De vereniging Nederlandse Rode Kruis (NRK) is in 1867 opgericht met als doelstelling:
"In tijd van oorlog, het lot van den gekwetsten en zieken krijgsman door persoonlijke diensten en stoffelijke hulpmiddelen te helpen verzachten, ook dan, wanneer hare hulp wordt gevraagd door oorlogvoerende natiën, terwijl Nederland in den oorlog niet betrokken is; In tijd van vrede, zich uitsluitend tot die taak voor te bereiden, om daarvoor steeds gereed te zijn."
In 1909 krijgt het NRK bij Koninklijk Besluit de aanvullende opdracht om bij mobilisatie een informatiebureau voor zieken en gewonden in te richten.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog voert het Informatiebureau (hierna: IB) voor de eerste keer de werkzaamheden van deze oorlogstaak uit. Primair bestaat de taak uit het inwinnen en uitwisselen van informatie over militairen, krijgsgevangenen en geïnterneerden. Daarnaast levert het IB hulppakketten aan krijgsgevangenen en sociale zorg aan hun verwanten.
Het takenpakket van het IB groeit in de loop der jaren en dat is aanleiding om in 1936 het IB in vier afdelingen te verdelen: Verslag van het Nederlandse Roode Kruis gedurende de periode augustus 1939 december 1940
Daarnaast heeft het IB een algemeen secretariaat en een staf voor de financiële administratie.
Vanwege de groeiende internationale spanningen stelt het NRK het IB op 29 augustus 1939 opnieuw in werking. Na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog nemen de werkzaamheden van het IB explosief toe. Het IB richt zich op militairen maar er blijkt ook behoefte aan informatie over burgers. In juni 1940 richt het IB daarom het Correspondentiebureau en de Inlichtingendienst voor Burgers op. Het correspondentiebureau probeerde contact tussen burgers in Nederland en burgers in het buitenland mogelijk te maken. Het Inlichtingenbureau behandelde vragen betreffende Nederlandsche vluchtelingen, Nederlanders in het buitenland en opvarenden van Nederlandse koopvaardijschepen.
Tijdens de oorlog blijken er toch nog groepen geïnterneerden en gevangen te zijn die niet voorkomen in de instructie van het IB. Daarom richt het IB in mei 1943 de Afdeling V op. Deze afdeling gaat zich bezighouden met bijzondere aangelegenheden, zoals het verstrekken van inlichtingen over personen in gevangenissen. Het Nederlandse Rode Kruis (1867-1967) door G.M. Verspyck
Na de oorlog stelt het IB nieuwe afdelingen in om de informatiestromen beter te kunnen verwerken: Het informatiebureau van het Nederlandsche Roode Kruis; Verslag van over zijn werkzaamheden van 1939 tot en met 1947 door J. van de Vosse
Na de capitulatie van Japan houdt Afdeling A zich bijna alleen nog maar bezig met de Nederlandse militairen in en rond voormalig Nederlands-Indië. Het blijkt ook praktischer alle zaken met betrekking Nederlands-Indië door dezelfde afdeling uit te laten voeren. Dit wordt voortaan gedaan door Afdeling A. De nog lopende zaken over Nederlandse militairen in Europa worden door afdeling A overgedragen aan Afdeling C. Eind 1945 worden ook de taken van Afdeling D bij Afdeling C gevoegd.
In de eerste jaren na de oorlog bestaat de taak van het IB voornamelijk uit het vaststellen van het lot van weggevoerde personen. Op 12 september 1945 wijst het NRK het IB dan ook aan als National Tracing Bureau. Ook andere instanties houden zich met opsporing bezig wat het opsporingswerk niet ten goede komt. In 1946 besluit de regering daarom de opsporingstaak te centraliseren bij het IB. De werkarchieven van de andere instanties worden naar het IB overgebracht. Luijters, G., Schutz, R. en Jongman, M. (2017). De Deportaties uit Nederland 1940-1945. Portretten uit de archieven.
