Een genealogisch overzicht bevindt zich0 in het jaarboek Nederlands Patriciaat, jrg. 22 (1935-1936), pag. 30-37. Nadere genealogische gegevens bevinden zich in de inventarisnummers 170 en 173.
Het hugenotengeslacht Croiset stamt af van Pierre Croiset, een handelaar in Lisi sur Ourq, nabij Parijs, die wellicht (doch niet aantoonbaar) verwant is met het adellijke geslacht Croiset in Franrijk. Zijn nakomelingen vestigden zich hoofdzakelijk in Sedan, enkelen vertrokken later naar Nederland. Zo ook Paul Croiset (1652-1711), een zoon van Henry Croiset en Rachelle le Blanc dite Piernay, die predikant werd in Maastricht. Hij kreeg twee zoons, Samuel (1692-1766) en Pierre Jacques (1702-1740). De eerste koos een militaire loopbaan, de tweede beoefende in 's-Hertogenbosch het koopmansvak van zijn voorouders.
De militair Samuel Croiset, die vendrig was in het regiment van infanterie "Ivoy" op Holland, daarna diende in de regimenten Van Volkershoven, Van der Leythen, Van Heukelom en Villegas, bracht het in 1766 tot luitenant-kolonel. Hij stierf in hetzelfde jaar in Grave en moest posthuum in zijn rang beëdigd worden. Op 7 december 1715 huwde hij de katholieke Anne Catherine Rascart, die hem vijf kinderen schonk. Hiervan bleven twee zoons in leven, die beiden een militaire loopbaan volgden: Jean Guillaume (Jan Willem) Croiset (1721-1773) en Jean Louis Croiset (1730-1813). De eerste bracht het tot kapitein in Grave, de laatste tot kolonel. Jean Louis huwde op 2 januari 1750 Jeanne Madelaine Groenevelt, die hem drie zoons en twee dochters schonk. Alle drie de zoons volgden een militaire loopbaan, maar de oudste Arnoldus kwam hierin het verst.
Arnoldus Croiset Een levensbeschrijving vindt men in P.C. Molhuysen en P.J. Blok, Nieuw Nederlands Biografisch Woordenboek, deel III, Leiden 1914, kolom 268. Een dienststaat bevindt zich in de stamboeken van officieren, inventarisnummer 3139 fo. 1.
Na de inlijving van het koninkrijk Holland bij het keizerrijk Frankrijk vestigde Croiset zich in Parijs, waar hij als brigade-generaal en inspecteur der Fortificatiën zitting had in het Comité Central der Fortifications. Op 8 april 184 verliet hij de Franse dienst, vaarna hij - slechts kort onder verlaagde rang - werd aangesteld als directeur van de vijfde fortificatie van het koninkrijk der Nederlanden, Tot 1830 was hij betrokken bij vernieuwingen van de vestingen Maastricht, Luik en Hoei, uiteindelijk in de rang van luitenant-generaal. Na in 1832 te zijn gepensioneerd, overleed hij op 10 december 1838 in Maastricht.
Arnoldus Croiset was op 16 maart 1784 gehuwd met Sara Cornelia van Beaumont. Hij kreeg twee in leven blijvende dochters, waarvan de jongste, Cornelie Esther (1787-1836) op 20 augustus 1818 huwde met Hendricus Wilhelmus Johannes Agathus van Uchelen (1790-1840). De oudste, Jeanne Louise Agathe Croiset (1786-1857) beheerde de goederen, die door haar vader Arnoldus Croiset werden nagelaten en liet ze op haar beurt na aan haar neef, Hendrik Willem Balthasar van Uchelen (1828-1883), die bij Koninklijk Besluit van 6 maart 1857, nr. 55 zijn naam mocht veranderen in Croiset van Uchelen.
Pierre Jacques Croiset (l702-1740) trok als koopman door verschillende plaatsen in de Generaliteitslanden, alvorens hij in 's-Hertogenbosch overleed. Zo woonde hij in Breda, toen op 18 juli 1734 zijn zoon Samuel Egbert Croiset (1734-1816) geboren werd. Deze werd na een rechtenstudie aan de universiteit van Utrecht door de griffier van de Staten van Holland toegevoegd aan zijn neef Pierre Lyonnet (1707-1789), met wie hij zeer bevriend was Over het secretariaat van het cijfer wordt uitgebreid geschreven in A. Ising, "Een dialoog in 1756", Haagsche schetsen, deel IV, Den Haag, 1795, pag. 236-308.
