TESTAMENTENREGISTER
Bureau C. SECRETARIE
Bureau D. EXPEDITIE
1923 reorganisatie van het Algemeen Secretariaat: de onderafdelingen verdwijnen.
Bureau A: KABINET EN ALGEMENE ZAKEN
Bureau B: TESTAMENTENREGISTER
Bureau C: AGENDA, INDEX EN ARCHIEF
Tevens belast met het depot van de Auteruswet.
Bureau D: SECRETARIE
Bureau E: EXPEDITIE
Vanaf 1932 wordt ook de bibliotheek vermeld als onderdeel van de Algemene Secretarie.

B 2. TWEEDE AFDELING

1924: Bureau A. Uitbreiding van bemoeienissen met: Vreemdelingenwet, wet houdende nadere voorschriften betreffende toezicht op vreemdelingen, wet houdende nadere voorschriften op de grensbewaking. Vuurwapenwet. Onderwerpen betreffende bestrijding van vrouwenhandel, handel in ontuchtige uitgaven en bestrijding der tuchteloosheid. Handhaving van de motor- en rijwielwet.... en overigens allerlei onderwerpen van niet-civielrechtelijke aard.
1934: Bureau B. Voorwaardelijke invrijheidsstelling valt onder afdeling 3, bureau D. (reclassering e.d.)

B 3. DERDE AFDELING

1920: Bureau D: toegevoegde taak: uitvoering van de wet op de woonwagens en woonschepen.
1932: toegevoegde taak: Uitvoering der psychopathenwetten.
1934: toegevoegde taak: Voorwaardelijke invrijheidsstelling (afkomstig van Tweede Afdeling, bureau B).
B4. 1935: ontstaan van een VIJFDE AFDELING

Dit heeft tot de volgende konsekwenties geleid:

  • TWEEDE AFDELING, Bureau A.
    Staats- en Volkenrecht. Strafrecht en strafverordening. Strafregister. Centraal depot van antr. signalementsk. Drankwet. Vreemdelingenwetten en grensbewaking. Uitleveringen. Rogatoire commissies in strafzaken. Loterijen, Sociale wetgeving en andere onderwerpen van niet-civielrechtelijke aard.
  • Bureau B
    Gratie. Verzoeken om af- en ontslag van gevangenen.
  • VIJFDE AFDELING
    Rijkspolitie, Rijkspolitiezorg. Personeel der Rijksveldwacht. Uitgave Algemeen politieblad. Internationale samenwerking der politie.
    Politietoezicht op naleving opiumwet, wapenwet en vuurwapenwet 1919, Noordzeevisserij, drankverkoop op de Noordzee en territoriale wateren, riviervisserij. Bestrijding vrouwenhandel, handel in pornografie en van tuchteloosheid. Handhaving motor- en rijwielwet, jachtwet 1923.
C. 1940-1945
Leiding:
1940: 1 minister en twee secretarissen-generaal
1942-1943: een secretaris-generaal
1943-1944: een secretaris-generaal, hoofd van het departement, met secretaresse.

C1.ALGEMEEN SECRETARIAAT (nadere taakomschrijvingen van de bureaus alleen vermeld in 1940)

Bureau A. Kabinet en Algemene Zaken: Onderwerpen van het kabinet, archief van het kabinet, personeel van de rechterlijke macht, het notariaat, de raden van beroep, etc. en het departement. Ridderorden, uitgave van het Staatsblad. Ontvangst, verzending ingekomen stukken naar bureau agenda. Huishoudelijke dienst van het departement.
Bureau B. Testamentenregister
Bureau C. Agenda, index en archief (tevens beheer van registers auteurswet 1881)
Bureau D. Secretarie
Bureau E. Expeditie: Verzending van de uitgaande stukken, legalisaties, invordering zegel- en legesgelden, magazijnadministratie, huishoudelijke dienst.
Bibliotheek
Persadviseur (vanaf 1942-1943
Vertaalbureau (vanaf 1942-1943)

C2. EERSTE AFDELING

Bureau A: Burgerlijk recht, internationaal privaatrecht. Rechterlijke organisatie verzoeken om bijzondere individuele belangen, notariaat, testamentenregister, auteursrecht, arbeidsrecht, pachtrecht, zeerecht, levensverzekeringsbedrijf, erediensten.
Bureau B: Naamloze vennootschappen en verenigingen.

C3. TWEEDE AFDELING

Bureau A: Staats- en volkenrecht. Strafrecht en strafvordering. Strafregister, drankwet, uitleveringen, rogatoire commissies in strafzaken, loterijen, sociale wetgeving en verschillende onderwerpen van niet civielrechtelijke aard.
Bureau B: Gratie, rehabilitatie, af- en ontslag.
Bureau C: Reclassering van ontslagen gevangenen en verpleegden, subsidiëring reclasseringsverenigingen, voorwaardelijke veroordeling en invrijheidsstelling psychophatenzorg.

C4. DERDE AFDELING o.l.v. een inspecteur van het gevangeniswezen in algemene dienst.

Onderafdeling A. Het beheer der gevangenissen, rijkswerkinrichtingen en rijksasyls voor psychopathen, inclusief personeel en geestelijke en materiële verzorging
Onderafdeling B. Gestichtsarbeid en vakonderricht.

C5. VIERDE AFDELING: comptabiliteit

A. Algemene Zaken. Samenstelling hoofdstuk IV van de rijksbegroting, beheer justitiegebouwen, gerechtskosten burgerlijke zaken, toezicht beheer griffien, personeel deurwaarders, gerechtelijke beambten en bedienden, schadeloosstelling en gratificie, uitvoering voorschriften inzake kosten van huishoudelijke en administratieve dienst. Overige zaken.
B. Uitvoering begroting, boekhouding Algemene boekhouding. Aanvragen credietopneming, Verantwoording rekenplichtige ambtenaren. Wijzigingen van bezwaar, regularisaties, betaalbaarstelling van vorderingen. Staten van ontvangsten en stortingen. Rekening en verantwoording van rijksuitgaven. Jaarverslag.
C. Traktementen, wachtgelden, enz.
D. Verificatie
E. Gerechtskosten in strafzaken
C6. VIJFDE AFDELING

Alle aangelenheden betreffende de rijkspolitiezorg. Uitvoering vreemdelingenwetgeving, politiële grensbewaking, jacht- en visserijpolitie, vuurwapenwet 1919, riviervaartuigen en opkoping te water, politie-organisatie, beheer der rijkspolitiecorpsen (voorzover ressorterend onder Justitie). Internationale samenwerking op politieel gebied. Rijksrecherchecentrale.

Afzonderlijk: Rijksrecherchecentrale, onderafdeling vreemdelingendienst.

Deze afdeling VERVALT in 1942 en de organisatie wordt overgenomen door een speciale gevolmachigde, in 1943-1944 door het directoraat-generaal van Politie.

C7. ZESDE AFDELING

Deze afdeling blijft in dezelfde benaming voortbestaan in 1942-1943.
Wettelijke regeling op het terrein van het departement van Justitie, al dan niet in samenwerking met andere departementen. Aanwijzigingen aan de departementen in verband met de technische zijde van de wetgeving. Advies en hulp dienaangaande.

C8. ZEVENDE AFDELING

Rijkstucht- en opvoedingswezen. Beheer der tuchtscholen en rijksopvoedingsgestichten, personeel.
Voogdijraden. Toezicht op particuliere opvoedingsgestichten. Ondertoezichtstelling. Kinderwetten.

C9. 1942-1943: BUREAU VAN DE GEVOLMACHTIGDE BIJ HET DEPARTEMENT VOOR DE REORGANISATIE VAN DE NEDERLANDSE POLITIE.

Gevolmachtigde en adjudant.
Raadadviseur in Buitengewone Dienst, hoofd van de afdeling personeel. Chef van bureau kabinet.
Afdeling uitvoerende dienst.
Afdeling organisatie ordepolitie.
Afdeling personeel en opleiding recherche.
Afdeling organisatie recherche.
Afdeling technische verbindingsdienst.
Afdeling materieel en verbindingsdienst.
Afdeling geneeskundige en gezondheidsdienst.
Afdeling comptabiliteit.
Afdeling intendance.
Afdeling huisvesting.
Rijksrecherchecentrale.
Bureau Algemeen Beheer.
Afdeling Rijksidentificatiedienst.
Afdeling Rijksvreemdelingendienst.

C10. 1943-1944 DIRECTORAAT-GENERAAL VAN POLITIE.

Leiding: 1 directeur-generaal (= de secretaris-generaal van Justitie, Schriecke).
1 chef algemene staf.
Adjudantuur.
Stafbureau.
Hoofdafdeling uitvoerende dienst. Afdeling I. Inzet.
Afdeling II. Staatspolitie.
Afdeling III. Marechaussee (gendarmerie).
Afdeling IV. Politie te water.
Afdeling V. Gemeentepolitie.
Afdeling VI. Inzet paarden en motoren.
Afdeling III. Opleiding.
Afdeling VIII. Opsporingsdienst voor de prijzen.
Afdeling technische verbindingsdienst.
Afdeling Politiemotordienst.
Afdeling Intendance.
Afdeling Gemeentelijke Geneeskundige dienst.
Afdeling Veterinaire dienst.
Hoofdafdeling personeel. Afdeling I. Principiële voorschriften en bepalingen.
Afdeling II. Officierszaken.
Afdeling III. Onderofficieren en manschappen.
Afdeling IV. Werving.
Afdeling V. Straf- en tuchtzaken.
Afdeling VI. Hulppolitie.
Hoofdafdeling recherchecentrale. Directie I: personeel, comptabiliteit, administratie materieel, buitenlandse contacten, vreemdelingenzaken en grensaangelegenheden.
Directie II: centrale ter bestrijding van brandstichting, autodiefstal, falsificatie, zwendel, handel in vrouwen en kinderen, pornografie en verdovende middelen.
Directie III: Wetenschappelijk laboratorium, fotografie, expertise, technische instructie. Sporen, registratie opsporingsregister, en signalementen.
Hoofdafdeling brandweer. Naast een centrale staf onderverdeeld in de gewesten:
I Zeeland en Zuid Holland
II Noord Holland en Utrecht
III Gelderland en Overijssel
IV Noord Brabant en Limburg
V Groningen, Friesland, Drenthe
Hoofdafdeling luchtbescherming. Afdeling I. Organisatie.
Afdeling II. Zelfbescherming.
Afdeling III. Onderricht (Rijksluchtbeschermingsschool Groesbeek).
Afdeling IV. Pers en propaganda.
Afdeling V. Informatie en melding.
Afdeling VI. Personeel.
Afdeling VII. Technische en keuringsdienst.
Afdeling VIII. Administratie.
Afdeling IX. In- en verkoop.
Afdeling X. Registratuur.
Gewestelijke inspecteurs: conform de indeling van de brandweerafdelingen in de gewesten.
D. 1946-1950
D 1. DE MINISTER EN ZIJN STAF
1946: bestaande uit minister met secretaresse, secretaris-generaal met secretaresse en 2 raadsadviseurs in algemene dienst, beiden verbonden aan de Zesde Afdeling (wetgeving).
1947: Minister, secretaris, secretaris-generaal met secretaresse, raadadviseur in algemene dienst (verbonden aan de Zesde Afdeling), raadadviseur in bijzondere dienst (prof. mr. F.J.F.M. Duynstee), 2 hoofdambtenaren met bijzondere opdracht.
1948 en 1949 ongeveer dezelfde personeelsindeling.
D 2. ALGEMEEN SECRETARIAAT

periode 1946-1948.

1. Kabinet Bureau A. Personeel der rechterlijke macht, centrale raad van beroep (sociale verzekeringen) en directe belastingen. Uitgave staatsblad.
Bureau B. Personeel departement, notarissen, verzekeringskamer, centraal bureau van bijstand, toezicht op de boekhouding van notarissen, behandeling van de begroting van de afdeling.
Bureau C. Onderwerpen van het kabinet van de minister. Ridderorden. Ontvangst, indeling en verzending ingekomen stukken. Registratie Algemene Zaken, en van het archief kabinet en geheim. Secretarie van het kabinet.
Bureau D. in 1946: zuivering gerechten en notariaat.
in 1947: verdwenen.
in 1948: algemene personeelsaangelegenheden.
2. Registratie en archief
3. Secretarie en expeditie Overschrijving en verwerking van ingekomen stukken, legalisaties, leges- en zegelgelden. Magazijn. Huishoudelijke dienst van het departement.

Vanaf 1949

1. Kabinet Bureau A. Onderwerpen van het kabinet. Ridderorden. Ontvangst, indeling en verzending ingekomen stukken naar registratie. Uitgave Staatsblad. Algemene Zaken. Registratie archief geheime en kabinetsstukken. Secretarie van het kabinet.
Bureau B. Personeel van het ministerie, personeel en materieel van de Verzekeringskamer. Begroting van de afdeling.
2. Registratie en archief
3. Secretarie en expeditie

In beide perioden: Bibliotheek.

In 1950: Voorlichtingsdienst.

D3. EERSTE AFDELING 1946-1950
Bureau A. Burgerlijk recht. Handelsrecht. Internationaal privaatrecht. Rechterlijke organisatie. Bijzondere individuele belangen. Naturalisatie en Nederlanderschap. Notariaat (met uitzondering van personeel). Erediensten.
Bureau B. Naamloze vennootschappen en verenigingen.
Bureau C. Testamentenregister. Uitvoering wet op testamentenregister.
Vanaf 1947: Bureau D. Nationaliteitsaangelegenheden.
D4. TWEEDE AFDELING
Bureau A. Staats- en volkenrecht. Strafrecht en strafvordering. Strafregister. Inzage in strafdossiers. Uitleveringen. Rogatoire commissies in strafzaken. Inzamelingen en loterijen. Personeelszaken parketwacht. Diverse niet-civielrechtelijke aangelegenheden.
Bureau B. 1. Gratie, verzoeken om af- en ontslag van gevangenen.
2. Psychopathenzorg (1946-1947).
Bureau C. (reclassering).
periode 1946, 1947
1. Voorlichting in strafzaken. Reclassering van ontslagen gedetineerden ex verpleegden en voorwaardelijk niet-vervolgden of gegratiëerden. Subsidie.
2. Rijksreclasseringsbureau en reclasseringsinstellingen. Personendossiers en administratie inzake het toezicht.
periode 1948-1950
1. Voorlichting in strafzaken, etc.
2. Psychopathenzorg.
3. Rijksclasseringsbureau etc.
Bureau Bijzondere Rechtspleging (BBR). Zie inleiding.
D5. DERDE AFDELING

periode 1946-1948

Onderafdeling A. Beheer van gevangenissen, rijkswerkinrichtingen en asyls voor psychopaten.
Personeel en materiële zorg voor de gestichten.
Onderafdeling B. Gestichtsarbeid en vakonderricht.

periode 1949-1950

Onderafdeling A. Beheer van de gevangenissen, rijkswerkinrichtingen en asyls voor psychopathen. Personeel. Geestelijke en materiële zorg voor de gestichten.
Onderafdeling B. Gestichtsarbeid en vakonderricht.
Onderafdeling C. Sociale verzorging, ontwikkeling en ontspanning der gedetineerden. In 1950 ook: voorbereiding van voorwaardelijke invrijheidsstelling.
Onderafdeling D. (alleen 1949) Beheer van bewarings- en interneringskampen.
D6. VIERDE AFDELING

periode 1946-1949

Bureau A. Algemene Zaken
Samenstelling hoofdstuk IV van de begroting. Huisvesting gerechten. Gerechtskosten burgerlijke zaken. Toezicht op beheer der griffies bij gerechten. Controle van de administratie der parketten en kinderrechters. Administratie van het bedienend personeel der gerechten en deurwaarders. Schadeloosstelling en gratificaties, etc. en zaken niet behorend tot andere afdelingen.
Bureau B. Uitvoering rijksbegroting, boekhouding
Bureau C. Traktementen
Bureau D. Verificatiën
Bureau E. Gerechtskosten in strafzaken

vanaf 1950

Bureau A. Begrotingszaken
Bureau B. Boekhouding
a. bijhouden van de begrotingsboekhouding, rijksrekeningen, voorschriften omtrent comptabele verantwoording,
b. registratie en betaalbaarstelling vorderingen op het Rijk,
c. beheer spaarfonds personeel werkzaam op arbeidsovereenkomst.
Bureau D. Controle
Sectie I. Controle gerechten.
Sectie II. Controle gevangenissen, strafgestichten, tuchtscholen e.d.
Sectie III. Controle politiediensten.
Bureau E. Verificatie
Sectie I. Alles behalve Sectie II.
Sectie II. Gerechtskosten in strafzaken.
D7. AFDELING POLITIE (VIJFDE AFDELING)
Bureau Juridische Zaken
Bureau Rijkspolitie: organisatie en personeel van de rijkspolitie.
Bureau Beheer: voorziening, uitrusting en verzorging van de politie, dienst intendance, bewapening, lidmaatschap van de verbindingsdienst, politiemotor- en vaartuigendienst.
Bureau Opleiding (van rijks- en stedelijke politie).
Bureau Comptabiliteit (verdwijnt in 1948).
Bureau Kabinet: zaken van vertrouwelijke aard. Overige zaken van de rijkspolitie, Verdeling van de ingekomen post. Personeelszaken van de afdeling politie, inwendige dienst van het dienstgebouw der afdeling.
Omvat: Kabinet, secretarie, algemene dienst, vanaf 1948 ook Crimineel Museum en Politieke criminologische bibliotheek.
Bureau Criminalistiek en identificatie 1. laboratorium
2. identificatie
In 1948 omgezet in Rijks Identificatiedienst
Bureau Rijksvreemdelingendienst: centrale leiding inzake de uitvoering van de vreemdelingen- en grensbewakingsvoorschriften en toezicht op vreemdelingen in Nederland.
Bureau Criminele Voorlichtingsdienst omvat: 1. Centrale inzake internationale misdadigers en centrale inzake falsificaties zwendel kwakzalverij.
2. Centrale ter bestrijding van handel in vrouwen, kinderen en pornografie.
3. Centrale inzake zware misdrijven tegen het leven, vermiste en onbeheerde doden, beroepsinbrekers en zakkerrollers en autodiefstal.

