Bij Koninklijk Besluit van 23 februari 1918 nummer 124 kwam de `Wet op het Testamentenregister' tot stand. Hierin werd bepaald dat vanaf die datum alle door notarissen opgemaakte testamenten centraal geregistreerd moesten worden. De wet had een terugwerkend karakter tot 1890. Dit hield in dat iedere notaris een opgave aan het CTR moest doen van die testamenten die vanaf 1890 tot aan de inwerkingtreding van de wet in 1918 door hem waren opgemaakt. Het naar het Algemeen Rijksarchief overgebrachte deel van het CTR bevat alleen gegevens over testateurs die zijn geboren in de periode 1793-1954 en in de periode 1890-1973 zijn overleden.
Het CTR bestaat uit twee kaartsystemen:
Het archief is krachtens bepalingen van de Archiefwet overgebracht.
Doorgaans zijn op de testament-kaartjes de volgende gegevens vastgelegd:
Voor inlichtingen uit of inzage in testamenten wende men zich tot de notaris door wie een testament is opgemaakt. De archieven van notarissen kunnen zich bevinden bij de betrokken notaris of diens opvolger of in een notariële archiefbewaarplaats, die meestal is gehuisvest in het gebouw van de regionale Arrondissementsrechtbank. Ook kunnen zij zijn overgebracht naar een Rijks- of Gemeentelijke archiefbewaarplaats. Dit geschiedt doorgaans zodra de archivalia 75 jaar oud zijn.
Testamenten die in zo'n archiefbewaarplaats berusten, zijn openbaar. Testamenten die nog bij de notarissen of in een notariële archiefbewaar-plaats berusten kunnen alleen door rechthebbenden worden ingezien.
Voor opgave van namen van de opvolgers van notarissen die niet meer in funktie zijn raadplege men: F.L. Hartong/J.E. Kasdorp, Protocollenregisters, ± 1550-1915; 1916-1988, 2 delen (Rotterdam, 1916; Amsterdam, 1988). Ook kan men hiervoor kontakt opnemen met de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB), en wel via de Notaristelefoon: 0900 – 346 93 93 (NIET gratis! op werkdagen bereikbaar: tussen 9-14 uur).
Gegevens over testamenten die vóór 1890 zijn opgemaakt, berusten dus niet in het CTR. Onderzoek naar testamentaire gegevens is dan nog mogelijk in de archieven van de Ontvangers der registratie die in de Rijksarchiefbewaarplaatsen in de provincie-hoofdsteden (kunnen!) berusten. Men dient dan onderzoek te verrichten in register IV (memories van successie), tafel V bis (toegang op register IV), tafel VI (testamentenregistratie) en tafel IV (registratie huwelijkscontracten). Op deze wijze valt soms de naam van een notaris door wie een testament is opgemaakt, te achterhalen. De kans op succes is vrij gering; vele bescheiden van de Ontvangers der registratie zijn vernietigd zodra zij hun administratieve funkties hadden vervuld.
Zie voor de testamenten in Zuid-Holland de toegangen 3.06.04 en 3.06.05.
Voor inlichtingen over testamenten die nà 1973 zijn opgemaakt, dient men zich te wenden tot de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB).
Website: http://www.centraaltestamentenregister.nl
0900-114 4 114 (NIET gratis! op werkdagen bereikbaar: tussen 9-11 en 13.30-15 uur)
Inlichtingen worden alleen verstrekt indien een officieel bewijs van overlijden van de testateur is toegevoegd aan het schriftelijk in te dienen verzoek. Dit geldt ook voor testamenten, die vóór 1973 zijn opgemaakt, maar waarvan de testateurs nà 1973 zijn overleden. Door middel van een geautomatiseerd registratie-bestand wordt de datum en het nummer van de akte alsmede de naam van de (huidige) notaris en diens standplaats medegedeeld. Van de op het Algemeen Rijksarchief berustende kaartsystemen vanaf 1871 (geboortejaren) bezit het Ministerie van Justitie kopieën in de vorm van microfilms en -fiches.
Reproductie van originele bescheiden uit dit archief is, behoudens de algemene regels die gelden voor het kopiëren van stukken, niet aan beperkingen onderhevig. Er zijn geen beperkingen krachtens het auteursrecht.
Het archief kent geen beperkingen voor het raadplegen van stukken als gevolg van kwetsbare of slechte materiële staat.
Openbare archiefstukken kunnen online worden aangevraagd en gereserveerd. U kunt dit ook via de terminals in de studiezaal van het Nationaal Archief doen. Om te kunnen reserveren dient u de volgende stappen te volgen:
Bij het citeren in annotatie en verantwoording dient het archief tenminste éénmaal volledig en zonder afkortingen te worden vermeld. Daarna kan worden volstaan met verkorte aanhaling.
VOLLEDIG:
Nationaal Archief, Den Haag, Centraal Testamenten Register (CTR), nummer toegang 2.09.51, inventarisnummer ...
VERKORT:
NL-HaNA, Justitie / Centraal Testamenten Register, 1918-1973, 2.09.51, inv.nr. ...
Inventarisnummers van dit archief zijn in kopievorm beschikbaar
Het register is primair geordend op geboortejaar van testateur, en vervolgens op familienaam. De periode der geboortejaren is 1793-1954, zij het dat personen geboren vóór ca. 1870 ook vóór 1890 een testament opgemaakt kunnen hebben. Verwijzingen naar deze oudere testamenten, opgemaakt vóór 1890 zijn niet in het testamentenregister opgenomen.
Dit register is het zgn. 'blinde register'. De kaartjes verwijzen naar testamenten, opgemaakt in de periode 1890-1918, waarin de geboortejaren niet zijn genoemd, of waarop de notaris het geboortejaar niet heeft ingevuld. Het kaartsysteem is geordend op familienaam van de testateur.