Na lang aandringen werd hem door koning Willem I een pensioen toegekend voor zijn langdurige ambtelijke dienst. Hij was op 27 april 1779 gehuwd met Catharina Sara Evertsen Eckhart, die hem drie dochters en een zoon schonk. Op 3 juni 1816 overleed hij in Den Haag.
De zoon, Gauthier Theodore Benjamin Croiset (1789-1853) studeerde rechten aan de universiteit van Leiden en begon een ambtelijke loopbaan in het belastingwezen. Van ontvanger der registratie in Amsterdam werd hij verificateur in Noord-Brabant, Limburg en Oost-Vlaanderen. Bij Koninklijk Besluit van 17 augustus 1828, nr. 114, werd hij bevorderd tot inspecteur aldaar; na de afscheiding van België werd hij bij Koninklijk Besluit van 31 mei 1831, nr, 71, in deze rang in de provincie Overijssel geplaatst. Toen door onenigheid tussen de inspecteur der domeinen in Arnhem en zijn administrateur een overplaatsing noodzakelijk bleek, werd Croiset de vacante inspecteurspost toegewezen, wijl hij gold als "iemand, van wiens overdreven ijver men niets te vrezen had" Rapport van de minister van Financiën aan de koning, archief van het Kabinet des Konings, exh. 1848 la. E 5 geheim.
Croiset was gehuwd met Henriëtte van Irhoven van Dam (1798-1868), die hem één zoon schonk: Guillaume Egbert Catharine Croiset (1817-1877). Deze volgde zijn vader aanvankelijk in een loopbaan in het belastingwezen: hij begon als surnummerair in Overijssel, waar hij in 1841 ontvanger werd (standplaats Oldenzaal). In 184 was hij ontvanger in Woerden, vanaf 1852 hypotheekbewaarder in Amersfoort, waar hij sedert 1863 tot aan zijn pensionering in 1872 ook plaatsvervangend kantonrechter was, Croiset genoot enige bekendheid als schrijver onder het pseudoniem W. Rehburg. In 1837 debuteerde hij met een novelle "De graaf en zijn raad op de Sint Jansavond", waarna diverse schetsen en romans volgden. Ook publiceerde hij essays over artistieke en politieke onderwerpen in tijdschriften als "De Recensent en Nederland. Onder eigen naam publiceerde hij op latere leeftijd reisbeschrijvingen van het Alpengebied Gegevens werden mij medegedeeld als afkomstig uit de eerste druk van de Winkler Prins Encyclopaedie.
Croiset was driemaal gehuwd: met Justina Klinkhamer (1822-1859), Johanna Wilhelmina Constantia Eekhout (1819-1861) en Angelique Cornelia Brunsvelt van Hulten (1827-1910). Uit het eerste huwelijk werden vijf in leven blijvende dochters geboren en een zoon, uit het tweede huwelijk één dochter.
Croisets enige zoon, Arnold Jean Louis (1856-1913) De sporadische gegevens verden aangetroffen in inventarisnummer 94, 96, en vervolgens ontleend aan het bevolkingsregister van de gemeente Hilversum.
Het geslacht Croiset is nauw verwant met het geslacht Van der Kop Een genealogie van het geslacht Van der Kop bevindt zich in het jaarboek Nederlands Patriciaat, jaargang 9 (1918), pag. 209-213.
Belangrijker is echter de familierelatie van de echgenote van Gauthier Theodore Benjamin Croiset, Henriëtte van Irhoven van Dam. Zij is de dochter van Wilhelm van Irhoven van Dam (1760-1802). Deze was op 24 januari 1760 in Staphorst als zoon van de aldaar staande predikant geboren en werd, na een opleiding in het Frans op de kostschool te Schoonrewoerd (bij Leerdam) te hebben gevolgd, in 1772 geplaatst als klerk op het Amsterdamse handelskantoor Van Hemert. In 1776 ving hij een studie in de godgeleerdheid aan de Utrechtse universiteit aan, maar hij voorzag zich weldra in zijn bestaan als huisleraar De voornaamste gegevens zijn ontleend aan G. Verberne, Geschiedenis van Nederland, deel VI, Amsterdam 1937 en S. Schama, Patriots and Liberators, New York 1977.