Dit bureau wordt in 1947 onderverdeeld in:

A. Criminele Rijksvoorlichtingsdienst
Voorlichting door middel van a. centrale ter bestrijding van falsificaties,
b. centrale inzake internationale misdadigers,
c. centrale inzake zware misdrijven tegen het leven, vermiste personen en onbekende doden,
d. centrale inzake autodiefstallen,
e. centrale inzake bestrijding van handel in vrouwen, kinderen, en pornografie,
f. centrale ter bestrijding van smokkel in verdovende middelen en kwakzalverij,
g. centrale ter bestrijding van zwendel,
h. centrale inzake beroepsinbrekers en zakkenrollers,
i. centrale inzake postdiefstallen.
B. Internationaal Crimineel Voorlichtingsbureau Buitenlandse politie-instanties inlichten ter bestrijding van internationale misdrijven en vervalsingen. Onderzoek in laboratorium van alle falsificaties in de gehele wereld.
C. Crimineel Museum (alleen in 1947)
D. Politiek Criminologische Bibliotheek (alleen in 1947)
E. Laboratorium.

In 1950: Bureau Criminele Voorlichting behelst alle taken A en B, het laboratorium wordt Gerechtelijk laboratorium.

D8. ZESDE AFDELING (WETGEVING)
Onderafdeling privaatrecht: Burgerlijk en handelsrecht, burgerlijke rechtsvordening. Internationaal privaatrecht. Overige zaken inzake privaatrecht.
Onderafdeling Publiekrecht: Staats- en volkenrecht, strafrecht, overige zaken van publiekrecht.
D9. ZEVENDE AFDELING (RIJKSTUCHT- EN OPVOEDINGSWEZEN)
Bureau A. Algemene Zaken Algemene vraagstukken op het terrein der kinderbescherming.
Voorlichting aan de leiding van rijksgestichten. Hoofdcontrole.
Vaststelling van algemene richtlijnen gestichts- en gezinsverpleging. Documentatie, kaarten en statistiek.
Bureau B. Inspectie Controle en advisering van de buitendiensten. Tekeningenarchief gebouwen.
Bureau C. Preventieve en repressieve jeugdzorg Regeringspupillen, voogdijpupillen, kinderrechtergevallen en observatiemaatregelen.
Bureau D. Bijzondere jeugdzorg Oorlogspleegkinderen, kinderen van politieke delinkwenten politiek besmette jeugd (verdwijnt in 1950).
Bureau E. Personeelszaken van het Algemeen College voor Rijkstucht- en Opvoedingswezen, Viigdijraden, Rijksgestichten, ambtenaren van kinderwetten, Rijksagenten. Commissie voor oorlogspleegkinderen.
Bureau F. Materiële voorzieningen
Bureau G. Financiën
D10. DIRECTORAAT-GENERAAL VOOR DE BIJZONDERE RECHTSPLEGING

zie de inleiding.

D11. ACHTSTE AFDELING (1949-1950)
Bureau A. Algemene personeelsaangelegenheden.
In 1950: personeel van het ministerie en de daaronder ressorterende diensten.
Bureau B. Personeel van rechterlijke ambtenaren en juridisch personeel bij administratiefrechtelijke colleges. In 1949 ook: notarissen en deurwaarders.
Bureau C. Administratie en bedienend personeel bij de gerechten.
Voorzieningen van het huishoudelijk gedeelte der gerechtelijke huisvesting. In 1950 ook: notarissen en deurwaarders

Voorzover thans bekend

Afdeling Datum van overgang
Algemeen Secretariaat 1.3.1954
1 A tussen 22.2.1951 en 28.12.1951
1 B per 1.8.1955
2 A tussen 17.3.1952 en 24.12.1952
2 B tussen januari en juli 1950
2 C tussen een onbekende datum en 29.12.1952
3 tussen 20.4.1954 en 5.7.1954
4 per 1.8.1955
6 per 4.1.1950
7 per 1.8.1955
8 A tussen 21.3.1955 en 26.7.1955
8 E idem

Bijlage 2: Schematisch overzicht van de belangrijkste taken van het Ministerie van Justitie, verdeeld over de afdelingen

Voorzover thans bekend.

Afd.( Naar de laatste organisatiestructuur) Omschrijving Overgebracht naar ARA Zie inv.
1A dossiers kerkgenootschappen t/m 1946 2.09.35
1A dossier reglementen voor gerechten -- --
1A dossiers wetten (m.u.v. wetten inz. naturalisatie) -- --
1A dossiers vicarieën tot 1939, onvolledig 2.09.35
AS dossiers gebouwen 1825-1954 2.09.35
1B dossiers Naamloze Vennootschappen (1820-heden) -- --
1B dossiers Verenigingen en Stichtingen 1820-1976 2.09.12, 2.23.13
1C Testamentenregister t/m 1974 2.23.08
2A dossiers Loterijen vanaf 1911 -- --
2A dossiers uitleveringen vanaf ca. 1850 t/m 1876 2.09.03
2A dossiers Collecten 1941-1945 -- --
2A dossiers tractaten van uitlevering tot 1929 2.09.35
2A dossiers wetten -- --
2B dossiers psychopaten -- --
2C dossiers instellingen (reclassering) -- --
7E dossiers personeel (rijkstucht- en opvoedingswezen/kinderbescherming) -- --
7 dossiers instellingen (rijkstucht- en opvoedingswezen/kinderbescherming) -- --
-- reeks circulaires 1818-1829 2.09.35

De serie dossierrapporten Gratie bevinden zich weer wel in het verbaalarchief, zie de nummers 12756-12762, 13254-13262, 13675-13684.

Over de periode 1858-1908
TAKEN 1858 1866 1876 1878 1886 1889 1901 1906 1908
Ministerie, organ. + pers. AS AS AS AS AS AS AS AS AS
Personeel rechterl. macht, notarissen en deurwaarders AS AS AS AS AS AS AS AS AS
Ridderorden AS AS AS AS AS AS AS AS AS
Testamentenregister - - - - - - - - -
Uitgifte Staatsblad AS AS AS AS AS AS AS AS AS
Adelszaken 6/2 2 2 2 1 1 AS AS 1A
Auteursrecht - - - 1 1 1 1A 1A AS
Erediensten - - 2 2 1 1 1C 1C 1C
Gerechtelijke stukken AS/1 1 1 1 1 1 1C 1C 1C
Naturalisaties 2/AS 1-feb 1 1 1 1 1C 1C 1C
Privaatrecht AS/1 2 1 1 1 1 1C 1C 1C
Rechterlijke organisatie AS AS 1 1 1 1 1C 1C 1C
Rechtspersonen 2-jan 2 1 1 1 1 1B 1B 1B
Sociale wetgeving - - - - - 2A 2A 2A 2A
Staats- en volkenrecht, administratierecht AS/1 1 2 2 2 2A 2A 2A 2A
Strafrecht en strafvordering AS/1 2 2 2 2 2A 2A 2A 2A
Vreemdelingenzaken AS/1 1 2 2 2 2A 2A 2A 2A
Gratie 2/3 3 3 2 2 2B 2B 2B 2B
Voorw. invrijheidsstelling - - - - - 2B 2B 2B 2B
Politie 3 3 3 3 3 2C 2C 2C 2C
Gevangeniswezen 4 4 4 4 4 3 3 3A 3A
Rijkstucht- + opvoedingswezen - - - - - - - 3B 3B
Gevangenis 4 4 4 4 4 3 3 3C 3C
Reclassering - - - - - - - - -
Comptabiliteit 5 5 5 5 5 4 4 4 4
Wetgeving AS/1 2 - - - - - - -
Burgerlijk en handelsrecht AS/1 2 1 1 1 1 1C 1C 1C
Internationale reschtshulp strafzaken AS/1 1 2 2 2 2A 2A 2A 2A
Over de periode 1911-1955
TAKEN 1911 1915 1934 1939 1940 1945 1947 1950 1953 1955
Ministerie, organ. + pers. AS AS AS AS AS AS AS AZ AZ AZ
Personeel rechterl. macht, notarissen en deurwaarders AS AS AS AS AS AS 8 8 8 8
Ridderorden AS AS AS AS AS AS AS AZ AZ AZ
Testamentenregister - AS AS AS AS 1C 1C 1C 1C 1C
Uitgifte Staatsblad AS AS AS AS AS AS AS AZ AZ AZ
Adelszaken 1A 1A 1A - - - - - - -
Auteursrecht AS 1C 1C 1A - 1A 1A 1A 1A 1A
Erediensten 1C 1C 1C 1A 1A 1A 1A 1A 1A 1A
Gerechtelijke stukken 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A
Naturalisaties 1C 1C 1C 1A 1A 1A 1A 1A 1A 1A
Privaatrecht 1C 1C 1C 1A 1A 1A 1A 1A 1A 1A
Rechterlijke organisatie 1C 1C 1C 1A 1A 1A 1A 8 8 8
Rechtspersonen 1B 1B 1B 1B 1B 1B 1B 1B 1B 1B
Sociale wetgeving 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A
Staats- en volkenrecht, administratierecht 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A
Strafrecht en strafvordering 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A
Vreemdelingenzaken 2A 2A 2A 5 Pol 5 5 5 Pol 9
Gratie 2B 2B 2B 2B 2B 2B 2B 2B 2B 2B
Voorw. invrijheidsstelling 2B 3D 3D 2C 2C 2C 2C 2C 2C 2C
Politie 2C 2C 5 5 Pol 5 5 5 Pol Pol
Gevangeniswezen 3A 3A 3A 3A 3A 3A 3A 3A 3A 3A
Rijkstucht- + opvoedingswezen 3B 3B 3B 7 7 7 7 7 7 7
Gevangenis 3C 3C 3C 3B 3B 3B 3B 3B 3B 3B
Reclassering 3D 3D 3D 2C 2C 2C 2C 2C 2C 2C
Comptabiliteit 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4
Wetgeving - - - 6 6 6 6 6 6 6
Burgerlijk en handelsrecht 1C 1C 1C 1A 1A 1A - - - -
Internationale reschtshulp strafzaken 2A 2A 2A 2A 2A 2A - - - -

Toelichting bij bijlage 2:

  • AS = Algemeen Secretariaat
  • AZ = Algemene Zaken en Kabinet
  • POL = Directoraat-generaal (1940-1945) en Afdeling (vanaf 1953) Politie
Ministerie, personeel:
zie ook archief van het Kabinet en geheim archief.
Personeel rechterlijke macht enz.:
zie ook archief van het Kabinet en geheim archief.
Ridderorden, Nederlandse:
vnl. Kabinetsarchief; toestemming dragen buitenlandse: AS.
Uitgifte Staatsblad:
tot 1863 verzorgd door het Kabinet des Konings.
Adelszaken:
tot 1861 bij Binnenl. Zaken 10 e afd.; zie ook geheim archief. in 1937 naar Min. van Algemene Zaken.
Auteursrecht:
tot 1881 bij Binnenl. Zaken afd. KW (1876-1881) en 1e afd. ASC (voor 1976); vanaf 1913 uitvoering Auteurswet gesplitst: beleidszaken bij IC later 1A, beheer boeken bij AS; in 1941 naar departement van Volksvoorlichting en Kunsten.
Erediensten:
tot 1871 afzonderlijke administraties; vanaf 1871 ook Miniterie van Financiën; hiertoe hoort ook: toestemming tot aanvaarden van legaten, erfstellingen en makingen door kerkgenootschappen.
Gerechtelijke stukken:
rogatoire commissiën en buitenlandse dagvaardingen; gerechtelijke stukken in civiele zaken blijven vanaf 1911 bij IC.
Naturalisaties:
hiertoe ook: Nederlanderschap en burgerschapsrechten.
Privaatrecht:
verzamelterm voor:
burgerlijke en handelsrecht
burgerlijke stand
consulaire wetgeving (burgerlijke stand en notariaat)
Huwelijk en echtscheiding
krankzinnigen (opneming van Nederlanders in buitenlandse gestichten)
marine en scheepvaart (koopvaardij)
meerderjarig verklaring
minderjarigen
naamsverandering en -aanneming
nalatenschappen
voogdijvoorzieningen
wettiging.
Rechterlijke organisatie:
hiertoe ook notariaat, rechtswezen en rechtsbijstand onvermogenden.
Rechtspersonen: hiertoe:
verenigingen en vennootschappen.
Sociale wetgeving: hiertoe:
Arbeidswet, 1889-1893, vervolgens naar Min. van Waterstaat, Handel en Nijverheid, Afd. Arbeid en Fabriekswezen; Beroepswet 1901.
Staats- en volkenrecht, administratierecht: verzamelterm voor:
Buitenlandse betrekkingen: vnl. tractaten en buitenlandse wetgeving handels- en fabrieksmerken 1881-1893, vervolgens ook naar Min. van Waterstaat, Handel en Nijverheid, Afd. Handel & Nijverheid I. industieel eigendom 1903-1914, vervolgens naar Min. van Landbouw, Nijverheid en Handel, afd. Handel
loterijen, vanaf 1905.
rechterlijke organisatie in Egypte
uitgeslotenen kiesrecht, vanaf 1923
georganiseerd overleg, vanaf 1919
Strafrecht en strafvordering: verzamelterm voor:
bertillonnage, 1896-1922
drankwet, 1883-1905, vervolgens naar Min. van Binnenlandse Zaken.
gerechtelijke stukken en buitenlandse dagvaardingen in strafzaken, vanaf 1911.
marine en scheepvaart (desertie en overtredingen zeebrievenwet)
rogatoire commissiëen
statistiek (gerechtelijke)
strafregister, vanaf 1896
alsmede de in 1934 naar de 5e afdeling overgebracht onderwerpen:
politie op de Noordzee, vanaf 1884
vuurwapenwet, vanaf 1890
vrouwenhandel
bestrijding ontuchtige uitgaven
jachtwet, vanaf 1923
motor- en rijwielwet, vanaf 1927
opiumwet, vanaf 1928
Vreemdelingenzaken: verzamelterm voor:
vreemdelingen (zie ook bij politie)
tractaten van uitlevering
uitleveringen
Gratie
burgerlijke veroordeelden
jeugdige veroordeelden
militaire veroordeelden
verloven aan gevangenen
af- en ontslag van gevangenen
rehabilitatie, tot 1900
voorwaardelijke invrijheidstelling, vanaf 1915 naar Reclassering
Politie
algemeen politieblad
marechaussee
personeel: reglementen en verordeningen; toelating en uitzetting van vreemdelingen
rijksveldwacht: detacheringen; gratificaties; inspecties; kleding en wapening; personeel (bezoldigd en onbezoldigd); rijkswoningen; rijwielen; sollicitanten; vergoedingen voor woninghuur; watersurveillance; jacht en visserij, vanaf 1905 naar Min. van Landbouw, Nijverheid en Handel.
Gevangeniswezen
bevolking
cellulaire rijtuigen
comptabiliteit
gebouwen en meubilair
imprimés
inspectiën en jaarverslagen
landbouw, tuinbouw, veeteelt
maandstaten en andere verantwoordingsstukken
personeel: colleges van regenten; gevangenissen en rijkswerkinrichtingen; verloven
vakonderricht
verkopingen, verhuringen, verpachtingen
voeding, kleding, verpleging
Rijkstucht- en opvoedingswezen
bevolking
gebouwen en meubilair
imprimés
inspectiën en jaarverslagen
landbouw, tuinbouw, veeteelt
maandstaten
particuliere gestichten
personeel: algemeen college, commissies van toezicht, voogdijraden; rijksopvoedingsgestichten en tuchtscholen; verloven
voeding, kleding, verpleging
voogdijraden
gevangenisarbeid
boekhouding en administratie arbeidslonen
declaratiën
grondstoffen
leveringen aan departementen
leveringen gevangenissen
plan van arbeid
prijsberekeningen
Rijksinkoopbureau, vanaf 1922
Reclassering
Centraal college
instellingen
reclassering
lijst van niet-reclassabele personen; in geheim archief
Comptabiliteit
pensioenen
tractementen
gerechtsgebouwen
Wetgeving
in 1939 gecentraliseerd bij de 6e afdeling
A. JANUARI 1913
A1. ALGEMEEN SECRETARIAAT
1e Onderafdeling Bureau A. KABINET EN ALGEMEN ZAKEN Onderwerpen van het kabinet van de minister. Personeel der rechterlijke macht, Centrale Raad, enz. en van het departement.
Legesgelden. Ontvangst en distributie der stukken.
Bureau B. SECRETARIE Overschrijven van uitgaande stukken. Huishouding van het departement.
Bureau C. EXPEDITIE Verzending en uitgaande stukken. Legalisaties. Magazijn.
2e Onderafdeling Bureau A. AGENDA EN INDEX
Bureau B. ARCHIEF (en bibliotheek)
Depot Auteurswet 1881. (bibliotheek).
A2. EERSTE AFDELING
Bureau A. ADELSZAKEN (heeft een apart archief).
Bureau B. NAAMLOZE VENNOOTSCHAPPEN EN VERENIGINGEN
Bureau C. Burgerlijk en handelsrecht; internationaal privaatrecht; rechterlijke organisatie; verzoeken om bijzondere individuele belangen; consulaire wetgeving; wetgeving op het notariaat; rogatoire commissies in burgerlijke zaken; zaken betreffende erediensten.
A3. TWEEDE AFDELING
Bureau A. Staats- en volkenrecht; strafrecht en strafvordering; Strafregister en centraal bureau van signalementen; drankwet; vreemdelingenwet; uitleveringen; rogatoire commissies in strafzaken; politie op de Noordzeevisserij; drankverkoop op de Noordzee; visserij met vreemde schepen in territoriale wateren; loterij; sociale wetgeving.
Bureau B. GRATIE, voorwaardelijke invrijheidsstelling, verzoeken om af- en ontslag.
Bureau C. POLITIE, personeel der Rijksveldwacht, Algemeen politieblad, Art. 36 wet Jacht en Visserij.
A4. DERDE AFDELING (geen centrale leiding)
Onderafdeling A. GEVANGENISWEZEN
Onderafdeling B. RIJKSTUCHT- EN OPVOEDINGSWEZEN
Onderafdeling C. BEHEER VAN DE ARBEID IN DE GESTICHTEN
Onderafdeling D. RECLASSERING
A5. VIERDE AFDELING (COMPTABILITEIT) o.l.v. een administrateur.
Bureau A. ALGEMENE ZAKEN Begroting, administratie der justitiële gebouwen en personeel, opzichters, personeel der rechterlijke ambtenaren en bedienden, overige zaken.
Bureau B. BOEKHOUDING, UITVOERING DER STAATSBEGROTING Algemene boekhouding, Ordonnantieregister, aanvragen om crediet, wijzigingen van bezwaar, regularisatiën, assignatiën, staten van stortingen, rekening en verantwoording van staatsuitgaven, jaarverslag.
Bureau C. TRACTEMENTEN, PENSIOENEN, WACHTGELDEN Hieronder ook: zegel- en legesgelden.
Bureau D. VERIFICATIE
Bureau E. GERECHTSKOSTEN (IN STRAFZAKEN)
B. WIJZIGINGEN 1913-1939

