2.21.276 Inventaris van het archief van mr. M.P.L. Steenberghe [levensjaren 1899-1972], 1934-1961

Download inventaris als:PDF|XML Download inventaris Download inventaris Sluiten
Taalgebruik in onze archieven Taalgebruik in onze archieven Ik heb het begrepen

Archiefvorming

Geschiedenis van de archiefvormer

Inleiding

Maximilien Paul Léon Steenberghe werd op 2 mei 1899 in Leiden geboren. Hij werd als katholiek en lid van de Rooms-Katholieke Staatspartij minister van Economische Zaken in het derde kabinet-Colijn, maar verschilde met de minister-president van mening inzake het monetaire beleid. Toen Colijn na de devaluatie van de Belgische frank vasthield aan de "gouden standaard", trad hij af. Nadat Colijn in 1936 de gouden standaard had laten vallen, werd hij bij de volgende kabinetsformatie in 1937 aangezocht als minister van Handel, Nijverheid en Scheepvaart. Deze post behield hij tot 1941, een korte periode uitgezonderd. Op 25 juni 1939 traden namelijk alle leden van de R.K.S.P. uit het kabinet; Colijn vormde daarna een minderheidsregering zonder katholieken, die bij de eerste vergadering van de Staten-Generaal werd weggestemd. Steenberghe was vervolgens nauw betrokken bij de formatie van het nationale kabinet-De Geer, waarvoor hij het economische beleid dicteerde.
Na de inval van de Duitsers op 10 mei 1940 week de Nederlandse regering uit naar Londen. Steenberghe was nauw betrokken bij de organisatie van de koopvaardij en bevoorrading van Nederland na een eventuele bevrijding. Op 20 november trad hij, samen met Ch.I.J.M. Welter af, omdat hij van mening verschilde met de toenmalige minister-president Gerbrandy over de wijze waarop de belangen van Nederlanders tegenover de Britse regering dienden te worden behartigd. In maart 1942 werd hij uitgezonden naar New York, waar hij als voorzitter van een door hemzelf op te richten Nederlandse Economische Financiële en Scheepvaartmissie de bevoorradingsactiviteiten voorzette, die hij indertijd als minister had gepland. Het bureau bleef tot maart 1946 in werking.
Na zijn terugkeer in Nederland was Steenberghe betrokken bij verschillende internationale missies; de belangrijkste waren op Duitsland gericht.
In 1951 was Steenberghe betrokken bij een kabinetsformatie, die noodzakelijk werd na het aftreden van de V.V.D.-minister van Buitenlandse Zaken,D.U. Stikker; zijn poging om de brede basis van het eerste kabinet-Drees te herstellen mislukte. Hij verzette zich - als ex-voorzitter van een werkgeversvereniging - tegen de `Rooms-rode' coalitie na het terugtrekken van de V.V.D. uit het kabinet, en begon binnen de K.V.P. een oppositielobby. Toen hierop in 1952 een verkiezingsnederlaag volgde, trok hij zich terug uit de politiek.
Steenberghe is sedertdien nog een prominente figuur in het bedrijfsleven geweest. Op 22 januari 1972 overleed hij in Hilvarenbeek.
Voor nadere biografische gegevens zie Biografisch Woordenboek van Nederland, I ('s-Gravenhage 1979), p. 560-562

Geschiedenis van het archiefbeheer

Op het moment van overdracht was het archief uitgeleend aan de Rijkscommissie voor de Vaderlandse Geschiedenis, die het gebruikte voor zijn bronnenpublicatie over de buitenlandse politiek van Nederland in de jaren 1940-1945. Na overleg met deze commissie werden de beperkende bepalingen ten aanzien van de raadpleging van het archief vastgesteld en in juli 1987 in de overeenkomst van opneming en bewaring opgenomen. In 1990 werd het archief van het inmiddels tot Instituut voor Nederlandse geschiedenis omgedoopte bureau naar het Algemeen Rijksarchief overgebracht.
Het werd in 1987 door mr P.J.G.M. Steenberghe formeel aan de Tweede Afdeling van het Algemeen Rijksarchief in bewaring gegeven.
Schenking (van een niet overheidsarchief)