In 1782 begon hij in Amsterdam zijn carrière als publicist onder het pseudoniem Candidus; hij keerde zich hierbij niet alleen tegen het stadhouderlijk regime, maar ook tegen de prinsgezinde pamflettist Rijklof Michaël van Goens. In 1783 gaf hij een Courrier van Europa uit, die twee keer per week verscheen en staatkundig wereldnieuws bevatte. Aan zijn journalistieke activiteit kwam een eind door de inval der Pruisen en een overwinning der prinsgezinden in 1787, waardoor hij tijdelijk naar het buitenland uitweek. Hij bleef echter in contact met zijn vriend Henricus Aeneae, met wiens dochter Debora hij zich tijdens zijn vlucht verloofde. Op diens voorspraak promoveerde hij in 1789 in de rechten en werd hij in hetzelfde jaar als advocaat aan het Hof van Holland toegelaten. Dit was de voorwaarde, waarop Aeneae toestemming verleende voor een huwelijk, dat op 20 november 1789 plaats vond.
Van Irhoven van Dam voerde een bloeiende advocatenpraktijk in Amsterdam en zette zijn patriottische activiteiten voort in een comité, dat zich via zijn kantoor in verbinding wist te stellen met Daendels, die zich op dat moment in het Franse leger in de Zuidelijke Nederlanden "bevond. Op 14 oktober 1794 was Van Irhoven van Dam met I.S.A. Gogel betrokken bij een revolutiepoging in Amsterdam; zij mislukte, beiden moesten tijdelijk onderduiken, maar in decemher reeds begaven zij zich als gedelegeerden van het revolutionair comité naar Parijs om aldaar voor Franse steun aan een zelfstandige Bataafse Republiek te pleiten, Mede door de radikaal-Jacobijnse standpunten van hun bemiddelaar in Parijs, J. Valckenaer, vonden zij weinig gehoor bij het Directoire. Van Irhoven van Dam geraakte weldra in onmin met zijn mede-delegués en verliet vroegtijdig de delegatie. In februari 1795 keerde hij terug naar Amsterdam, dat inmiddels het centrum van de Bataafse omwenteling was geworden; onmiddellijk nam hij zitting in het comité van Provisionele Representanten aldaar; samen met J. Goldberg en P. van Herzeele diende hij daar een voorstel in tot herziening van de geldmiddelen van Holland.
De staatsgreep van Midderigh, die leidde tot de val van zijn politieke tegenstanders Valckenaer en Blauw, was voor hem aanleiding om in maart 1798 zijn diensten aan te bieden aan het Comité tot de Zaken van West-Indische Coloniën. De contra-coup van Daendels op 12 juni 1798 leidde tot zijn arrestatie, maar reeds de dag daarop kwam zijn procedure tot vrijlating op gang en nog dezelfde maand herkreeg hij al zijn functies Dit blijkt uit resoluties van het Staatsbewind, exh. 13 juni 1728, 20 juni 1798, nr. 40.
Van Irhoven van Dams schoonvader, Henricus Aeneae P.C. Molhuysen en Fr. K.H. Kossmann, Nieuw Nederlands Biografisch Woordenboek, deel X, Leiden 1937, pag. 8-9.
Stamboom van het geslacht Van Der Kop:
Stamboom van het geslacht Croiset:
Ongetwijfeld zou, indien het familiearchief Croiset in zijn geheel bewaard zou zijn geweest, de secretaris van het cijfer, Samuel Egbert Croiset (1734-18l6), de belangrijkste archiefvormende persoon zijn geweest. Hij bewaarde namelijk zowel de door hemzelf opgemaakte ambtelijke stukken als die, afkomstig van zijn voorganger Pierre Lyonnet (1707-1789). Deze stukken bestonden uit cijfersystemen, te gebruiken ter decodering van onderschepte correspondentie en uit afschriften van ontcijferde, door postmeester Croiset onderschepte stukken.