B1. ALGEMEEN SEKRETARIAAT

1919 toegevoegd wordt een bureau Testamentenregister, zodat de indeling wordt als volgt in de eerste onderafdeling:
Bureau A. KABINET EN ALGEMENE ZAKEN
Bureau B. TESTAMENTENREGISTER
Bureau C. SECRETARIE
Bureau D. EXPEDITIE
1923 reorganisatie van het Algemeen Secretariaat: de onderafdelingen verdwijnen.
Bureau A: KABINET EN ALGEMENE ZAKEN
Bureau B: TESTAMENTENREGISTER
Bureau C: AGENDA, INDEX EN ARCHIEF
Tevens belast met het depot van de Auteruswet.
Bureau D: SECRETARIE
Bureau E: EXPEDITIE
Vanaf 1932 wordt ook de bibliotheek vermeld als onderdeel van de Algemene Secretarie.

B 2. TWEEDE AFDELING

1924: Bureau A. Uitbreiding van bemoeienissen met: Vreemdelingenwet, wet houdende nadere voorschriften betreffende toezicht op vreemdelingen, wet houdende nadere voorschriften op de grensbewaking. Vuurwapenwet. Onderwerpen betreffende bestrijding van vrouwenhandel, handel in ontuchtige uitgaven en bestrijding der tuchteloosheid. Handhaving van de motor- en rijwielwet.... en overigens allerlei onderwerpen van niet-civielrechtelijke aard.
1934: Bureau B. Voorwaardelijke invrijheidsstelling valt onder afdeling 3, bureau D. (reclassering e.d.)

B 3. DERDE AFDELING

1920: Bureau D: toegevoegde taak: uitvoering van de wet op de woonwagens en woonschepen.
1932: toegevoegde taak: Uitvoering der psychopathenwetten.
1934: toegevoegde taak: Voorwaardelijke invrijheidsstelling (afkomstig van Tweede Afdeling, bureau B).
B4. 1935: ontstaan van een VIJFDE AFDELING

Dit heeft tot de volgende konsekwenties geleid:

  • TWEEDE AFDELING, Bureau A.
    Staats- en Volkenrecht. Strafrecht en strafverordening. Strafregister. Centraal depot van antr. signalementsk. Drankwet. Vreemdelingenwetten en grensbewaking. Uitleveringen. Rogatoire commissies in strafzaken. Loterijen, Sociale wetgeving en andere onderwerpen van niet-civielrechtelijke aard.
  • Bureau B
    Gratie. Verzoeken om af- en ontslag van gevangenen.
  • VIJFDE AFDELING
    Rijkspolitie, Rijkspolitiezorg. Personeel der Rijksveldwacht. Uitgave Algemeen politieblad. Internationale samenwerking der politie.
    Politietoezicht op naleving opiumwet, wapenwet en vuurwapenwet 1919, Noordzeevisserij, drankverkoop op de Noordzee en territoriale wateren, riviervisserij. Bestrijding vrouwenhandel, handel in pornografie en van tuchteloosheid. Handhaving motor- en rijwielwet, jachtwet 1923.
C. 1940-1945
Leiding:
1940: 1 minister en twee secretarissen-generaal
1942-1943: een secretaris-generaal
1943-1944: een secretaris-generaal, hoofd van het departement, met secretaresse.

C1.ALGEMEEN SECRETARIAAT (nadere taakomschrijvingen van de bureaus alleen vermeld in 1940)

Bureau A. Kabinet en Algemene Zaken: Onderwerpen van het kabinet, archief van het kabinet, personeel van de rechterlijke macht, het notariaat, de raden van beroep, etc. en het departement. Ridderorden, uitgave van het Staatsblad. Ontvangst, verzending ingekomen stukken naar bureau agenda. Huishoudelijke dienst van het departement.
Bureau B. Testamentenregister
Bureau C. Agenda, index en archief (tevens beheer van registers auteurswet 1881)
Bureau D. Secretarie
Bureau E. Expeditie: Verzending van de uitgaande stukken, legalisaties, invordering zegel- en legesgelden, magazijnadministratie, huishoudelijke dienst.
Bibliotheek
Persadviseur (vanaf 1942-1943
Vertaalbureau (vanaf 1942-1943)

C2. EERSTE AFDELING

Bureau A: Burgerlijk recht, internationaal privaatrecht. Rechterlijke organisatie verzoeken om bijzondere individuele belangen, notariaat, testamentenregister, auteursrecht, arbeidsrecht, pachtrecht, zeerecht, levensverzekeringsbedrijf, erediensten.
Bureau B: Naamloze vennootschappen en verenigingen.

C3. TWEEDE AFDELING

Bureau A: Staats- en volkenrecht. Strafrecht en strafvordering. Strafregister, drankwet, uitleveringen, rogatoire commissies in strafzaken, loterijen, sociale wetgeving en verschillende onderwerpen van niet civielrechtelijke aard.
Bureau B: Gratie, rehabilitatie, af- en ontslag.
Bureau C: Reclassering van ontslagen gevangenen en verpleegden, subsidiëring reclasseringsverenigingen, voorwaardelijke veroordeling en invrijheidsstelling psychophatenzorg.

C4. DERDE AFDELING o.l.v. een inspecteur van het gevangeniswezen in algemene dienst.

Onderafdeling A. Het beheer der gevangenissen, rijkswerkinrichtingen en rijksasyls voor psychopathen, inclusief personeel en geestelijke en materiële verzorging
Onderafdeling B. Gestichtsarbeid en vakonderricht.

C5. VIERDE AFDELING: comptabiliteit

A. Algemene Zaken. Samenstelling hoofdstuk IV van de rijksbegroting, beheer justitiegebouwen, gerechtskosten burgerlijke zaken, toezicht beheer griffien, personeel deurwaarders, gerechtelijke beambten en bedienden, schadeloosstelling en gratificie, uitvoering voorschriften inzake kosten van huishoudelijke en administratieve dienst. Overige zaken.
B. Uitvoering begroting, boekhouding Algemene boekhouding. Aanvragen credietopneming, Verantwoording rekenplichtige ambtenaren. Wijzigingen van bezwaar, regularisaties, betaalbaarstelling van vorderingen. Staten van ontvangsten en stortingen. Rekening en verantwoording van rijksuitgaven. Jaarverslag.
C. Traktementen, wachtgelden, enz.
D. Verificatie
E. Gerechtskosten in strafzaken
C6. VIJFDE AFDELING

Alle aangelenheden betreffende de rijkspolitiezorg. Uitvoering vreemdelingenwetgeving, politiële grensbewaking, jacht- en visserijpolitie, vuurwapenwet 1919, riviervaartuigen en opkoping te water, politie-organisatie, beheer der rijkspolitiecorpsen (voorzover ressorterend onder Justitie). Internationale samenwerking op politieel gebied. Rijksrecherchecentrale.

Afzonderlijk: Rijksrecherchecentrale, onderafdeling vreemdelingendienst.

Deze afdeling VERVALT in 1942 en de organisatie wordt overgenomen door een speciale gevolmachigde, in 1943-1944 door het directoraat-generaal van Politie.

C7. ZESDE AFDELING

Deze afdeling blijft in dezelfde benaming voortbestaan in 1942-1943.
Wettelijke regeling op het terrein van het departement van Justitie, al dan niet in samenwerking met andere departementen. Aanwijzigingen aan de departementen in verband met de technische zijde van de wetgeving. Advies en hulp dienaangaande.

C8. ZEVENDE AFDELING

Rijkstucht- en opvoedingswezen. Beheer der tuchtscholen en rijksopvoedingsgestichten, personeel.
Voogdijraden. Toezicht op particuliere opvoedingsgestichten. Ondertoezichtstelling. Kinderwetten.

C9. 1942-1943: BUREAU VAN DE GEVOLMACHTIGDE BIJ HET DEPARTEMENT VOOR DE REORGANISATIE VAN DE NEDERLANDSE POLITIE.

Gevolmachtigde en adjudant.
Raadadviseur in Buitengewone Dienst, hoofd van de afdeling personeel. Chef van bureau kabinet.
Afdeling uitvoerende dienst.
Afdeling organisatie ordepolitie.
Afdeling personeel en opleiding recherche.
Afdeling organisatie recherche.
Afdeling technische verbindingsdienst.
Afdeling materieel en verbindingsdienst.
Afdeling geneeskundige en gezondheidsdienst.
Afdeling comptabiliteit.
Afdeling intendance.
Afdeling huisvesting.
Rijksrecherchecentrale.
Bureau Algemeen Beheer.
Afdeling Rijksidentificatiedienst.
Afdeling Rijksvreemdelingendienst.

C10. 1943-1944 DIRECTORAAT-GENERAAL VAN POLITIE.

Leiding: 1 directeur-generaal (= de secretaris-generaal van Justitie, Schriecke).
1 chef algemene staf.
Adjudantuur.
Stafbureau.
Hoofdafdeling uitvoerende dienst. Afdeling I. Inzet.
Afdeling II. Staatspolitie.
Afdeling III. Marechaussee (gendarmerie).
Afdeling IV. Politie te water.
Afdeling V. Gemeentepolitie.
Afdeling VI. Inzet paarden en motoren.
Afdeling III. Opleiding.
Afdeling VIII. Opsporingsdienst voor de prijzen.
Afdeling technische verbindingsdienst.
Afdeling Politiemotordienst.
Afdeling Intendance.
Afdeling Gemeentelijke Geneeskundige dienst.
Afdeling Veterinaire dienst.
Hoofdafdeling personeel. Afdeling I. Principiële voorschriften en bepalingen.
Afdeling II. Officierszaken.
Afdeling III. Onderofficieren en manschappen.
Afdeling IV. Werving.
Afdeling V. Straf- en tuchtzaken.
Afdeling VI. Hulppolitie.
Hoofdafdeling recherchecentrale. Directie I: personeel, comptabiliteit, administratie materieel, buitenlandse contacten, vreemdelingenzaken en grensaangelegenheden.
Directie II: centrale ter bestrijding van brandstichting, autodiefstal, falsificatie, zwendel, handel in vrouwen en kinderen, pornografie en verdovende middelen.
Directie III: Wetenschappelijk laboratorium, fotografie, expertise, technische instructie. Sporen, registratie opsporingsregister, en signalementen.
Hoofdafdeling brandweer. Naast een centrale staf onderverdeeld in de gewesten:
I Zeeland en Zuid Holland
II Noord Holland en Utrecht
III Gelderland en Overijssel
IV Noord Brabant en Limburg
V Groningen, Friesland, Drenthe
Hoofdafdeling luchtbescherming. Afdeling I. Organisatie.
Afdeling II. Zelfbescherming.
Afdeling III. Onderricht (Rijksluchtbeschermingsschool Groesbeek).
Afdeling IV. Pers en propaganda.
Afdeling V. Informatie en melding.
Afdeling VI. Personeel.
Afdeling VII. Technische en keuringsdienst.
Afdeling VIII. Administratie.
Afdeling IX. In- en verkoop.
Afdeling X. Registratuur.
Gewestelijke inspecteurs: conform de indeling van de brandweerafdelingen in de gewesten.
D. 1946-1950
D 1. DE MINISTER EN ZIJN STAF
1946: bestaande uit minister met secretaresse, secretaris-generaal met secretaresse en 2 raadsadviseurs in algemene dienst, beiden verbonden aan de Zesde Afdeling (wetgeving).
1947: Minister, secretaris, secretaris-generaal met secretaresse, raadadviseur in algemene dienst (verbonden aan de Zesde Afdeling), raadadviseur in bijzondere dienst (prof. mr. F.J.F.M. Duynstee), 2 hoofdambtenaren met bijzondere opdracht.
1948 en 1949 ongeveer dezelfde personeelsindeling.
D 2. ALGEMEEN SECRETARIAAT

periode 1946-1948.

1. Kabinet Bureau A. Personeel der rechterlijke macht, centrale raad van beroep (sociale verzekeringen) en directe belastingen. Uitgave staatsblad.
Bureau B. Personeel departement, notarissen, verzekeringskamer, centraal bureau van bijstand, toezicht op de boekhouding van notarissen, behandeling van de begroting van de afdeling.
Bureau C. Onderwerpen van het kabinet van de minister. Ridderorden. Ontvangst, indeling en verzending ingekomen stukken. Registratie Algemene Zaken, en van het archief kabinet en geheim. Secretarie van het kabinet.
Bureau D. in 1946: zuivering gerechten en notariaat.
in 1947: verdwenen.
in 1948: algemene personeelsaangelegenheden.
2. Registratie en archief
3. Secretarie en expeditie Overschrijving en verwerking van ingekomen stukken, legalisaties, leges- en zegelgelden. Magazijn. Huishoudelijke dienst van het departement.

Vanaf 1949

1. Kabinet Bureau A. Onderwerpen van het kabinet. Ridderorden. Ontvangst, indeling en verzending ingekomen stukken naar registratie. Uitgave Staatsblad. Algemene Zaken. Registratie archief geheime en kabinetsstukken. Secretarie van het kabinet.
Bureau B. Personeel van het ministerie, personeel en materieel van de Verzekeringskamer. Begroting van de afdeling.
2. Registratie en archief
3. Secretarie en expeditie

In beide perioden: Bibliotheek.

In 1950: Voorlichtingsdienst.