Het IB neemt lange tijd een zelfstandige plaats in binnen het Nederlandse Rode Kruis. Het heeft een eigen directeur en wordt tot het voorjaar van 1946 gefinancierd door het Ministerie van Oorlog. Hierna neemt het Ministerie van Sociale Zaken de financiering (deels) over.
Dit zorgde er ook voor dat het IB een nieuwe indeling kreeg: Het informatiebureau van het Nederlandsche Roode Kruis; Verslag van over zijn werkzaamheden van 1939 tot en met 1947 door J. van de Vosse
Eind jaren veertig begon de hoeveelheid werkzaamheden van het IB af te nemen. Diverse afdelingen werden hierdoor opgeheven. Het informatiebureau van het Nederlandsche Roode Kruis; Verslag van over zijn werkzaamheden van 1948 tot en met 1953 door J. van de Vosse
Om een betere groepering van de werkzaamheden te krijgen werd in 1981 een grotere herindeling van de taken doorgevoerd: Jaarverslag van het informatiebureau 1981
In de jaren die volgden vonden er nog meermaals (kleine) herindelingen plaats. Halverwege de jaren negentig werd een grote reorganisatie ingezet. Voor de afhandeling van aanvragen met betrekking tot de periode rond de Tweede Wereldoorlog en Nederlands-Indië werd een aparte afdeling ingericht: Oorlogsnazorg. Het IB werd hiermee opgeheven. In 2014 werd de naam gewijzigd in Oorlogsarchief en werd de taak overgebracht naar de afdeling Opsporing en Ondersteuning. Jaarverslag van het Nederlandsche Rode Kruis 2014
Het kaartmateriaal is verzameld door het Informatiebureau en veelal afkomstig van het International Tracing Service.
Dit deelarchief van het NRK-IB bevat een verzameling kaarten van Europa en Azië voornamelijk plattegronden van concentratie- en vernietigingskampen in Europa. Daarnaast bevat het militaire stafkaarten die gebruikt zijn door het Rode Kruis.
Uit het archief is bij bewerking niets vernietigd. Er is gekozen om drie kaarten, waarvan twee gemeentekaarten en één kaart met gemeentepostcodes niet op te nemen in deze inventaris daar het verband met de bestaande inventaris van het Rode Kruis niet vast te stellen is. Dit materiaal is afgezonderd.
Verder zijn er een aantal kaarten afgezonderd die dubbel waren. Deze komen terecht in een afgezonderde collectie ''dubbelen''.
Er worden geen toekomstige aanvullingen verwacht.
Het archief is in 2018 overgedragen aan het Nationaal Archief. In 2023 zijn de kaarten door ondergetekenden nagelopen en zijn de beschrijvingen verbeterd en aangevuld.
Een klein deel van de kaarten was niet beschreven, het gaat dan bijvoorbeeld om de twee aangetroffen ringbandmappen met stafkaarten van verschillende gebieden in Duitsland en Midden-Europa. Er is gekozen om deze (militaire) kaarten op bladniveau te beschrijven, hiermee worden de stukken beter vindbaar. Verder is besloten om al het materiaal te laten vlakken (plat maken), zodat ze in een affichemap (kaartenmap) of archiefdoos geborgen kunnen worden. Dit geldt voor zowel de al beschreven als later ingevoegde beschrijvingen van kaarten. Door het vlakken en bergen is het materiaal beter beschermd en is het makkelijker te raadplegen. Een ander potentieel voordeel is dat het materiaal door deze voorbewerking geschikt is om te worden gescand.
Max Bosschaart en Jaap Grupstra, 2023.
Het archief is geografisch geordend op Europa en Azië, daarbinnen zijn extra rubrieken aangemaakt om iets meer gelaagdheid in de beschrijvingen te krijgen.