In november 1822 benaderde zijn zoon Gauthier Theodore Benjamin Croiset de geheim secretaris van het departement van Buitenlandse Zaken D. Delprat om deze archivalia te overhandigen in ruil voor de orde van de Nederlandse Leeuw, een lucratief ambt bij de registratie of de buitenlandse dienst en de betaling van tractementsgelden, die volgens hem aan zijn vader waren onthouden. De koning besloot op 3 januari 1823 de afschriften van de ontcijferde stukken te accepteren, maar weigerde aan Croiset pensioenvordering te voldoen, omdat hierover reeds in 1818 negatief was beschikt; hij stuurde derhalve het codemateriaal terug. Wel benoemde hij Croiset tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw en behandelde hij hem met voorrang bij bevorderingen in de belastingdienst Een dossier inzake de aanbieding van deze archivalia bevindt zich in het archief van de Staatssecretarie van koning Willem I, exh. 3 januari 1823, nr. 94. Toespelingen op specifieke gunsten bevinden zich in het in noot 4) geciteerde stuk in het archief van het Kabinet des Konings, exh. 1848 la. E5 geheim. Het teruggezonden codemateriaal bevindt zich grotendeels in de inventarisnummers 18 en 21.
De afschriften werden overhandigd aan de Rijksgeschiedschrijver M. Stuart (1765-1826), die de vervolgen op de Vaderlandsche Historiën van Wagenaar redigeerde, jaarlijkse kronieken over de gebeurtenissen in Nederland tot aan 1795. Na zijn overlijden werden zijn in 1827 aan de Archivarius des Rijks overgedragen als een "verzameling van stukken .... waarvan geen bewijs is, dat zij aan vreemden toebehooren en waarvoor na gedane aankondiging in de nieuwspapieren is opgekomen" Archief van de Staatssecretarie van Koning Willem I, exh. 8 oktober 1827, nr. 18. Een plaatsingslijst van de papieren Stuart bevindt zich in het archief van het ministerie van Binnenlandse Zaken, inventarisnummer 4366, Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen, exh. 13 november 1827, nr. 3A. Correspondentie van het Algemeen Rijksarchief, 1827, nr. 182 (archief van het Algemeen Rijksarchief, inventarisnummer 6).
Het familiearchief Croiset, dat na de terugzending van de van Samuel Egbert afkomstige stukken door Gauthier Theodore Benjamin Croiset werd gevormd, bestond uit de papieren van leden van het geslacht Croiset en van Pierre Lyonnet. Zelf voegde hij hieraan de papieren van zijn schoonvader Wilhelm van Irhoven van Dam en diens verwanten toe.
Arnold Jean Louis Croiset (1856-1913) breidde deze collectie uit met stukken, afkomstig van leden van het geslacht Croiset.
Na het overlijden van Egbert Guillaume Catherine Croiset (1896-1975) besloot zijn schoondochter, mevrouw A.H.F. Croiset-Carels in De Bilt, de nalatenschap, die betrekking had op de geschiedenis van het voorgeslacht van haar overleden echtgenoot, aan verschillende instellingen te schenken. Enkele geschilderde portretten gingen met enige cijferstaten uit het codemateriaal van Samuel Egbert Croiset naar het Nederlands Postmuseum in Den Haag; de papieren van Pierre Lyonnet werden aan het Natuurhistorisch Museum in Leiden geschonken. In 1977 werd het restant van het familiearchief geraadpleegd door drs H. Boels, wetensehappelijk medewerker aan de universiteit van Groningen, voor een artikel over de griffie van de Staten-Generaal.
Door de bemiddeling van drs H. Boels, wetensehappelijk medewerker aan de universiteit van Groningen, vond de overdracht van dit restant aan de Tweede Afdeling van het Algemeen Rijksarchief plaats Correspondentie van de Tweede Afdeling, 1977 D 9.23; 9-63; 9-76; 9-136.
De rechtstitel is (nog) onbekend
Het archief is door schenking verworven.
Deze stukken zijn geregistreerd in de groep.