D3. EERSTE AFDELING 1946-1950
Bureau A. Burgerlijk recht. Handelsrecht. Internationaal privaatrecht. Rechterlijke organisatie. Bijzondere individuele belangen. Naturalisatie en Nederlanderschap. Notariaat (met uitzondering van personeel). Erediensten.
Bureau B. Naamloze vennootschappen en verenigingen.
Bureau C. Testamentenregister. Uitvoering wet op testamentenregister.
Vanaf 1947: Bureau D. Nationaliteitsaangelegenheden.
D4. TWEEDE AFDELING
Bureau A. Staats- en volkenrecht. Strafrecht en strafvordering. Strafregister. Inzage in strafdossiers. Uitleveringen. Rogatoire commissies in strafzaken. Inzamelingen en loterijen. Personeelszaken parketwacht. Diverse niet-civielrechtelijke aangelegenheden.
Bureau B. 1. Gratie, verzoeken om af- en ontslag van gevangenen.
2. Psychopathenzorg (1946-1947).
Bureau C. (reclassering).
periode 1946, 1947
1. Voorlichting in strafzaken. Reclassering van ontslagen gedetineerden ex verpleegden en voorwaardelijk niet-vervolgden of gegratiëerden. Subsidie.
2. Rijksreclasseringsbureau en reclasseringsinstellingen. Personendossiers en administratie inzake het toezicht.
periode 1948-1950
1. Voorlichting in strafzaken, etc.
2. Psychopathenzorg.
3. Rijksclasseringsbureau etc.
Bureau Bijzondere Rechtspleging (BBR). Zie inleiding.
D5. DERDE AFDELING

periode 1946-1948

Onderafdeling A. Beheer van gevangenissen, rijkswerkinrichtingen en asyls voor psychopaten.
Personeel en materiële zorg voor de gestichten.
Onderafdeling B. Gestichtsarbeid en vakonderricht.

periode 1949-1950

Onderafdeling A. Beheer van de gevangenissen, rijkswerkinrichtingen en asyls voor psychopathen. Personeel. Geestelijke en materiële zorg voor de gestichten.
Onderafdeling B. Gestichtsarbeid en vakonderricht.
Onderafdeling C. Sociale verzorging, ontwikkeling en ontspanning der gedetineerden. In 1950 ook: voorbereiding van voorwaardelijke invrijheidsstelling.
Onderafdeling D. (alleen 1949) Beheer van bewarings- en interneringskampen.
D6. VIERDE AFDELING

periode 1946-1949

Bureau A. Algemene Zaken
Samenstelling hoofdstuk IV van de begroting. Huisvesting gerechten. Gerechtskosten burgerlijke zaken. Toezicht op beheer der griffies bij gerechten. Controle van de administratie der parketten en kinderrechters. Administratie van het bedienend personeel der gerechten en deurwaarders. Schadeloosstelling en gratificaties, etc. en zaken niet behorend tot andere afdelingen.
Bureau B. Uitvoering rijksbegroting, boekhouding
Bureau C. Traktementen
Bureau D. Verificatiën
Bureau E. Gerechtskosten in strafzaken

vanaf 1950

Bureau A. Begrotingszaken
Bureau B. Boekhouding
a. bijhouden van de begrotingsboekhouding, rijksrekeningen, voorschriften omtrent comptabele verantwoording,
b. registratie en betaalbaarstelling vorderingen op het Rijk,
c. beheer spaarfonds personeel werkzaam op arbeidsovereenkomst.
Bureau D. Controle
Sectie I. Controle gerechten.
Sectie II. Controle gevangenissen, strafgestichten, tuchtscholen e.d.
Sectie III. Controle politiediensten.
Bureau E. Verificatie
Sectie I. Alles behalve Sectie II.
Sectie II. Gerechtskosten in strafzaken.
D7. AFDELING POLITIE (VIJFDE AFDELING)
Bureau Juridische Zaken
Bureau Rijkspolitie: organisatie en personeel van de rijkspolitie.
Bureau Beheer: voorziening, uitrusting en verzorging van de politie, dienst intendance, bewapening, lidmaatschap van de verbindingsdienst, politiemotor- en vaartuigendienst.
Bureau Opleiding (van rijks- en stedelijke politie).
Bureau Comptabiliteit (verdwijnt in 1948).
Bureau Kabinet: zaken van vertrouwelijke aard. Overige zaken van de rijkspolitie, Verdeling van de ingekomen post. Personeelszaken van de afdeling politie, inwendige dienst van het dienstgebouw der afdeling.
Omvat: Kabinet, secretarie, algemene dienst, vanaf 1948 ook Crimineel Museum en Politieke criminologische bibliotheek.
Bureau Criminalistiek en identificatie 1. laboratorium
2. identificatie
In 1948 omgezet in Rijks Identificatiedienst
Bureau Rijksvreemdelingendienst: centrale leiding inzake de uitvoering van de vreemdelingen- en grensbewakingsvoorschriften en toezicht op vreemdelingen in Nederland.
Bureau Criminele Voorlichtingsdienst omvat: 1. Centrale inzake internationale misdadigers en centrale inzake falsificaties zwendel kwakzalverij.
2. Centrale ter bestrijding van handel in vrouwen, kinderen en pornografie.
3. Centrale inzake zware misdrijven tegen het leven, vermiste en onbeheerde doden, beroepsinbrekers en zakkerrollers en autodiefstal.

Dit bureau wordt in 1947 onderverdeeld in:

A. Criminele Rijksvoorlichtingsdienst
Voorlichting door middel van a. centrale ter bestrijding van falsificaties,
b. centrale inzake internationale misdadigers,
c. centrale inzake zware misdrijven tegen het leven, vermiste personen en onbekende doden,
d. centrale inzake autodiefstallen,
e. centrale inzake bestrijding van handel in vrouwen, kinderen, en pornografie,
f. centrale ter bestrijding van smokkel in verdovende middelen en kwakzalverij,
g. centrale ter bestrijding van zwendel,
h. centrale inzake beroepsinbrekers en zakkenrollers,
i. centrale inzake postdiefstallen.
B. Internationaal Crimineel Voorlichtingsbureau Buitenlandse politie-instanties inlichten ter bestrijding van internationale misdrijven en vervalsingen. Onderzoek in laboratorium van alle falsificaties in de gehele wereld.
C. Crimineel Museum (alleen in 1947)
D. Politiek Criminologische Bibliotheek (alleen in 1947)
E. Laboratorium.

In 1950: Bureau Criminele Voorlichting behelst alle taken A en B, het laboratorium wordt Gerechtelijk laboratorium.

D8. ZESDE AFDELING (WETGEVING)
Onderafdeling privaatrecht: Burgerlijk en handelsrecht, burgerlijke rechtsvordening. Internationaal privaatrecht. Overige zaken inzake privaatrecht.
Onderafdeling Publiekrecht: Staats- en volkenrecht, strafrecht, overige zaken van publiekrecht.
D9. ZEVENDE AFDELING (RIJKSTUCHT- EN OPVOEDINGSWEZEN)
Bureau A. Algemene Zaken Algemene vraagstukken op het terrein der kinderbescherming.
Voorlichting aan de leiding van rijksgestichten. Hoofdcontrole.
Vaststelling van algemene richtlijnen gestichts- en gezinsverpleging. Documentatie, kaarten en statistiek.
Bureau B. Inspectie Controle en advisering van de buitendiensten. Tekeningenarchief gebouwen.
Bureau C. Preventieve en repressieve jeugdzorg Regeringspupillen, voogdijpupillen, kinderrechtergevallen en observatiemaatregelen.
Bureau D. Bijzondere jeugdzorg Oorlogspleegkinderen, kinderen van politieke delinkwenten politiek besmette jeugd (verdwijnt in 1950).
Bureau E. Personeelszaken van het Algemeen College voor Rijkstucht- en Opvoedingswezen, Viigdijraden, Rijksgestichten, ambtenaren van kinderwetten, Rijksagenten. Commissie voor oorlogspleegkinderen.
Bureau F. Materiële voorzieningen
Bureau G. Financiën
D10. DIRECTORAAT-GENERAAL VOOR DE BIJZONDERE RECHTSPLEGING

zie de inleiding.

D11. ACHTSTE AFDELING (1949-1950)
Bureau A. Algemene personeelsaangelegenheden.
In 1950: personeel van het ministerie en de daaronder ressorterende diensten.
Bureau B. Personeel van rechterlijke ambtenaren en juridisch personeel bij administratiefrechtelijke colleges. In 1949 ook: notarissen en deurwaarders.
Bureau C. Administratie en bedienend personeel bij de gerechten.
Voorzieningen van het huishoudelijk gedeelte der gerechtelijke huisvesting. In 1950 ook: notarissen en deurwaarders

Voorzover thans bekend

Afdeling Datum van overgang
Algemeen Secretariaat 1.3.1954
1 A tussen 22.2.1951 en 28.12.1951
1 B per 1.8.1955
2 A tussen 17.3.1952 en 24.12.1952
2 B tussen januari en juli 1950
2 C tussen een onbekende datum en 29.12.1952
3 tussen 20.4.1954 en 5.7.1954
4 per 1.8.1955
6 per 4.1.1950
7 per 1.8.1955
8 A tussen 21.3.1955 en 26.7.1955
8 E idem

Bijlage 3: Overzichten van de organisatiestructuur van het Ministerie van Justitie

Voorzover thans bekend.

Afd.( Naar de laatste organisatiestructuur) Omschrijving Overgebracht naar ARA Zie inv.
1A dossiers kerkgenootschappen t/m 1946 2.09.35
1A dossier reglementen voor gerechten -- --
1A dossiers wetten (m.u.v. wetten inz. naturalisatie) -- --
1A dossiers vicarieën tot 1939, onvolledig 2.09.35
AS dossiers gebouwen 1825-1954 2.09.35
1B dossiers Naamloze Vennootschappen (1820-heden) -- --
1B dossiers Verenigingen en Stichtingen 1820-1976 2.09.12, 2.23.13
1C Testamentenregister t/m 1974 2.23.08
2A dossiers Loterijen vanaf 1911 -- --
2A dossiers uitleveringen vanaf ca. 1850 t/m 1876 2.09.03
2A dossiers Collecten 1941-1945 -- --
2A dossiers tractaten van uitlevering tot 1929 2.09.35
2A dossiers wetten -- --
2B dossiers psychopaten -- --
2C dossiers instellingen (reclassering) -- --
7E dossiers personeel (rijkstucht- en opvoedingswezen/kinderbescherming) -- --
7 dossiers instellingen (rijkstucht- en opvoedingswezen/kinderbescherming) -- --
-- reeks circulaires 1818-1829 2.09.35

De serie dossierrapporten Gratie bevinden zich weer wel in het verbaalarchief, zie de nummers 12756-12762, 13254-13262, 13675-13684.

Over de periode 1858-1908
TAKEN 1858 1866 1876 1878 1886 1889 1901 1906 1908
Ministerie, organ. + pers. AS AS AS AS AS AS AS AS AS
Personeel rechterl. macht, notarissen en deurwaarders AS AS AS AS AS AS AS AS AS
Ridderorden AS AS AS AS AS AS AS AS AS
Testamentenregister - - - - - - - - -
Uitgifte Staatsblad AS AS AS AS AS AS AS AS AS
Adelszaken 6/2 2 2 2 1 1 AS AS 1A
Auteursrecht - - - 1 1 1 1A 1A AS
Erediensten - - 2 2 1 1 1C 1C 1C
Gerechtelijke stukken AS/1 1 1 1 1 1 1C 1C 1C
Naturalisaties 2/AS 1-feb 1 1 1 1 1C 1C 1C
Privaatrecht AS/1 2 1 1 1 1 1C 1C 1C
Rechterlijke organisatie AS AS 1 1 1 1 1C 1C 1C
Rechtspersonen 2-jan 2 1 1 1 1 1B 1B 1B
Sociale wetgeving - - - - - 2A 2A 2A 2A
Staats- en volkenrecht, administratierecht AS/1 1 2 2 2 2A 2A 2A 2A
Strafrecht en strafvordering AS/1 2 2 2 2 2A 2A 2A 2A
Vreemdelingenzaken AS/1 1 2 2 2 2A 2A 2A 2A
Gratie 2/3 3 3 2 2 2B 2B 2B 2B
Voorw. invrijheidsstelling - - - - - 2B 2B 2B 2B
Politie 3 3 3 3 3 2C 2C 2C 2C
Gevangeniswezen 4 4 4 4 4 3 3 3A 3A
Rijkstucht- + opvoedingswezen - - - - - - - 3B 3B
Gevangenis 4 4 4 4 4 3 3 3C 3C
Reclassering - - - - - - - - -
Comptabiliteit 5 5 5 5 5 4 4 4 4
Wetgeving AS/1 2 - - - - - - -
Burgerlijk en handelsrecht AS/1 2 1 1 1 1 1C 1C 1C
Internationale reschtshulp strafzaken AS/1 1 2 2 2 2A 2A 2A 2A
Over de periode 1911-1955
TAKEN 1911 1915 1934 1939 1940 1945 1947 1950 1953 1955
Ministerie, organ. + pers. AS AS AS AS AS AS AS AZ AZ AZ
Personeel rechterl. macht, notarissen en deurwaarders AS AS AS AS AS AS 8 8 8 8
Ridderorden AS AS AS AS AS AS AS AZ AZ AZ
Testamentenregister - AS AS AS AS 1C 1C 1C 1C 1C
Uitgifte Staatsblad AS AS AS AS AS AS AS AZ AZ AZ
Adelszaken 1A 1A 1A - - - - - - -
Auteursrecht AS 1C 1C 1A - 1A 1A 1A 1A 1A
Erediensten 1C 1C 1C 1A 1A 1A 1A 1A 1A 1A
Gerechtelijke stukken 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A
Naturalisaties 1C 1C 1C 1A 1A 1A 1A 1A 1A 1A
Privaatrecht 1C 1C 1C 1A 1A 1A 1A 1A 1A 1A
Rechterlijke organisatie 1C 1C 1C 1A 1A 1A 1A 8 8 8
Rechtspersonen 1B 1B 1B 1B 1B 1B 1B 1B 1B 1B
Sociale wetgeving 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A
Staats- en volkenrecht, administratierecht 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A
Strafrecht en strafvordering 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A
Vreemdelingenzaken 2A 2A 2A 5 Pol 5 5 5 Pol 9
Gratie 2B 2B 2B 2B 2B 2B 2B 2B 2B 2B
Voorw. invrijheidsstelling 2B 3D 3D 2C 2C 2C 2C 2C 2C 2C
Politie 2C 2C 5 5 Pol 5 5 5 Pol Pol
Gevangeniswezen 3A 3A 3A 3A 3A 3A 3A 3A 3A 3A
Rijkstucht- + opvoedingswezen 3B 3B 3B 7 7 7 7 7 7 7
Gevangenis 3C 3C 3C 3B 3B 3B 3B 3B 3B 3B
Reclassering 3D 3D 3D 2C 2C 2C 2C 2C 2C 2C
Comptabiliteit 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4
Wetgeving - - - 6 6 6 6 6 6 6
Burgerlijk en handelsrecht 1C 1C 1C 1A 1A 1A - - - -
Internationale reschtshulp strafzaken 2A 2A 2A 2A 2A 2A - - - -

Toelichting bij bijlage 2:

  • AS = Algemeen Secretariaat
  • AZ = Algemene Zaken en Kabinet
  • POL = Directoraat-generaal (1940-1945) en Afdeling (vanaf 1953) Politie
Ministerie, personeel:
zie ook archief van het Kabinet en geheim archief.
Personeel rechterlijke macht enz.:
zie ook archief van het Kabinet en geheim archief.
Ridderorden, Nederlandse:
vnl. Kabinetsarchief; toestemming dragen buitenlandse: AS.
Uitgifte Staatsblad:
tot 1863 verzorgd door het Kabinet des Konings.
Adelszaken:
tot 1861 bij Binnenl. Zaken 10 e afd.; zie ook geheim archief. in 1937 naar Min. van Algemene Zaken.
Auteursrecht:
tot 1881 bij Binnenl. Zaken afd. KW (1876-1881) en 1e afd. ASC (voor 1976); vanaf 1913 uitvoering Auteurswet gesplitst: beleidszaken bij IC later 1A, beheer boeken bij AS; in 1941 naar departement van Volksvoorlichting en Kunsten.
Erediensten:
tot 1871 afzonderlijke administraties; vanaf 1871 ook Miniterie van Financiën; hiertoe hoort ook: toestemming tot aanvaarden van legaten, erfstellingen en makingen door kerkgenootschappen.
Gerechtelijke stukken:
rogatoire commissiën en buitenlandse dagvaardingen; gerechtelijke stukken in civiele zaken blijven vanaf 1911 bij IC.
Naturalisaties:
hiertoe ook: Nederlanderschap en burgerschapsrechten.
Privaatrecht:
verzamelterm voor:
burgerlijke en handelsrecht
burgerlijke stand
consulaire wetgeving (burgerlijke stand en notariaat)
Huwelijk en echtscheiding
krankzinnigen (opneming van Nederlanders in buitenlandse gestichten)
marine en scheepvaart (koopvaardij)
meerderjarig verklaring
minderjarigen
naamsverandering en -aanneming
nalatenschappen
voogdijvoorzieningen
wettiging.
Rechterlijke organisatie:
hiertoe ook notariaat, rechtswezen en rechtsbijstand onvermogenden.
Rechtspersonen: hiertoe:
verenigingen en vennootschappen.
Sociale wetgeving: hiertoe:
Arbeidswet, 1889-1893, vervolgens naar Min. van Waterstaat, Handel en Nijverheid, Afd. Arbeid en Fabriekswezen; Beroepswet 1901.
Staats- en volkenrecht, administratierecht: verzamelterm voor:
Buitenlandse betrekkingen: vnl. tractaten en buitenlandse wetgeving handels- en fabrieksmerken 1881-1893, vervolgens ook naar Min. van Waterstaat, Handel en Nijverheid, Afd. Handel & Nijverheid I. industieel eigendom 1903-1914, vervolgens naar Min. van Landbouw, Nijverheid en Handel, afd. Handel
loterijen, vanaf 1905.
rechterlijke organisatie in Egypte
uitgeslotenen kiesrecht, vanaf 1923
georganiseerd overleg, vanaf 1919
Strafrecht en strafvordering: verzamelterm voor:
bertillonnage, 1896-1922
drankwet, 1883-1905, vervolgens naar Min. van Binnenlandse Zaken.
gerechtelijke stukken en buitenlandse dagvaardingen in strafzaken, vanaf 1911.
marine en scheepvaart (desertie en overtredingen zeebrievenwet)
rogatoire commissiëen
statistiek (gerechtelijke)
strafregister, vanaf 1896
alsmede de in 1934 naar de 5e afdeling overgebracht onderwerpen:
politie op de Noordzee, vanaf 1884
vuurwapenwet, vanaf 1890
vrouwenhandel
bestrijding ontuchtige uitgaven
jachtwet, vanaf 1923
motor- en rijwielwet, vanaf 1927
opiumwet, vanaf 1928
Vreemdelingenzaken: verzamelterm voor:
vreemdelingen (zie ook bij politie)
tractaten van uitlevering
uitleveringen
Gratie
burgerlijke veroordeelden
jeugdige veroordeelden
militaire veroordeelden
verloven aan gevangenen
af- en ontslag van gevangenen
rehabilitatie, tot 1900
voorwaardelijke invrijheidstelling, vanaf 1915 naar Reclassering
Politie
algemeen politieblad
marechaussee
personeel: reglementen en verordeningen; toelating en uitzetting van vreemdelingen
rijksveldwacht: detacheringen; gratificaties; inspecties; kleding en wapening; personeel (bezoldigd en onbezoldigd); rijkswoningen; rijwielen; sollicitanten; vergoedingen voor woninghuur; watersurveillance; jacht en visserij, vanaf 1905 naar Min. van Landbouw, Nijverheid en Handel.
Gevangeniswezen
bevolking
cellulaire rijtuigen
comptabiliteit
gebouwen en meubilair
imprimés
inspectiën en jaarverslagen
landbouw, tuinbouw, veeteelt
maandstaten en andere verantwoordingsstukken
personeel: colleges van regenten; gevangenissen en rijkswerkinrichtingen; verloven
vakonderricht
verkopingen, verhuringen, verpachtingen
voeding, kleding, verpleging
Rijkstucht- en opvoedingswezen
bevolking
gebouwen en meubilair
imprimés
inspectiën en jaarverslagen
landbouw, tuinbouw, veeteelt
maandstaten
particuliere gestichten
personeel: algemeen college, commissies van toezicht, voogdijraden; rijksopvoedingsgestichten en tuchtscholen; verloven
voeding, kleding, verpleging
voogdijraden
gevangenisarbeid
boekhouding en administratie arbeidslonen
declaratiën
grondstoffen
leveringen aan departementen
leveringen gevangenissen
plan van arbeid
prijsberekeningen
Rijksinkoopbureau, vanaf 1922
Reclassering
Centraal college
instellingen
reclassering
lijst van niet-reclassabele personen; in geheim archief
Comptabiliteit
pensioenen
tractementen
gerechtsgebouwen
Wetgeving
in 1939 gecentraliseerd bij de 6e afdeling
A. JANUARI 1913
A1. ALGEMEEN SECRETARIAAT
1e Onderafdeling Bureau A. KABINET EN ALGEMEN ZAKEN Onderwerpen van het kabinet van de minister. Personeel der rechterlijke macht, Centrale Raad, enz. en van het departement.
Legesgelden. Ontvangst en distributie der stukken.
Bureau B. SECRETARIE Overschrijven van uitgaande stukken. Huishouding van het departement.
Bureau C. EXPEDITIE Verzending en uitgaande stukken. Legalisaties. Magazijn.
2e Onderafdeling Bureau A. AGENDA EN INDEX
Bureau B. ARCHIEF (en bibliotheek)
Depot Auteurswet 1881. (bibliotheek).
A2. EERSTE AFDELING
Bureau A. ADELSZAKEN (heeft een apart archief).
Bureau B. NAAMLOZE VENNOOTSCHAPPEN EN VERENIGINGEN
Bureau C. Burgerlijk en handelsrecht; internationaal privaatrecht; rechterlijke organisatie; verzoeken om bijzondere individuele belangen; consulaire wetgeving; wetgeving op het notariaat; rogatoire commissies in burgerlijke zaken; zaken betreffende erediensten.
A3. TWEEDE AFDELING
Bureau A. Staats- en volkenrecht; strafrecht en strafvordering; Strafregister en centraal bureau van signalementen; drankwet; vreemdelingenwet; uitleveringen; rogatoire commissies in strafzaken; politie op de Noordzeevisserij; drankverkoop op de Noordzee; visserij met vreemde schepen in territoriale wateren; loterij; sociale wetgeving.
Bureau B. GRATIE, voorwaardelijke invrijheidsstelling, verzoeken om af- en ontslag.
Bureau C. POLITIE, personeel der Rijksveldwacht, Algemeen politieblad, Art. 36 wet Jacht en Visserij.
A4. DERDE AFDELING (geen centrale leiding)
Onderafdeling A. GEVANGENISWEZEN
Onderafdeling B. RIJKSTUCHT- EN OPVOEDINGSWEZEN
Onderafdeling C. BEHEER VAN DE ARBEID IN DE GESTICHTEN
Onderafdeling D. RECLASSERING
A5. VIERDE AFDELING (COMPTABILITEIT) o.l.v. een administrateur.
Bureau A. ALGEMENE ZAKEN Begroting, administratie der justitiële gebouwen en personeel, opzichters, personeel der rechterlijke ambtenaren en bedienden, overige zaken.
Bureau B. BOEKHOUDING, UITVOERING DER STAATSBEGROTING Algemene boekhouding, Ordonnantieregister, aanvragen om crediet, wijzigingen van bezwaar, regularisatiën, assignatiën, staten van stortingen, rekening en verantwoording van staatsuitgaven, jaarverslag.
Bureau C. TRACTEMENTEN, PENSIOENEN, WACHTGELDEN Hieronder ook: zegel- en legesgelden.
Bureau D. VERIFICATIE
Bureau E. GERECHTSKOSTEN (IN STRAFZAKEN)
B. WIJZIGINGEN 1913-1939

B1. ALGEMEEN SEKRETARIAAT

1919 toegevoegd wordt een bureau Testamentenregister, zodat de indeling wordt als volgt in de eerste onderafdeling:
Bureau A. KABINET EN ALGEMENE ZAKEN
Bureau B. TESTAMENTENREGISTER
Bureau C. SECRETARIE
Bureau D. EXPEDITIE
1923 reorganisatie van het Algemeen Secretariaat: de onderafdelingen verdwijnen.
Bureau A: KABINET EN ALGEMENE ZAKEN
Bureau B: TESTAMENTENREGISTER
Bureau C: AGENDA, INDEX EN ARCHIEF
Tevens belast met het depot van de Auteruswet.
Bureau D: SECRETARIE
Bureau E: EXPEDITIE
Vanaf 1932 wordt ook de bibliotheek vermeld als onderdeel van de Algemene Secretarie.

B 2. TWEEDE AFDELING

1924: Bureau A. Uitbreiding van bemoeienissen met: Vreemdelingenwet, wet houdende nadere voorschriften betreffende toezicht op vreemdelingen, wet houdende nadere voorschriften op de grensbewaking. Vuurwapenwet. Onderwerpen betreffende bestrijding van vrouwenhandel, handel in ontuchtige uitgaven en bestrijding der tuchteloosheid. Handhaving van de motor- en rijwielwet.... en overigens allerlei onderwerpen van niet-civielrechtelijke aard.
1934: Bureau B. Voorwaardelijke invrijheidsstelling valt onder afdeling 3, bureau D. (reclassering e.d.)

B 3. DERDE AFDELING

1920: Bureau D: toegevoegde taak: uitvoering van de wet op de woonwagens en woonschepen.
1932: toegevoegde taak: Uitvoering der psychopathenwetten.
1934: toegevoegde taak: Voorwaardelijke invrijheidsstelling (afkomstig van Tweede Afdeling, bureau B).
B4. 1935: ontstaan van een VIJFDE AFDELING

Dit heeft tot de volgende konsekwenties geleid:

  • TWEEDE AFDELING, Bureau A.
    Staats- en Volkenrecht. Strafrecht en strafverordening. Strafregister. Centraal depot van antr. signalementsk. Drankwet. Vreemdelingenwetten en grensbewaking. Uitleveringen. Rogatoire commissies in strafzaken. Loterijen, Sociale wetgeving en andere onderwerpen van niet-civielrechtelijke aard.
  • Bureau B
    Gratie. Verzoeken om af- en ontslag van gevangenen.
  • VIJFDE AFDELING
    Rijkspolitie, Rijkspolitiezorg. Personeel der Rijksveldwacht. Uitgave Algemeen politieblad. Internationale samenwerking der politie.
    Politietoezicht op naleving opiumwet, wapenwet en vuurwapenwet 1919, Noordzeevisserij, drankverkoop op de Noordzee en territoriale wateren, riviervisserij. Bestrijding vrouwenhandel, handel in pornografie en van tuchteloosheid. Handhaving motor- en rijwielwet, jachtwet 1923.
C. 1940-1945
Leiding:
1940: 1 minister en twee secretarissen-generaal
1942-1943: een secretaris-generaal
1943-1944: een secretaris-generaal, hoofd van het departement, met secretaresse.

C1.ALGEMEEN SECRETARIAAT (nadere taakomschrijvingen van de bureaus alleen vermeld in 1940)

Bureau A. Kabinet en Algemene Zaken: Onderwerpen van het kabinet, archief van het kabinet, personeel van de rechterlijke macht, het notariaat, de raden van beroep, etc. en het departement. Ridderorden, uitgave van het Staatsblad. Ontvangst, verzending ingekomen stukken naar bureau agenda. Huishoudelijke dienst van het departement.
Bureau B. Testamentenregister
Bureau C. Agenda, index en archief (tevens beheer van registers auteurswet 1881)
Bureau D. Secretarie
Bureau E. Expeditie: Verzending van de uitgaande stukken, legalisaties, invordering zegel- en legesgelden, magazijnadministratie, huishoudelijke dienst.
Bibliotheek
Persadviseur (vanaf 1942-1943
Vertaalbureau (vanaf 1942-1943)

C2. EERSTE AFDELING

Bureau A: Burgerlijk recht, internationaal privaatrecht. Rechterlijke organisatie verzoeken om bijzondere individuele belangen, notariaat, testamentenregister, auteursrecht, arbeidsrecht, pachtrecht, zeerecht, levensverzekeringsbedrijf, erediensten.
Bureau B: Naamloze vennootschappen en verenigingen.

C3. TWEEDE AFDELING

Bureau A: Staats- en volkenrecht. Strafrecht en strafvordering. Strafregister, drankwet, uitleveringen, rogatoire commissies in strafzaken, loterijen, sociale wetgeving en verschillende onderwerpen van niet civielrechtelijke aard.
Bureau B: Gratie, rehabilitatie, af- en ontslag.
Bureau C: Reclassering van ontslagen gevangenen en verpleegden, subsidiëring reclasseringsverenigingen, voorwaardelijke veroordeling en invrijheidsstelling psychophatenzorg.

C4. DERDE AFDELING o.l.v. een inspecteur van het gevangeniswezen in algemene dienst.

Onderafdeling A. Het beheer der gevangenissen, rijkswerkinrichtingen en rijksasyls voor psychopathen, inclusief personeel en geestelijke en materiële verzorging
Onderafdeling B. Gestichtsarbeid en vakonderricht.

C5. VIERDE AFDELING: comptabiliteit

A. Algemene Zaken. Samenstelling hoofdstuk IV van de rijksbegroting, beheer justitiegebouwen, gerechtskosten burgerlijke zaken, toezicht beheer griffien, personeel deurwaarders, gerechtelijke beambten en bedienden, schadeloosstelling en gratificie, uitvoering voorschriften inzake kosten van huishoudelijke en administratieve dienst. Overige zaken.
B. Uitvoering begroting, boekhouding Algemene boekhouding. Aanvragen credietopneming, Verantwoording rekenplichtige ambtenaren. Wijzigingen van bezwaar, regularisaties, betaalbaarstelling van vorderingen. Staten van ontvangsten en stortingen. Rekening en verantwoording van rijksuitgaven. Jaarverslag.
C. Traktementen, wachtgelden, enz.
D. Verificatie
E. Gerechtskosten in strafzaken
C6. VIJFDE AFDELING

Alle aangelenheden betreffende de rijkspolitiezorg. Uitvoering vreemdelingenwetgeving, politiële grensbewaking, jacht- en visserijpolitie, vuurwapenwet 1919, riviervaartuigen en opkoping te water, politie-organisatie, beheer der rijkspolitiecorpsen (voorzover ressorterend onder Justitie). Internationale samenwerking op politieel gebied. Rijksrecherchecentrale.

Afzonderlijk: Rijksrecherchecentrale, onderafdeling vreemdelingendienst.

Deze afdeling VERVALT in 1942 en de organisatie wordt overgenomen door een speciale gevolmachigde, in 1943-1944 door het directoraat-generaal van Politie.

C7. ZESDE AFDELING

Deze afdeling blijft in dezelfde benaming voortbestaan in 1942-1943.
Wettelijke regeling op het terrein van het departement van Justitie, al dan niet in samenwerking met andere departementen. Aanwijzigingen aan de departementen in verband met de technische zijde van de wetgeving. Advies en hulp dienaangaande.

C8. ZEVENDE AFDELING

Rijkstucht- en opvoedingswezen. Beheer der tuchtscholen en rijksopvoedingsgestichten, personeel.
Voogdijraden. Toezicht op particuliere opvoedingsgestichten. Ondertoezichtstelling. Kinderwetten.

C9. 1942-1943: BUREAU VAN DE GEVOLMACHTIGDE BIJ HET DEPARTEMENT VOOR DE REORGANISATIE VAN DE NEDERLANDSE POLITIE.

Gevolmachtigde en adjudant.
Raadadviseur in Buitengewone Dienst, hoofd van de afdeling personeel. Chef van bureau kabinet.
Afdeling uitvoerende dienst.
Afdeling organisatie ordepolitie.
Afdeling personeel en opleiding recherche.
Afdeling organisatie recherche.
Afdeling technische verbindingsdienst.
Afdeling materieel en verbindingsdienst.
Afdeling geneeskundige en gezondheidsdienst.
Afdeling comptabiliteit.
Afdeling intendance.
Afdeling huisvesting.
Rijksrecherchecentrale.
Bureau Algemeen Beheer.
Afdeling Rijksidentificatiedienst.
Afdeling Rijksvreemdelingendienst.

C10. 1943-1944 DIRECTORAAT-GENERAAL VAN POLITIE.

