De gebouwen van de rijksoverheid worden beheerd door de Rijkshuisvestingsdienst (RGD). Sinds de invoering van het Rijkshuisvestingsstelsel in 1998 is het beheer van gebouwen geformaliseerd en gecentraliseerd. De manier van financiering wijzigde: voorheen betaalde de RGD alles via meerjarenplannen, vanaf 1998 moeten de departementen betalen aan de RGD.

Alle gebouwen van het bestuursdepartement van het ministerie van Justitie worden nu voor het huurdersdeel beheerd en onderhouden door de Directie Bedrijfsvoering en Ondersteuning Bestuursdepartement (DBOB). Voor 1998 werden huurpanden behalve door DBOB ook op semi-autonome wijze door directies zelf gehuurd. Het was de taak om de gebouwen en installaties bedrijfsbetrouwbaar, veilig en heel te houden.

De gebouwen van het bestuursdepartement en van de buitendiensten waren in eigendom van de RGD of een van de vele vastgoedbeheerders. Deze beheerders zijn in de arm genomen via aanbestedingen op de vrije markt door directies van het ministerie. Er bestaat geen overzicht van al deze beheerders.

Voor 1998 beheerde iedere directie van het ministerie van Justitie (Hoofdirectie Organistie Rechtspleging en Rechtshulp, Directie Kinderbescherming, Directie Politie, Directie Gevangeniswezen en de Directie TBR en Reclassering) het archief van de gebouwen en het materieel van zijn buitendienst(en) zoals de rechtbanken en politie. De buitendiensten beheerden wel zelf hun eigen gebouwen. Voor inzage in de dossiers van hun "eigen" gebouwen moest een buitendienst naar de directie die het archief van hun gebouwen beheerde. Het gebouw waar de directie zelf zetelde en de bijbehorende archieven werden beheerd door Algemene Zaken (AZ) van het ministerie van Justitie.

Huisvesting van het rijk zou men kunnen definiëren als: "de ingebruikgeving en het technisch beheer van gebouwen, werken en daarbij behorende terreinen" voor de Hoge Colleges van Staat, de departementen van algemeen bestuur en de daaronder vallende diensten. Deze definitie is ontleend aan art. 1c van het Koninklijk Besluit van 14 juli 1989, Stb. 320 (Besluit Rijkshuisvesting). Maar dit KB heeft, evenals de daaraan voorafgaande, slechts betrekking op de zorg van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer op dit beleidsterrein. Er zijn echter ook andere zorgdragers, die nagenoeg volgens dezelfde procedures werken. Huisvesting is een voorwaarde waardoor alle instellingen van de rijksoverheid - de wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht – hun werkzaamheden kunnen verrichten.

Huisvesting laat zich in verschillende aspecten onderverdelen: Het scheppen van huisvestingsruimte door het laten bouwen of huren van objecten; Het beheren en in stand houden van huisvestingsruimte door onderhoud en exploitatie van deze objecten; Het adviseren over gebouwen van organen die door het Rijk worden gesubsidieerd; Het adviseren over huisvestingsaangelegenheden in het algemeen en incidenteel aan particulieren.

Daarnaast heeft het rijk nog het beheer van de koninklijke paleizen en van enkele monumenten die niet als huisvesting dienen. Deze monumenten dienen als object van cultureel erfgoed blijvend te worden bewaard en in stand gehouden. Het Rijk heeft ook een taakopvatting op esthetisch gebied. Reeds in de vorige eeuw had een referendaris, belast met het rijksbouwbeleid zich als voortrekker op het gebied van architectuur en toegepaste kunst gepresenteerd. De architecten van de Rijksgebouwendienst (rgb) hebben deze opvatting steeds gedeeld, hetgeen soms tot uiting komt in toespraken en publicaties. Na 1945 werd door het management de draad opnieuw opgenomen, zij het aanvankelijk behoedzaam. Als voorbeeld hiervan dient de invoering van een percentageregeling in 1951, waar werd vastgesteld dat een deel van de bouwkosten van daartoe aangewezen projecten aan "decoratieve aankleding" moest worden besteed. Thans is het op grond van deze percentageregeling regel dat er in een bouwproject van het rijk een kunstwerk wordt geïntegreerd.