Reproductie van originele bescheiden uit dit archief is, behoudens de algemene regels die gelden voor het kopiëren van stukken, niet aan beperkingen onderhevig. Er zijn geen beperkingen krachtens het auteursrecht.
Het archief kent geen beperkingen voor het raadplegen van stukken als gevolg van kwetsbare of slechte materiële staat.
Voor dit archief is geen andere toegang beschikbaar.
Openbare archiefstukken kunnen online worden aangevraagd en gereserveerd. U kunt dit ook via de terminals in de studiezaal van het Nationaal Archief doen. Om te kunnen reserveren dient u de volgende stappen te volgen:
Bij het citeren in annotatie en verantwoording dient het archief tenminste éénmaal volledig en zonder afkortingen te worden vermeld. Daarna kan worden volstaan met verkorte aanhaling.
VOLLEDIG:
Nationaal Archief, Den Haag, Het Nederlandse Rode Kruis - Kaarten, nummer toegang 2.19.327, inventarisnummer ...
VERKORT:
NL-HaNA, NRK - Kaarten, 2.19.327, inv.nr. ...
Inventarisnummers van dit archief zijn niet in kopievorm beschikbaar.
2.19.310 Inventaris van het archief van het Nederlandse Rode Kruis - Centrale Documentatie (CD)
2.19.322 Inventaris van het archief van het Nederlandse Rode Kruis - Informatiebureau: Eigen archief
Fotokopieën.
Samengesteld door Grieben Verlag. Fotokopie.
Samengesteld oor Paul Hermann. Fotokopie.
Samengesteld door Documents Intelligence Section Records Branch, ITS. Fotokopie.
Samengesteld door Documents Intelligence Section Records Branch, ITS. Fotokopie.
Samengesteld door het Informatiebureau van het Nederlandse Rode Kruis.
Samengesteld door het Informatiebureau van het Nederlandse Rode Kruis.
Samengesteld door Documents Intelligence Section Records Branch, ITS. Fotokopie.
Samengesteld door Documents Intelligence Section Records Branch, ITS. Fotokopie.
Samengesteld door Documents Intelligence Section Records Branch, ITS. Fotokopie.
Samengesteld door Documents Intelligence Section Records Branch, ITS. Fotokopie.
Bevat situatie van 1938, met enkele toevoegingen uit 1942. Uitgegeven door OKH (Kriegskarten- und Vermessungs-Chef) in opdracht van Wehrmachtsbefehlshaber in den Niederlanden.
Samengesteld door het Informatiebureau van het Nederlandse Rode Kruis. Fotokopie.
Bevat militaire districten. Uitgave van Heeresplankammer voor Oberkommando der Wehrmacht (OKW).
Met de hand getekend.
Samengesteld door door Department of Supply & Transport IRO US Zone HQ. Fotokopie.
Fotokopie.
Fotokopie.
Samengesteld door Documents Intelligence Section Records Branch, ITS. Fotokopie.
Samengesteld door Documents Intelligence Section Records Branch, ITS. Fotokopie.
Samengesteld door Documents Intelligence Section Records Branch, ITS. Fotokopie.
Samengesteld door Commissariat Belge au Repatriement, Behaeghel, G. Fotokopie.
Samengesteld door Documents Intelligence Section Records Branch, ITS. Fotokopie.
Samengesteld door Commissariat Belge au Repatriement, Behaeghel, G.
Samengesteld door het Informatiebureau van het Nederlandse Rode Kruis.
Samengesteld door Documents Intelligence Section Records Branch, ITS. Fotokopie.
Samengesteld door Documents Intelligence Section Records Branch, ITS. Fotokopie.
Samengesteld door Documents Intelligence Section Records Branch, ITS. Fotokopie.
Samengesteld en getekend door de National Geographic Society. Gebruikt door de British War Office.
Samengesteld door International Tracing Service (ITS). Fotokopie.
Samengesteld door Documents Intelligence Section Records Branch, ITS. Fotokopie.
Samengesteld door International Tracing Service (ITS). Fotokopie.