Leiding: 1 directeur-generaal (= de secretaris-generaal van Justitie, Schriecke).
1 chef algemene staf.
Adjudantuur.
Stafbureau.
Hoofdafdeling uitvoerende dienst. Afdeling I. Inzet.
Afdeling II. Staatspolitie.
Afdeling III. Marechaussee (gendarmerie).
Afdeling IV. Politie te water.
Afdeling V. Gemeentepolitie.
Afdeling VI. Inzet paarden en motoren.
Afdeling III. Opleiding.
Afdeling VIII. Opsporingsdienst voor de prijzen.
Afdeling technische verbindingsdienst.
Afdeling Politiemotordienst.
Afdeling Intendance.
Afdeling Gemeentelijke Geneeskundige dienst.
Afdeling Veterinaire dienst.
Hoofdafdeling personeel. Afdeling I. Principiële voorschriften en bepalingen.
Afdeling II. Officierszaken.
Afdeling III. Onderofficieren en manschappen.
Afdeling IV. Werving.
Afdeling V. Straf- en tuchtzaken.
Afdeling VI. Hulppolitie.
Hoofdafdeling recherchecentrale. Directie I: personeel, comptabiliteit, administratie materieel, buitenlandse contacten, vreemdelingenzaken en grensaangelegenheden.
Directie II: centrale ter bestrijding van brandstichting, autodiefstal, falsificatie, zwendel, handel in vrouwen en kinderen, pornografie en verdovende middelen.
Directie III: Wetenschappelijk laboratorium, fotografie, expertise, technische instructie. Sporen, registratie opsporingsregister, en signalementen.
Hoofdafdeling brandweer. Naast een centrale staf onderverdeeld in de gewesten:
I Zeeland en Zuid Holland
II Noord Holland en Utrecht
III Gelderland en Overijssel
IV Noord Brabant en Limburg
V Groningen, Friesland, Drenthe
Hoofdafdeling luchtbescherming. Afdeling I. Organisatie.
Afdeling II. Zelfbescherming.
Afdeling III. Onderricht (Rijksluchtbeschermingsschool Groesbeek).
Afdeling IV. Pers en propaganda.
Afdeling V. Informatie en melding.
Afdeling VI. Personeel.
Afdeling VII. Technische en keuringsdienst.
Afdeling VIII. Administratie.
Afdeling IX. In- en verkoop.
Afdeling X. Registratuur.
Gewestelijke inspecteurs: conform de indeling van de brandweerafdelingen in de gewesten.
D. 1946-1950
D 1. DE MINISTER EN ZIJN STAF
1946: bestaande uit minister met secretaresse, secretaris-generaal met secretaresse en 2 raadsadviseurs in algemene dienst, beiden verbonden aan de Zesde Afdeling (wetgeving).
1947: Minister, secretaris, secretaris-generaal met secretaresse, raadadviseur in algemene dienst (verbonden aan de Zesde Afdeling), raadadviseur in bijzondere dienst (prof. mr. F.J.F.M. Duynstee), 2 hoofdambtenaren met bijzondere opdracht.
1948 en 1949 ongeveer dezelfde personeelsindeling.
D 2. ALGEMEEN SECRETARIAAT

periode 1946-1948.

1. Kabinet Bureau A. Personeel der rechterlijke macht, centrale raad van beroep (sociale verzekeringen) en directe belastingen. Uitgave staatsblad.
Bureau B. Personeel departement, notarissen, verzekeringskamer, centraal bureau van bijstand, toezicht op de boekhouding van notarissen, behandeling van de begroting van de afdeling.
Bureau C. Onderwerpen van het kabinet van de minister. Ridderorden. Ontvangst, indeling en verzending ingekomen stukken. Registratie Algemene Zaken, en van het archief kabinet en geheim. Secretarie van het kabinet.
Bureau D. in 1946: zuivering gerechten en notariaat.
in 1947: verdwenen.
in 1948: algemene personeelsaangelegenheden.
2. Registratie en archief
3. Secretarie en expeditie Overschrijving en verwerking van ingekomen stukken, legalisaties, leges- en zegelgelden. Magazijn. Huishoudelijke dienst van het departement.

Vanaf 1949

1. Kabinet Bureau A. Onderwerpen van het kabinet. Ridderorden. Ontvangst, indeling en verzending ingekomen stukken naar registratie. Uitgave Staatsblad. Algemene Zaken. Registratie archief geheime en kabinetsstukken. Secretarie van het kabinet.
Bureau B. Personeel van het ministerie, personeel en materieel van de Verzekeringskamer. Begroting van de afdeling.
2. Registratie en archief
3. Secretarie en expeditie

In beide perioden: Bibliotheek.

In 1950: Voorlichtingsdienst.

D3. EERSTE AFDELING 1946-1950
Bureau A. Burgerlijk recht. Handelsrecht. Internationaal privaatrecht. Rechterlijke organisatie. Bijzondere individuele belangen. Naturalisatie en Nederlanderschap. Notariaat (met uitzondering van personeel). Erediensten.
Bureau B. Naamloze vennootschappen en verenigingen.
Bureau C. Testamentenregister. Uitvoering wet op testamentenregister.
Vanaf 1947: Bureau D. Nationaliteitsaangelegenheden.
D4. TWEEDE AFDELING
Bureau A. Staats- en volkenrecht. Strafrecht en strafvordering. Strafregister. Inzage in strafdossiers. Uitleveringen. Rogatoire commissies in strafzaken. Inzamelingen en loterijen. Personeelszaken parketwacht. Diverse niet-civielrechtelijke aangelegenheden.
Bureau B. 1. Gratie, verzoeken om af- en ontslag van gevangenen.
2. Psychopathenzorg (1946-1947).
Bureau C. (reclassering).
periode 1946, 1947
1. Voorlichting in strafzaken. Reclassering van ontslagen gedetineerden ex verpleegden en voorwaardelijk niet-vervolgden of gegratiëerden. Subsidie.
2. Rijksreclasseringsbureau en reclasseringsinstellingen. Personendossiers en administratie inzake het toezicht.
periode 1948-1950
1. Voorlichting in strafzaken, etc.
2. Psychopathenzorg.
3. Rijksclasseringsbureau etc.
Bureau Bijzondere Rechtspleging (BBR). Zie inleiding.
D5. DERDE AFDELING

periode 1946-1948

Onderafdeling A. Beheer van gevangenissen, rijkswerkinrichtingen en asyls voor psychopaten.
Personeel en materiële zorg voor de gestichten.
Onderafdeling B. Gestichtsarbeid en vakonderricht.

periode 1949-1950

Onderafdeling A. Beheer van de gevangenissen, rijkswerkinrichtingen en asyls voor psychopathen. Personeel. Geestelijke en materiële zorg voor de gestichten.
Onderafdeling B. Gestichtsarbeid en vakonderricht.
Onderafdeling C. Sociale verzorging, ontwikkeling en ontspanning der gedetineerden. In 1950 ook: voorbereiding van voorwaardelijke invrijheidsstelling.
Onderafdeling D. (alleen 1949) Beheer van bewarings- en interneringskampen.
D6. VIERDE AFDELING

periode 1946-1949

Bureau A. Algemene Zaken
Samenstelling hoofdstuk IV van de begroting. Huisvesting gerechten. Gerechtskosten burgerlijke zaken. Toezicht op beheer der griffies bij gerechten. Controle van de administratie der parketten en kinderrechters. Administratie van het bedienend personeel der gerechten en deurwaarders. Schadeloosstelling en gratificaties, etc. en zaken niet behorend tot andere afdelingen.
Bureau B. Uitvoering rijksbegroting, boekhouding
Bureau C. Traktementen
Bureau D. Verificatiën
Bureau E. Gerechtskosten in strafzaken

vanaf 1950

Bureau A. Begrotingszaken
Bureau B. Boekhouding
a. bijhouden van de begrotingsboekhouding, rijksrekeningen, voorschriften omtrent comptabele verantwoording,
b. registratie en betaalbaarstelling vorderingen op het Rijk,
c. beheer spaarfonds personeel werkzaam op arbeidsovereenkomst.
Bureau D. Controle
Sectie I. Controle gerechten.
Sectie II. Controle gevangenissen, strafgestichten, tuchtscholen e.d.
Sectie III. Controle politiediensten.
Bureau E. Verificatie
Sectie I. Alles behalve Sectie II.
Sectie II. Gerechtskosten in strafzaken.
D7. AFDELING POLITIE (VIJFDE AFDELING)
Bureau Juridische Zaken
Bureau Rijkspolitie: organisatie en personeel van de rijkspolitie.
Bureau Beheer: voorziening, uitrusting en verzorging van de politie, dienst intendance, bewapening, lidmaatschap van de verbindingsdienst, politiemotor- en vaartuigendienst.
Bureau Opleiding (van rijks- en stedelijke politie).
Bureau Comptabiliteit (verdwijnt in 1948).
Bureau Kabinet: zaken van vertrouwelijke aard. Overige zaken van de rijkspolitie, Verdeling van de ingekomen post. Personeelszaken van de afdeling politie, inwendige dienst van het dienstgebouw der afdeling.
Omvat: Kabinet, secretarie, algemene dienst, vanaf 1948 ook Crimineel Museum en Politieke criminologische bibliotheek.
Bureau Criminalistiek en identificatie 1. laboratorium
2. identificatie
In 1948 omgezet in Rijks Identificatiedienst
Bureau Rijksvreemdelingendienst: centrale leiding inzake de uitvoering van de vreemdelingen- en grensbewakingsvoorschriften en toezicht op vreemdelingen in Nederland.
Bureau Criminele Voorlichtingsdienst omvat: 1. Centrale inzake internationale misdadigers en centrale inzake falsificaties zwendel kwakzalverij.
2. Centrale ter bestrijding van handel in vrouwen, kinderen en pornografie.
3. Centrale inzake zware misdrijven tegen het leven, vermiste en onbeheerde doden, beroepsinbrekers en zakkerrollers en autodiefstal.

Dit bureau wordt in 1947 onderverdeeld in:

A. Criminele Rijksvoorlichtingsdienst
Voorlichting door middel van a. centrale ter bestrijding van falsificaties,
b. centrale inzake internationale misdadigers,
c. centrale inzake zware misdrijven tegen het leven, vermiste personen en onbekende doden,
d. centrale inzake autodiefstallen,
e. centrale inzake bestrijding van handel in vrouwen, kinderen, en pornografie,
f. centrale ter bestrijding van smokkel in verdovende middelen en kwakzalverij,
g. centrale ter bestrijding van zwendel,
h. centrale inzake beroepsinbrekers en zakkenrollers,
i. centrale inzake postdiefstallen.
B. Internationaal Crimineel Voorlichtingsbureau Buitenlandse politie-instanties inlichten ter bestrijding van internationale misdrijven en vervalsingen. Onderzoek in laboratorium van alle falsificaties in de gehele wereld.
C. Crimineel Museum (alleen in 1947)
D. Politiek Criminologische Bibliotheek (alleen in 1947)
E. Laboratorium.

In 1950: Bureau Criminele Voorlichting behelst alle taken A en B, het laboratorium wordt Gerechtelijk laboratorium.

D8. ZESDE AFDELING (WETGEVING)
Onderafdeling privaatrecht: Burgerlijk en handelsrecht, burgerlijke rechtsvordening. Internationaal privaatrecht. Overige zaken inzake privaatrecht.
Onderafdeling Publiekrecht: Staats- en volkenrecht, strafrecht, overige zaken van publiekrecht.
D9. ZEVENDE AFDELING (RIJKSTUCHT- EN OPVOEDINGSWEZEN)
Bureau A. Algemene Zaken Algemene vraagstukken op het terrein der kinderbescherming.
Voorlichting aan de leiding van rijksgestichten. Hoofdcontrole.
Vaststelling van algemene richtlijnen gestichts- en gezinsverpleging. Documentatie, kaarten en statistiek.
Bureau B. Inspectie Controle en advisering van de buitendiensten. Tekeningenarchief gebouwen.
Bureau C. Preventieve en repressieve jeugdzorg Regeringspupillen, voogdijpupillen, kinderrechtergevallen en observatiemaatregelen.
Bureau D. Bijzondere jeugdzorg Oorlogspleegkinderen, kinderen van politieke delinkwenten politiek besmette jeugd (verdwijnt in 1950).
Bureau E. Personeelszaken van het Algemeen College voor Rijkstucht- en Opvoedingswezen, Viigdijraden, Rijksgestichten, ambtenaren van kinderwetten, Rijksagenten. Commissie voor oorlogspleegkinderen.
Bureau F. Materiële voorzieningen
Bureau G. Financiën
D10. DIRECTORAAT-GENERAAL VOOR DE BIJZONDERE RECHTSPLEGING

zie de inleiding.

D11. ACHTSTE AFDELING (1949-1950)
Bureau A. Algemene personeelsaangelegenheden.
In 1950: personeel van het ministerie en de daaronder ressorterende diensten.
Bureau B. Personeel van rechterlijke ambtenaren en juridisch personeel bij administratiefrechtelijke colleges. In 1949 ook: notarissen en deurwaarders.
Bureau C. Administratie en bedienend personeel bij de gerechten.
Voorzieningen van het huishoudelijk gedeelte der gerechtelijke huisvesting. In 1950 ook: notarissen en deurwaarders

Voorzover thans bekend

Afdeling Datum van overgang
Algemeen Secretariaat 1.3.1954
1 A tussen 22.2.1951 en 28.12.1951
1 B per 1.8.1955
2 A tussen 17.3.1952 en 24.12.1952
2 B tussen januari en juli 1950
2 C tussen een onbekende datum en 29.12.1952
3 tussen 20.4.1954 en 5.7.1954
4 per 1.8.1955
6 per 4.1.1950
7 per 1.8.1955
8 A tussen 21.3.1955 en 26.7.1955
8 E idem

Bijlage 4: Overgang van afdelingen van het Ministerie van Justitie op het Dossierstelsel

Voorzover thans bekend.

Afd.( Naar de laatste organisatiestructuur) Omschrijving Overgebracht naar ARA Zie inv.
1A dossiers kerkgenootschappen t/m 1946 2.09.35
1A dossier reglementen voor gerechten -- --
1A dossiers wetten (m.u.v. wetten inz. naturalisatie) -- --
1A dossiers vicarieën tot 1939, onvolledig 2.09.35
AS dossiers gebouwen 1825-1954 2.09.35
1B dossiers Naamloze Vennootschappen (1820-heden) -- --
1B dossiers Verenigingen en Stichtingen 1820-1976 2.09.12, 2.23.13
1C Testamentenregister t/m 1974 2.23.08
2A dossiers Loterijen vanaf 1911 -- --
2A dossiers uitleveringen vanaf ca. 1850 t/m 1876 2.09.03
2A dossiers Collecten 1941-1945 -- --
2A dossiers tractaten van uitlevering tot 1929 2.09.35
2A dossiers wetten -- --
2B dossiers psychopaten -- --
2C dossiers instellingen (reclassering) -- --
7E dossiers personeel (rijkstucht- en opvoedingswezen/kinderbescherming) -- --
7 dossiers instellingen (rijkstucht- en opvoedingswezen/kinderbescherming) -- --
-- reeks circulaires 1818-1829 2.09.35

De serie dossierrapporten Gratie bevinden zich weer wel in het verbaalarchief, zie de nummers 12756-12762, 13254-13262, 13675-13684.