36. Cahier, folio, bevattende een cijfercode door Samuel Egbert Croiset. Het cahier bevat 24 bladzijden, waarvan 23 bladzijden beschreven. Op bladzijden 1 en 2 een "Berigt" ondertekend door S.E. Croiset, hoe de cijfers te gebruiken. Op elke overige bladzijde in alfabetische volgorde telkens 5 kolommen Nederlandse en Franse woorden met erachter de cijfercode.
51c. Cahier, 22 bladzijden, vaarvan 19 bladzijden beschreven. Hierbij ingebonden een aanwijzing "voor Schimmelpenning, gaande als min. plen. naar Parijs, 15 junij 1798" voor het gebruik van de cijfers.
5187. Cahier, 10 bladzijden, waarvan 6 bladzijden beschreven. Hierbij ingebonden een aanwijzing voor het gebruik van de cijfers onder de titel "Correspondentie Cijffer, éérst voor den Minister van Grasveld in Ao 1799, nu in Ao 1801, voor den Minister van Dedem, met de Ministers der Bat. Rep. te Parijs en in Spanje. Voor den Min. van Hogendorp te Petersburg 1803". Aan de binnenzijde van de omslag in een ongedateerde brief geplakt van Van Grasveld voor Mons. Toulon, waarin deze bericht het cijfer te hebben ontvangen. Bijgevoegd 6 losse papieren met code-aantekeningen.
Tijdens de inventarisatiewerkzaamheden aan dit archief werden inlichtingen ingewonnen bij de heer B. Croiset van Uchelen, bibliothecaris van de Orde der Vrijmetselaren in het Groot-Oosten in Den Haag. Deze bood hierop zijn bemiddeling aan bij het doen fotokopiëren van archivalia, die eigendom waren van de stichting Familiefonds de Beaumont-Croiset van Uchelen De stichting werd op 8 maart 1972 in het register van stichtingen ingeschreven. Correspondentie van de Tveede Afdeling, 1977 D 9-213; 1978 D 9-59.
De inventarisatie werd in 1979 voltooid door drs J.A.A. Bervoets, chartermeester bij de Tweede Afdeling van het Algemeen Rijksarchief.
Reproductie van originele bescheiden uit dit archief is, behoudens de algemene regels die gelden voor het kopiëren van stukken, niet aan beperkingen onderhevig. Er zijn geen beperkingen krachtens het auteursrecht.
Het archief kent beperkingen voor het raadplegen van stukken als gevolg van slechte materiële staat.
Openbare archiefstukken kunnen online worden aangevraagd en gereserveerd. U kunt dit ook via de terminals in de studiezaal van het Nationaal Archief doen. Om te kunnen reserveren dient u de volgende stappen te volgen:
Bij het citeren in annotatie en verantwoording dient het archief tenminste éénmaal volledig en zonder afkortingen te worden vermeld. Daarna kan worden volstaan met verkorte aanhaling.
VOLLEDIG:
Nationaal Archief, Den Haag, Collectie 306 Familiearchieven Croiset en anderen, nummer toegang 2.21.045, inventarisnummer ...
VERKORT:
NL-HaNA, Croiset, 2.21.045, inv.nr. ...
Inventarisnummers van dit archief zijn niet in kopievorm beschikbaar
Het origineel is gelamineerd.
De fotografische negatieven zijn opnamen van charters.
Het origineel is een deeltje.
Het origineel is een charter.
Vermoedelijk is deze brief na ontvangst teruggezonden.
Van Hall was een oom van Justina Klinkhamer, de eerste echtgenote van Guillaume Egbert Catharine Croiset.
W. van Rehburg is het pseudoniem van Croiset.
De onderwerpen zijn in de index verwerkt.
Croiset was secretaris van de liberale kiesvereniging "De Eendracht".
De onderwerpen zijn in de index verwerkt.
Van Irhoven van Dam was een leidende figuur in het revolutionaire comité in Amsterdam.
Dit takje is met de begeleidende brief in één passepartout vastgezet en van een speciale portefeuille voorzien. 1978.
Met transcriptie door W.H. van Seters. Juli 1962.
Voorin het deel gelijkwaardige aantekeningen van Johan Rost.