Samengesteld door International Tracing Service (ITS). Fotokopie.
Samengesteld door International Tracing Service (ITS). Fotokopie.
Samengesteld door International Tracing Service (ITS). Fotokopie.
Samengesteld door International Tracing Service (ITS). Fotokopie.
Heruitgave van Richard Schwarz. Fotolitho.
Uitgegeven door N.V. Wed. J. Ahrend en Zoon.
Was ingelijst, lijst is eraf gehaald omwille van het 'plat' kunnen bergen.
Ingekleurd exemplaar. Samengesteld door Afwikkelingsbureau Concentratiekampen.
Ongekleurd exemplaar. Samengesteld door Afwikkelingsbureau Concentratiekampen.
Herdruk door de Topografische Dienst Nederland en het Koninklijk Instituut voor de Tropen, 1995. Op basis van vermoedelijk een oudere druk uit de periode voor 1940. Fotokopie.
Behoort bij ingekomen stuk 5805/49, Informatiebureau Nederlandse Rode Kruis.
Met de hand getekend.
Uitgave door 63 Rep. Group. Fotokopie.
Samengesteld door J.Walker. Fotokopie.
Kaart niet aangetroffen, wel beschrijving opgenomen.
Bevat drie bladen die één geheel vormen. Gedrukt.
Met de hand getekend.
Samengesteld door Nederlands Rode Kruis - Afdeling Indonesië. Fotokopie.
Herdruk van Topografische Dienst Nederland en Koninklijk Instituut van de Tropen van een kaart uit 1922 van de Topografische Inrichting te Batavia.
De kaarten zaten voorheen in twee ringbandmappen geborgen, als gevolg daarvan zijn in de kaarten perforaties gekomen.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Uitgegeven door het Städtisches Verkehrsamt Bad Godesberg.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Fotolitho op bestaande Duitse kaart.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd door de Ordnance Survey en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office.
Uitgegeven door Georg Westermann.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd door de Geographical Section van de British War Office en uitgegeven door de Army Map Service (AMS) van het Amerikaanse leger.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd door de Geographical Section van de British War Office. Fotokopie, gedrukt op bestaande Duitse stafkaart van Newcastle en omstreken (1942).
Vervaardigd door de Ordnance Survey en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd door de Geographical Section van de British War Office en uitgegeven door de Army Map Service (AMS) van het Amerikaanse leger. Fotolitho.
Vervaardigd door de Geographical Section van de British War Office en uitgegeven door de Army Map Service (AMS) van het Amerikaanse leger.
Vervaardigd door de Geographical Section van de British War Office en uitgegeven door de Army Map Service (AMS) van het Amerikaanse leger. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office.
Vervaardigd door de Ordnance Survey en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho. Gedrukt op bestaande Duitse stafkaart van Charleroi en omstreken (1941).
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office.
Vervaardigd door de Ordnance Survey en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd door de Ordnance Survey en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd door de Ordnance Survey en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office en de A.C.I.U., uitgegeven door de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd door de Geographical Section van de British War Office en uitgegeven door de Army Map Service (AMS) van het Amerikaanse leger. Fotolitho.
Vervaardigd door de Ordnance Survey en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd door de Ordnance Survey en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd door de Ordnance Survey en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd door de Geographical Section van de British War Office en uitgegeven door de Army Map Service (AMS) van het Amerikaanse leger. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd door de Ordnance Survey en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd door de Ordnance Survey en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office.
Vervaardigd door de Ordnance Survey en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd door de Ordnance Survey en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd door de Ordnance Survey en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd door de Ordnance Survey naar een Franse plattegrond uit 1938. Uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door Stadtbauamt Peine.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd door de Ordnance Survey en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho, gedrukt op Duitse stafkaart van zuidelijk Algerije.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.
Lithografie.
Vervaardigd en uitgegeven door de Geographical Section van de British War Office. Fotolitho.