Over de periode 1858-1908
TAKEN 1858 1866 1876 1878 1886 1889 1901 1906 1908
Ministerie, organ. + pers. AS AS AS AS AS AS AS AS AS
Personeel rechterl. macht, notarissen en deurwaarders AS AS AS AS AS AS AS AS AS
Ridderorden AS AS AS AS AS AS AS AS AS
Testamentenregister - - - - - - - - -
Uitgifte Staatsblad AS AS AS AS AS AS AS AS AS
Adelszaken 6/2 2 2 2 1 1 AS AS 1A
Auteursrecht - - - 1 1 1 1A 1A AS
Erediensten - - 2 2 1 1 1C 1C 1C
Gerechtelijke stukken AS/1 1 1 1 1 1 1C 1C 1C
Naturalisaties 2/AS 1-feb 1 1 1 1 1C 1C 1C
Privaatrecht AS/1 2 1 1 1 1 1C 1C 1C
Rechterlijke organisatie AS AS 1 1 1 1 1C 1C 1C
Rechtspersonen 2-jan 2 1 1 1 1 1B 1B 1B
Sociale wetgeving - - - - - 2A 2A 2A 2A
Staats- en volkenrecht, administratierecht AS/1 1 2 2 2 2A 2A 2A 2A
Strafrecht en strafvordering AS/1 2 2 2 2 2A 2A 2A 2A
Vreemdelingenzaken AS/1 1 2 2 2 2A 2A 2A 2A
Gratie 2/3 3 3 2 2 2B 2B 2B 2B
Voorw. invrijheidsstelling - - - - - 2B 2B 2B 2B
Politie 3 3 3 3 3 2C 2C 2C 2C
Gevangeniswezen 4 4 4 4 4 3 3 3A 3A
Rijkstucht- + opvoedingswezen - - - - - - - 3B 3B
Gevangenis 4 4 4 4 4 3 3 3C 3C
Reclassering - - - - - - - - -
Comptabiliteit 5 5 5 5 5 4 4 4 4
Wetgeving AS/1 2 - - - - - - -
Burgerlijk en handelsrecht AS/1 2 1 1 1 1 1C 1C 1C
Internationale reschtshulp strafzaken AS/1 1 2 2 2 2A 2A 2A 2A
Over de periode 1911-1955
TAKEN 1911 1915 1934 1939 1940 1945 1947 1950 1953 1955
Ministerie, organ. + pers. AS AS AS AS AS AS AS AZ AZ AZ
Personeel rechterl. macht, notarissen en deurwaarders AS AS AS AS AS AS 8 8 8 8
Ridderorden AS AS AS AS AS AS AS AZ AZ AZ
Testamentenregister - AS AS AS AS 1C 1C 1C 1C 1C
Uitgifte Staatsblad AS AS AS AS AS AS AS AZ AZ AZ
Adelszaken 1A 1A 1A - - - - - - -
Auteursrecht AS 1C 1C 1A - 1A 1A 1A 1A 1A
Erediensten 1C 1C 1C 1A 1A 1A 1A 1A 1A 1A
Gerechtelijke stukken 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A
Naturalisaties 1C 1C 1C 1A 1A 1A 1A 1A 1A 1A
Privaatrecht 1C 1C 1C 1A 1A 1A 1A 1A 1A 1A
Rechterlijke organisatie 1C 1C 1C 1A 1A 1A 1A 8 8 8
Rechtspersonen 1B 1B 1B 1B 1B 1B 1B 1B 1B 1B
Sociale wetgeving 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A
Staats- en volkenrecht, administratierecht 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A
Strafrecht en strafvordering 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A 2A
Vreemdelingenzaken 2A 2A 2A 5 Pol 5 5 5 Pol 9
Gratie 2B 2B 2B 2B 2B 2B 2B 2B 2B 2B
Voorw. invrijheidsstelling 2B 3D 3D 2C 2C 2C 2C 2C 2C 2C
Politie 2C 2C 5 5 Pol 5 5 5 Pol Pol
Gevangeniswezen 3A 3A 3A 3A 3A 3A 3A 3A 3A 3A
Rijkstucht- + opvoedingswezen 3B 3B 3B 7 7 7 7 7 7 7
Gevangenis 3C 3C 3C 3B 3B 3B 3B 3B 3B 3B
Reclassering 3D 3D 3D 2C 2C 2C 2C 2C 2C 2C
Comptabiliteit 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4
Wetgeving - - - 6 6 6 6 6 6 6
Burgerlijk en handelsrecht 1C 1C 1C 1A 1A 1A - - - -
Internationale reschtshulp strafzaken 2A 2A 2A 2A 2A 2A - - - -

Toelichting bij bijlage 2:

  • AS = Algemeen Secretariaat
  • AZ = Algemene Zaken en Kabinet
  • POL = Directoraat-generaal (1940-1945) en Afdeling (vanaf 1953) Politie
Ministerie, personeel:
zie ook archief van het Kabinet en geheim archief.
Personeel rechterlijke macht enz.:
zie ook archief van het Kabinet en geheim archief.
Ridderorden, Nederlandse:
vnl. Kabinetsarchief; toestemming dragen buitenlandse: AS.
Uitgifte Staatsblad:
tot 1863 verzorgd door het Kabinet des Konings.
Adelszaken:
tot 1861 bij Binnenl. Zaken 10 e afd.; zie ook geheim archief. in 1937 naar Min. van Algemene Zaken.
Auteursrecht:
tot 1881 bij Binnenl. Zaken afd. KW (1876-1881) en 1e afd. ASC (voor 1976); vanaf 1913 uitvoering Auteurswet gesplitst: beleidszaken bij IC later 1A, beheer boeken bij AS; in 1941 naar departement van Volksvoorlichting en Kunsten.
Erediensten:
tot 1871 afzonderlijke administraties; vanaf 1871 ook Miniterie van Financiën; hiertoe hoort ook: toestemming tot aanvaarden van legaten, erfstellingen en makingen door kerkgenootschappen.
Gerechtelijke stukken:
rogatoire commissiën en buitenlandse dagvaardingen; gerechtelijke stukken in civiele zaken blijven vanaf 1911 bij IC.
Naturalisaties:
hiertoe ook: Nederlanderschap en burgerschapsrechten.
Privaatrecht:
verzamelterm voor:
burgerlijke en handelsrecht
burgerlijke stand
consulaire wetgeving (burgerlijke stand en notariaat)
Huwelijk en echtscheiding
krankzinnigen (opneming van Nederlanders in buitenlandse gestichten)
marine en scheepvaart (koopvaardij)
meerderjarig verklaring
minderjarigen
naamsverandering en -aanneming
nalatenschappen
voogdijvoorzieningen
wettiging.
Rechterlijke organisatie:
hiertoe ook notariaat, rechtswezen en rechtsbijstand onvermogenden.
Rechtspersonen: hiertoe:
verenigingen en vennootschappen.
Sociale wetgeving: hiertoe:
Arbeidswet, 1889-1893, vervolgens naar Min. van Waterstaat, Handel en Nijverheid, Afd. Arbeid en Fabriekswezen; Beroepswet 1901.
Staats- en volkenrecht, administratierecht: verzamelterm voor:
Buitenlandse betrekkingen: vnl. tractaten en buitenlandse wetgeving handels- en fabrieksmerken 1881-1893, vervolgens ook naar Min. van Waterstaat, Handel en Nijverheid, Afd. Handel & Nijverheid I. industieel eigendom 1903-1914, vervolgens naar Min. van Landbouw, Nijverheid en Handel, afd. Handel
loterijen, vanaf 1905.
rechterlijke organisatie in Egypte
uitgeslotenen kiesrecht, vanaf 1923
georganiseerd overleg, vanaf 1919
Strafrecht en strafvordering: verzamelterm voor:
bertillonnage, 1896-1922
drankwet, 1883-1905, vervolgens naar Min. van Binnenlandse Zaken.
gerechtelijke stukken en buitenlandse dagvaardingen in strafzaken, vanaf 1911.
marine en scheepvaart (desertie en overtredingen zeebrievenwet)
rogatoire commissiëen
statistiek (gerechtelijke)
strafregister, vanaf 1896
alsmede de in 1934 naar de 5e afdeling overgebracht onderwerpen:
politie op de Noordzee, vanaf 1884
vuurwapenwet, vanaf 1890
vrouwenhandel
bestrijding ontuchtige uitgaven
jachtwet, vanaf 1923
motor- en rijwielwet, vanaf 1927
opiumwet, vanaf 1928
Vreemdelingenzaken: verzamelterm voor:
vreemdelingen (zie ook bij politie)
tractaten van uitlevering
uitleveringen
Gratie
burgerlijke veroordeelden
jeugdige veroordeelden
militaire veroordeelden
verloven aan gevangenen
af- en ontslag van gevangenen
rehabilitatie, tot 1900
voorwaardelijke invrijheidstelling, vanaf 1915 naar Reclassering
Politie
algemeen politieblad
marechaussee
personeel: reglementen en verordeningen; toelating en uitzetting van vreemdelingen
rijksveldwacht: detacheringen; gratificaties; inspecties; kleding en wapening; personeel (bezoldigd en onbezoldigd); rijkswoningen; rijwielen; sollicitanten; vergoedingen voor woninghuur; watersurveillance; jacht en visserij, vanaf 1905 naar Min. van Landbouw, Nijverheid en Handel.
Gevangeniswezen
bevolking
cellulaire rijtuigen
comptabiliteit
gebouwen en meubilair
imprimés
inspectiën en jaarverslagen
landbouw, tuinbouw, veeteelt
maandstaten en andere verantwoordingsstukken
personeel: colleges van regenten; gevangenissen en rijkswerkinrichtingen; verloven
vakonderricht
verkopingen, verhuringen, verpachtingen
voeding, kleding, verpleging
Rijkstucht- en opvoedingswezen
bevolking
gebouwen en meubilair
imprimés
inspectiën en jaarverslagen
landbouw, tuinbouw, veeteelt
maandstaten
particuliere gestichten
personeel: algemeen college, commissies van toezicht, voogdijraden; rijksopvoedingsgestichten en tuchtscholen; verloven
voeding, kleding, verpleging
voogdijraden
gevangenisarbeid
boekhouding en administratie arbeidslonen
declaratiën
grondstoffen
leveringen aan departementen
leveringen gevangenissen
plan van arbeid
prijsberekeningen
Rijksinkoopbureau, vanaf 1922
Reclassering
Centraal college
instellingen
reclassering
lijst van niet-reclassabele personen; in geheim archief
Comptabiliteit
pensioenen
tractementen
gerechtsgebouwen
Wetgeving
in 1939 gecentraliseerd bij de 6e afdeling
A. JANUARI 1913
A1. ALGEMEEN SECRETARIAAT
1e Onderafdeling Bureau A. KABINET EN ALGEMEN ZAKEN Onderwerpen van het kabinet van de minister. Personeel der rechterlijke macht, Centrale Raad, enz. en van het departement.
Legesgelden. Ontvangst en distributie der stukken.
Bureau B. SECRETARIE Overschrijven van uitgaande stukken. Huishouding van het departement.
Bureau C. EXPEDITIE Verzending en uitgaande stukken. Legalisaties. Magazijn.
2e Onderafdeling Bureau A. AGENDA EN INDEX
Bureau B. ARCHIEF (en bibliotheek)
Depot Auteurswet 1881. (bibliotheek).
A2. EERSTE AFDELING
Bureau A. ADELSZAKEN (heeft een apart archief).
Bureau B. NAAMLOZE VENNOOTSCHAPPEN EN VERENIGINGEN
Bureau C. Burgerlijk en handelsrecht; internationaal privaatrecht; rechterlijke organisatie; verzoeken om bijzondere individuele belangen; consulaire wetgeving; wetgeving op het notariaat; rogatoire commissies in burgerlijke zaken; zaken betreffende erediensten.
A3. TWEEDE AFDELING
Bureau A. Staats- en volkenrecht; strafrecht en strafvordering; Strafregister en centraal bureau van signalementen; drankwet; vreemdelingenwet; uitleveringen; rogatoire commissies in strafzaken; politie op de Noordzeevisserij; drankverkoop op de Noordzee; visserij met vreemde schepen in territoriale wateren; loterij; sociale wetgeving.
Bureau B. GRATIE, voorwaardelijke invrijheidsstelling, verzoeken om af- en ontslag.
Bureau C. POLITIE, personeel der Rijksveldwacht, Algemeen politieblad, Art. 36 wet Jacht en Visserij.
A4. DERDE AFDELING (geen centrale leiding)
Onderafdeling A. GEVANGENISWEZEN
Onderafdeling B. RIJKSTUCHT- EN OPVOEDINGSWEZEN
Onderafdeling C. BEHEER VAN DE ARBEID IN DE GESTICHTEN
Onderafdeling D. RECLASSERING
A5. VIERDE AFDELING (COMPTABILITEIT) o.l.v. een administrateur.
Bureau A. ALGEMENE ZAKEN Begroting, administratie der justitiële gebouwen en personeel, opzichters, personeel der rechterlijke ambtenaren en bedienden, overige zaken.
Bureau B. BOEKHOUDING, UITVOERING DER STAATSBEGROTING Algemene boekhouding, Ordonnantieregister, aanvragen om crediet, wijzigingen van bezwaar, regularisatiën, assignatiën, staten van stortingen, rekening en verantwoording van staatsuitgaven, jaarverslag.
Bureau C. TRACTEMENTEN, PENSIOENEN, WACHTGELDEN Hieronder ook: zegel- en legesgelden.
Bureau D. VERIFICATIE
Bureau E. GERECHTSKOSTEN (IN STRAFZAKEN)
B. WIJZIGINGEN 1913-1939

B1. ALGEMEEN SEKRETARIAAT

1919 toegevoegd wordt een bureau Testamentenregister, zodat de indeling wordt als volgt in de eerste onderafdeling:
Bureau A. KABINET EN ALGEMENE ZAKEN
Bureau B. TESTAMENTENREGISTER
Bureau C. SECRETARIE
Bureau D. EXPEDITIE
1923 reorganisatie van het Algemeen Secretariaat: de onderafdelingen verdwijnen.
Bureau A: KABINET EN ALGEMENE ZAKEN
Bureau B: TESTAMENTENREGISTER
Bureau C: AGENDA, INDEX EN ARCHIEF
Tevens belast met het depot van de Auteruswet.
Bureau D: SECRETARIE
Bureau E: EXPEDITIE
Vanaf 1932 wordt ook de bibliotheek vermeld als onderdeel van de Algemene Secretarie.

B 2. TWEEDE AFDELING

1924: Bureau A. Uitbreiding van bemoeienissen met: Vreemdelingenwet, wet houdende nadere voorschriften betreffende toezicht op vreemdelingen, wet houdende nadere voorschriften op de grensbewaking. Vuurwapenwet. Onderwerpen betreffende bestrijding van vrouwenhandel, handel in ontuchtige uitgaven en bestrijding der tuchteloosheid. Handhaving van de motor- en rijwielwet.... en overigens allerlei onderwerpen van niet-civielrechtelijke aard.
1934: Bureau B. Voorwaardelijke invrijheidsstelling valt onder afdeling 3, bureau D. (reclassering e.d.)

B 3. DERDE AFDELING

1920: Bureau D: toegevoegde taak: uitvoering van de wet op de woonwagens en woonschepen.
1932: toegevoegde taak: Uitvoering der psychopathenwetten.
1934: toegevoegde taak: Voorwaardelijke invrijheidsstelling (afkomstig van Tweede Afdeling, bureau B).
B4. 1935: ontstaan van een VIJFDE AFDELING

Dit heeft tot de volgende konsekwenties geleid:

  • TWEEDE AFDELING, Bureau A.
    Staats- en Volkenrecht. Strafrecht en strafverordening. Strafregister. Centraal depot van antr. signalementsk. Drankwet. Vreemdelingenwetten en grensbewaking. Uitleveringen. Rogatoire commissies in strafzaken. Loterijen, Sociale wetgeving en andere onderwerpen van niet-civielrechtelijke aard.
  • Bureau B
    Gratie. Verzoeken om af- en ontslag van gevangenen.
  • VIJFDE AFDELING
    Rijkspolitie, Rijkspolitiezorg. Personeel der Rijksveldwacht. Uitgave Algemeen politieblad. Internationale samenwerking der politie.
    Politietoezicht op naleving opiumwet, wapenwet en vuurwapenwet 1919, Noordzeevisserij, drankverkoop op de Noordzee en territoriale wateren, riviervisserij. Bestrijding vrouwenhandel, handel in pornografie en van tuchteloosheid. Handhaving motor- en rijwielwet, jachtwet 1923.
C. 1940-1945
Leiding:
1940: 1 minister en twee secretarissen-generaal
1942-1943: een secretaris-generaal
1943-1944: een secretaris-generaal, hoofd van het departement, met secretaresse.

C1.ALGEMEEN SECRETARIAAT (nadere taakomschrijvingen van de bureaus alleen vermeld in 1940)

Bureau A. Kabinet en Algemene Zaken: Onderwerpen van het kabinet, archief van het kabinet, personeel van de rechterlijke macht, het notariaat, de raden van beroep, etc. en het departement. Ridderorden, uitgave van het Staatsblad. Ontvangst, verzending ingekomen stukken naar bureau agenda. Huishoudelijke dienst van het departement.
Bureau B. Testamentenregister
Bureau C. Agenda, index en archief (tevens beheer van registers auteurswet 1881)
Bureau D. Secretarie
Bureau E. Expeditie: Verzending van de uitgaande stukken, legalisaties, invordering zegel- en legesgelden, magazijnadministratie, huishoudelijke dienst.
Bibliotheek
Persadviseur (vanaf 1942-1943
Vertaalbureau (vanaf 1942-1943)

C2. EERSTE AFDELING

Bureau A: Burgerlijk recht, internationaal privaatrecht. Rechterlijke organisatie verzoeken om bijzondere individuele belangen, notariaat, testamentenregister, auteursrecht, arbeidsrecht, pachtrecht, zeerecht, levensverzekeringsbedrijf, erediensten.
Bureau B: Naamloze vennootschappen en verenigingen.

C3. TWEEDE AFDELING

Bureau A: Staats- en volkenrecht. Strafrecht en strafvordering. Strafregister, drankwet, uitleveringen, rogatoire commissies in strafzaken, loterijen, sociale wetgeving en verschillende onderwerpen van niet civielrechtelijke aard.
Bureau B: Gratie, rehabilitatie, af- en ontslag.
Bureau C: Reclassering van ontslagen gevangenen en verpleegden, subsidiëring reclasseringsverenigingen, voorwaardelijke veroordeling en invrijheidsstelling psychophatenzorg.

C4. DERDE AFDELING o.l.v. een inspecteur van het gevangeniswezen in algemene dienst.

Onderafdeling A. Het beheer der gevangenissen, rijkswerkinrichtingen en rijksasyls voor psychopathen, inclusief personeel en geestelijke en materiële verzorging
Onderafdeling B. Gestichtsarbeid en vakonderricht.