Vanaf 1989 houdt de regering zich bezig met het planmatig formuleren van beleid ten aanzien van de rijkshuisvesting. Zij ontwerpt planningsinstrumenten en stelt normen op bouwtechnisch en esthetisch terrein. Onder deze planning behoort ook de voorbereiding en de uitwerking van de allocatie van huisvesting naar de ministeries. Deze allocatiesystematiek loopt parallel met de cyclus van de rijksbegroting en wordt in nauwe samenwerking met de rijksbegroting uitgewerkt. In de Nota Architectuurbeleid van 1990 was al gesteld dat in de beleidsuitvoering "de specialismen architectuur, stedenbouw, beeldende kunst en monumentenzorg [waren] vertegenwoordigd".

Het rijkshuisvestingsbeleid is vanaf de instelling van het eerste kabinet-Lubbers in 1982 beïnvloed door het streven van de regering naar grotere zelfstandigheid en privatisering van uitvoerende werkzaamheden. De rijkshuisvesting dient producten te leveren die als voorbeeld dienen voor een goede verhouding in kosten en kwaliteit, duurzaam bouwen, toepassing van milieuaspecten en kantoorinnovatie. Door het propageren van betere kwaliteit hoopt het rijk producten aan te leveren die inspelen op de markteconomie. Deze producten zijn voornamelijk nevenproducten, die behoren bij het geven van opdrachten, de planning en de sturing van de rijkshuisvesting. Het zijn instrumenten van planmatige sturing van de huisvesting, van registratie van behoefteonderzoek en voorraadbeheer (verbetering van onderhoud en exploitatie). Tegelijk gebruikt het ministerie dit instrumentarium als zijn eigen werktuigen. Zij worden afgestemd in samenhang met zijn beleid ten aanzien van de ruimtelijke ordening, het milieu, de architectuur en stedenbouw. Bovendien heeft het rijk blijkens de nationale milieubeleidsplannen vanaf 1985 een voorbeeldfunctie op het gebied van milieubeheer.

De derde aanvulling, Gebouwen Rijkspolitie 1882-1994 betreft het archief van de Hoofdafdeling Economische Zaken, Afdeling Gebouwen en taakvoorgangers, ressorterend onder het Directoraat-Generaal voor Politie en Criminaliteitsbestrijding van het ministerie van Justitie. Dit archief bevat objectdossiers inzake de gebouwen van het Korps Rijkspolitie. De archiefvorming is gestart in 1943 toen het Directoraat-Generaal Politie werd opgericht (zie onderstaande uiteenzetting.) Voorheen was de politie een decentrale aangelegenheid. De dossiers afkomstig uit de decentrale periode werden in beheer overgenomen door het nieuwe Directoraat-Generaal. Dit verklaart waarom dit archief oudere dossiers bevat. In 1993 werd de toenmalige Directie Politie opgeheven. Overeenkomstig werd de archiefvorming gestaakt.

Bij verordening van 14 december 1942, no. 147 en met ingang van 1 maart 1943 kwam de gehele politie officieel onder het opnieuw ingestelde Directoraat-Generaal van Politie. Binnen deze DG werd een afdeling ingesteld die zich bezighield met het beheer van de gebouwen en het materieelbeleid. Achtereenvolgens onderging de afdeling een aantal naamswijzigingen, waarbij het takenpakket nagenoeg ongewijzigd bleef: Het behandelen van huisvestigingsaangelegenheden met betrekking tot nieuw- aan of verbouw ten behoeve van de buitendiensten ressorterende onder de directie Politie; Het nemen van maatregelen ter bevordering van de gebruikersgeschiktheid van gebouwen. Van 1941-1943 heette de afdeling Bureau van de Gevolmachtigde voor de reorganisatie van de Nederlandse Politie, Afdeling Huisvesting.Van 1943-1945 Directoraat-Generaal van Politie, Hoofdafdeling Bestuursdienst Afdeling V Huisvesting.

Vanaf 1949 tot en met 1956 heette het ‘afdeling’ Politie’. Hieronder ressorteerden achtereenvolgens: Bureau Beheer (1949-1954); Bureau Materieel (1955-1956). In 1957 verandert deze afdeling in een directie. Deze directie werd in 1993 opgeheven. Hieronder ressorteerden achtereenvolgens: Onderafdeling Gebouwen en materieel (1957-1967); Onderafdeling Gebouwen Bureau gebouwen, materieel en nieuwbouw (1968-1973); Onderafdeling Gebouwen (1974-1976); Afdeling Gebouwen (1977-1988); Hoofdafdeling Economische Zaken Afdeling Gebouwen en Materieel (1989-1992); Hoofdafdeling Economische Zaken Afdeling Gebouwen 1993.