C5. VIERDE AFDELING: comptabiliteit

A. Algemene Zaken. Samenstelling hoofdstuk IV van de rijksbegroting, beheer justitiegebouwen, gerechtskosten burgerlijke zaken, toezicht beheer griffien, personeel deurwaarders, gerechtelijke beambten en bedienden, schadeloosstelling en gratificie, uitvoering voorschriften inzake kosten van huishoudelijke en administratieve dienst. Overige zaken.
B. Uitvoering begroting, boekhouding Algemene boekhouding. Aanvragen credietopneming, Verantwoording rekenplichtige ambtenaren. Wijzigingen van bezwaar, regularisaties, betaalbaarstelling van vorderingen. Staten van ontvangsten en stortingen. Rekening en verantwoording van rijksuitgaven. Jaarverslag.
C. Traktementen, wachtgelden, enz.
D. Verificatie
E. Gerechtskosten in strafzaken
C6. VIJFDE AFDELING

Alle aangelenheden betreffende de rijkspolitiezorg. Uitvoering vreemdelingenwetgeving, politiële grensbewaking, jacht- en visserijpolitie, vuurwapenwet 1919, riviervaartuigen en opkoping te water, politie-organisatie, beheer der rijkspolitiecorpsen (voorzover ressorterend onder Justitie). Internationale samenwerking op politieel gebied. Rijksrecherchecentrale.

Afzonderlijk: Rijksrecherchecentrale, onderafdeling vreemdelingendienst.

Deze afdeling VERVALT in 1942 en de organisatie wordt overgenomen door een speciale gevolmachigde, in 1943-1944 door het directoraat-generaal van Politie.

C7. ZESDE AFDELING

Deze afdeling blijft in dezelfde benaming voortbestaan in 1942-1943.
Wettelijke regeling op het terrein van het departement van Justitie, al dan niet in samenwerking met andere departementen. Aanwijzigingen aan de departementen in verband met de technische zijde van de wetgeving. Advies en hulp dienaangaande.

C8. ZEVENDE AFDELING

Rijkstucht- en opvoedingswezen. Beheer der tuchtscholen en rijksopvoedingsgestichten, personeel.
Voogdijraden. Toezicht op particuliere opvoedingsgestichten. Ondertoezichtstelling. Kinderwetten.

C9. 1942-1943: BUREAU VAN DE GEVOLMACHTIGDE BIJ HET DEPARTEMENT VOOR DE REORGANISATIE VAN DE NEDERLANDSE POLITIE.

Gevolmachtigde en adjudant.
Raadadviseur in Buitengewone Dienst, hoofd van de afdeling personeel. Chef van bureau kabinet.
Afdeling uitvoerende dienst.
Afdeling organisatie ordepolitie.
Afdeling personeel en opleiding recherche.
Afdeling organisatie recherche.
Afdeling technische verbindingsdienst.
Afdeling materieel en verbindingsdienst.
Afdeling geneeskundige en gezondheidsdienst.
Afdeling comptabiliteit.
Afdeling intendance.
Afdeling huisvesting.
Rijksrecherchecentrale.
Bureau Algemeen Beheer.
Afdeling Rijksidentificatiedienst.
Afdeling Rijksvreemdelingendienst.

C10. 1943-1944 DIRECTORAAT-GENERAAL VAN POLITIE.

Leiding: 1 directeur-generaal (= de secretaris-generaal van Justitie, Schriecke).
1 chef algemene staf.
Adjudantuur.
Stafbureau.
Hoofdafdeling uitvoerende dienst. Afdeling I. Inzet.
Afdeling II. Staatspolitie.
Afdeling III. Marechaussee (gendarmerie).
Afdeling IV. Politie te water.
Afdeling V. Gemeentepolitie.
Afdeling VI. Inzet paarden en motoren.
Afdeling III. Opleiding.
Afdeling VIII. Opsporingsdienst voor de prijzen.
Afdeling technische verbindingsdienst.
Afdeling Politiemotordienst.
Afdeling Intendance.
Afdeling Gemeentelijke Geneeskundige dienst.
Afdeling Veterinaire dienst.
Hoofdafdeling personeel. Afdeling I. Principiële voorschriften en bepalingen.
Afdeling II. Officierszaken.
Afdeling III. Onderofficieren en manschappen.
Afdeling IV. Werving.
Afdeling V. Straf- en tuchtzaken.
Afdeling VI. Hulppolitie.
Hoofdafdeling recherchecentrale. Directie I: personeel, comptabiliteit, administratie materieel, buitenlandse contacten, vreemdelingenzaken en grensaangelegenheden.
Directie II: centrale ter bestrijding van brandstichting, autodiefstal, falsificatie, zwendel, handel in vrouwen en kinderen, pornografie en verdovende middelen.
Directie III: Wetenschappelijk laboratorium, fotografie, expertise, technische instructie. Sporen, registratie opsporingsregister, en signalementen.
Hoofdafdeling brandweer. Naast een centrale staf onderverdeeld in de gewesten:
I Zeeland en Zuid Holland
II Noord Holland en Utrecht
III Gelderland en Overijssel
IV Noord Brabant en Limburg
V Groningen, Friesland, Drenthe
Hoofdafdeling luchtbescherming. Afdeling I. Organisatie.
Afdeling II. Zelfbescherming.
Afdeling III. Onderricht (Rijksluchtbeschermingsschool Groesbeek).
Afdeling IV. Pers en propaganda.
Afdeling V. Informatie en melding.
Afdeling VI. Personeel.
Afdeling VII. Technische en keuringsdienst.
Afdeling VIII. Administratie.
Afdeling IX. In- en verkoop.
Afdeling X. Registratuur.
Gewestelijke inspecteurs: conform de indeling van de brandweerafdelingen in de gewesten.
D. 1946-1950
D 1. DE MINISTER EN ZIJN STAF
1946: bestaande uit minister met secretaresse, secretaris-generaal met secretaresse en 2 raadsadviseurs in algemene dienst, beiden verbonden aan de Zesde Afdeling (wetgeving).
1947: Minister, secretaris, secretaris-generaal met secretaresse, raadadviseur in algemene dienst (verbonden aan de Zesde Afdeling), raadadviseur in bijzondere dienst (prof. mr. F.J.F.M. Duynstee), 2 hoofdambtenaren met bijzondere opdracht.
1948 en 1949 ongeveer dezelfde personeelsindeling.
D 2. ALGEMEEN SECRETARIAAT

periode 1946-1948.

1. Kabinet Bureau A. Personeel der rechterlijke macht, centrale raad van beroep (sociale verzekeringen) en directe belastingen. Uitgave staatsblad.
Bureau B. Personeel departement, notarissen, verzekeringskamer, centraal bureau van bijstand, toezicht op de boekhouding van notarissen, behandeling van de begroting van de afdeling.
Bureau C. Onderwerpen van het kabinet van de minister. Ridderorden. Ontvangst, indeling en verzending ingekomen stukken. Registratie Algemene Zaken, en van het archief kabinet en geheim. Secretarie van het kabinet.
Bureau D. in 1946: zuivering gerechten en notariaat.
in 1947: verdwenen.
in 1948: algemene personeelsaangelegenheden.
2. Registratie en archief
3. Secretarie en expeditie Overschrijving en verwerking van ingekomen stukken, legalisaties, leges- en zegelgelden. Magazijn. Huishoudelijke dienst van het departement.

Vanaf 1949

1. Kabinet Bureau A. Onderwerpen van het kabinet. Ridderorden. Ontvangst, indeling en verzending ingekomen stukken naar registratie. Uitgave Staatsblad. Algemene Zaken. Registratie archief geheime en kabinetsstukken. Secretarie van het kabinet.
Bureau B. Personeel van het ministerie, personeel en materieel van de Verzekeringskamer. Begroting van de afdeling.
2. Registratie en archief
3. Secretarie en expeditie

In beide perioden: Bibliotheek.

In 1950: Voorlichtingsdienst.

D3. EERSTE AFDELING 1946-1950
Bureau A. Burgerlijk recht. Handelsrecht. Internationaal privaatrecht. Rechterlijke organisatie. Bijzondere individuele belangen. Naturalisatie en Nederlanderschap. Notariaat (met uitzondering van personeel). Erediensten.
Bureau B. Naamloze vennootschappen en verenigingen.
Bureau C. Testamentenregister. Uitvoering wet op testamentenregister.
Vanaf 1947: Bureau D. Nationaliteitsaangelegenheden.
D4. TWEEDE AFDELING
Bureau A. Staats- en volkenrecht. Strafrecht en strafvordering. Strafregister. Inzage in strafdossiers. Uitleveringen. Rogatoire commissies in strafzaken. Inzamelingen en loterijen. Personeelszaken parketwacht. Diverse niet-civielrechtelijke aangelegenheden.
Bureau B. 1. Gratie, verzoeken om af- en ontslag van gevangenen.
2. Psychopathenzorg (1946-1947).
Bureau C. (reclassering).
periode 1946, 1947
1. Voorlichting in strafzaken. Reclassering van ontslagen gedetineerden ex verpleegden en voorwaardelijk niet-vervolgden of gegratiëerden. Subsidie.
2. Rijksreclasseringsbureau en reclasseringsinstellingen. Personendossiers en administratie inzake het toezicht.
periode 1948-1950
1. Voorlichting in strafzaken, etc.
2. Psychopathenzorg.
3. Rijksclasseringsbureau etc.
Bureau Bijzondere Rechtspleging (BBR). Zie inleiding.
D5. DERDE AFDELING

periode 1946-1948

Onderafdeling A. Beheer van gevangenissen, rijkswerkinrichtingen en asyls voor psychopaten.
Personeel en materiële zorg voor de gestichten.
Onderafdeling B. Gestichtsarbeid en vakonderricht.

periode 1949-1950

Onderafdeling A. Beheer van de gevangenissen, rijkswerkinrichtingen en asyls voor psychopathen. Personeel. Geestelijke en materiële zorg voor de gestichten.
Onderafdeling B. Gestichtsarbeid en vakonderricht.
Onderafdeling C. Sociale verzorging, ontwikkeling en ontspanning der gedetineerden. In 1950 ook: voorbereiding van voorwaardelijke invrijheidsstelling.
Onderafdeling D. (alleen 1949) Beheer van bewarings- en interneringskampen.
D6. VIERDE AFDELING

periode 1946-1949

Bureau A. Algemene Zaken
Samenstelling hoofdstuk IV van de begroting. Huisvesting gerechten. Gerechtskosten burgerlijke zaken. Toezicht op beheer der griffies bij gerechten. Controle van de administratie der parketten en kinderrechters. Administratie van het bedienend personeel der gerechten en deurwaarders. Schadeloosstelling en gratificaties, etc. en zaken niet behorend tot andere afdelingen.
Bureau B. Uitvoering rijksbegroting, boekhouding
Bureau C. Traktementen
Bureau D. Verificatiën
Bureau E. Gerechtskosten in strafzaken

vanaf 1950

Bureau A. Begrotingszaken
Bureau B. Boekhouding
a. bijhouden van de begrotingsboekhouding, rijksrekeningen, voorschriften omtrent comptabele verantwoording,
b. registratie en betaalbaarstelling vorderingen op het Rijk,
c. beheer spaarfonds personeel werkzaam op arbeidsovereenkomst.
Bureau D. Controle
Sectie I. Controle gerechten.
Sectie II. Controle gevangenissen, strafgestichten, tuchtscholen e.d.
Sectie III. Controle politiediensten.
Bureau E. Verificatie
Sectie I. Alles behalve Sectie II.
Sectie II. Gerechtskosten in strafzaken.
D7. AFDELING POLITIE (VIJFDE AFDELING)
Bureau Juridische Zaken
Bureau Rijkspolitie: organisatie en personeel van de rijkspolitie.
Bureau Beheer: voorziening, uitrusting en verzorging van de politie, dienst intendance, bewapening, lidmaatschap van de verbindingsdienst, politiemotor- en vaartuigendienst.
Bureau Opleiding (van rijks- en stedelijke politie).
Bureau Comptabiliteit (verdwijnt in 1948).
Bureau Kabinet: zaken van vertrouwelijke aard. Overige zaken van de rijkspolitie, Verdeling van de ingekomen post. Personeelszaken van de afdeling politie, inwendige dienst van het dienstgebouw der afdeling.
Omvat: Kabinet, secretarie, algemene dienst, vanaf 1948 ook Crimineel Museum en Politieke criminologische bibliotheek.
Bureau Criminalistiek en identificatie 1. laboratorium
2. identificatie
In 1948 omgezet in Rijks Identificatiedienst
Bureau Rijksvreemdelingendienst: centrale leiding inzake de uitvoering van de vreemdelingen- en grensbewakingsvoorschriften en toezicht op vreemdelingen in Nederland.
Bureau Criminele Voorlichtingsdienst omvat: 1. Centrale inzake internationale misdadigers en centrale inzake falsificaties zwendel kwakzalverij.
2. Centrale ter bestrijding van handel in vrouwen, kinderen en pornografie.
3. Centrale inzake zware misdrijven tegen het leven, vermiste en onbeheerde doden, beroepsinbrekers en zakkerrollers en autodiefstal.

Dit bureau wordt in 1947 onderverdeeld in:

A. Criminele Rijksvoorlichtingsdienst
Voorlichting door middel van a. centrale ter bestrijding van falsificaties,
b. centrale inzake internationale misdadigers,
c. centrale inzake zware misdrijven tegen het leven, vermiste personen en onbekende doden,
d. centrale inzake autodiefstallen,
e. centrale inzake bestrijding van handel in vrouwen, kinderen, en pornografie,
f. centrale ter bestrijding van smokkel in verdovende middelen en kwakzalverij,
g. centrale ter bestrijding van zwendel,
h. centrale inzake beroepsinbrekers en zakkenrollers,
i. centrale inzake postdiefstallen.
B. Internationaal Crimineel Voorlichtingsbureau Buitenlandse politie-instanties inlichten ter bestrijding van internationale misdrijven en vervalsingen. Onderzoek in laboratorium van alle falsificaties in de gehele wereld.
C. Crimineel Museum (alleen in 1947)
D. Politiek Criminologische Bibliotheek (alleen in 1947)
E. Laboratorium.

In 1950: Bureau Criminele Voorlichting behelst alle taken A en B, het laboratorium wordt Gerechtelijk laboratorium.

D8. ZESDE AFDELING (WETGEVING)
Onderafdeling privaatrecht: Burgerlijk en handelsrecht, burgerlijke rechtsvordening. Internationaal privaatrecht. Overige zaken inzake privaatrecht.
Onderafdeling Publiekrecht: Staats- en volkenrecht, strafrecht, overige zaken van publiekrecht.
D9. ZEVENDE AFDELING (RIJKSTUCHT- EN OPVOEDINGSWEZEN)
Bureau A. Algemene Zaken Algemene vraagstukken op het terrein der kinderbescherming.
Voorlichting aan de leiding van rijksgestichten. Hoofdcontrole.
Vaststelling van algemene richtlijnen gestichts- en gezinsverpleging. Documentatie, kaarten en statistiek.
Bureau B. Inspectie Controle en advisering van de buitendiensten. Tekeningenarchief gebouwen.
Bureau C. Preventieve en repressieve jeugdzorg Regeringspupillen, voogdijpupillen, kinderrechtergevallen en observatiemaatregelen.
Bureau D. Bijzondere jeugdzorg Oorlogspleegkinderen, kinderen van politieke delinkwenten politiek besmette jeugd (verdwijnt in 1950).
Bureau E. Personeelszaken van het Algemeen College voor Rijkstucht- en Opvoedingswezen, Viigdijraden, Rijksgestichten, ambtenaren van kinderwetten, Rijksagenten. Commissie voor oorlogspleegkinderen.
Bureau F. Materiële voorzieningen
Bureau G. Financiën
D10. DIRECTORAAT-GENERAAL VOOR DE BIJZONDERE RECHTSPLEGING

zie de inleiding.

D11. ACHTSTE AFDELING (1949-1950)
Bureau A. Algemene personeelsaangelegenheden.
In 1950: personeel van het ministerie en de daaronder ressorterende diensten.
Bureau B. Personeel van rechterlijke ambtenaren en juridisch personeel bij administratiefrechtelijke colleges. In 1949 ook: notarissen en deurwaarders.
Bureau C. Administratie en bedienend personeel bij de gerechten.
Voorzieningen van het huishoudelijk gedeelte der gerechtelijke huisvesting. In 1950 ook: notarissen en deurwaarders

Voorzover thans bekend

Afdeling Datum van overgang
Algemeen Secretariaat 1.3.1954
1 A tussen 22.2.1951 en 28.12.1951
1 B per 1.8.1955
2 A tussen 17.3.1952 en 24.12.1952
2 B tussen januari en juli 1950
2 C tussen een onbekende datum en 29.12.1952
3 tussen 20.4.1954 en 5.7.1954
4 per 1.8.1955
6 per 4.1.1950
7 per 1.8.1955
8 A tussen 21.3.1955 en 26.7.1955
8 E idem

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen