Willem Joost (Wim) Deetman, geboren op 3 april 1945 te Den Haag, volgde de opleiding gymnasium-b aan het Christelijk College 'de Populier' te Den Haag. Hij studeerde vervolgens politicologie aan de Vrije Universiteit te Amsterdam. Nog tijdens zijn studie was hij op deeltijdbasis werkzaam bij een organisatie van bestuurders in het protestants-christelijke onderwijs (VBPCO). Die eerste werkkring bepaalde zijn latere politieke en bestuurlijke specialisme: het onderwijs. Hij bleef werkzaam bij de VBPCO, ook na zijn afstuderen (cum laude) in 1972.
Politiek actief was Deetman binnen de Christelijk Historische Unie, die in 1980 opging in het CDA. Van 1974 tot 1981 was hij lid van de gemeenteraad van zijn woonplaats Gouda. In 1978 werd hij lid van de Tweede Kamer en daardoor fulltime politicus. Als onderwijsspecialist werd hij voorzitter van de fractiecommissie voor onderwijszaken en woordvoerder in de Kamer, maar daarnaast verdiende hij zijn sporen door zijn intensieve bemoeienis met de behandeling van het abortusvraagstuk, dat in die jaren een heikel onderwerp van wetgeving was.
In 1981 trad Deetman toe tot het kabinet-Van Agt II als staatssecretaris van Onderwijs en Wetenschappen, belast met onder andere het voortgezet onderwijs. Dit 'vechtkabinet' van CDA, PvdA en D'66 kwam al na acht maanden ten val. In het overgangskabinet-Van Agt III werd Deetman gepromoveerd tot minister, als opvolger van de vertrokken PvdA-bewindsman J.A. van Kemenade. Hij behield die functie in het kabinet-Lubbers (CDA-VVD) dat na de vervroegde verkiezingen eind 1982 aantrad.
Het ministerschap van Deetman stond sterk in het teken van bezuinigingen. Het terugdringen van de collectieve lasten was de hoofddoelstelling van het eerste kabinet-Lubbers en het ministerie van Onderwijs moest als een van de spending departments een forse bijdrage leveren. Tot de bezuinigingsmaatregelen die Deetman doorvoerde, behoorden verlaging van de salarissen van onderwijzend personeel, vergroting van de schoolklassen, taakverdeling en concentratie bij het hoger onderwijs, verkorting van de studieduur, en inkrimping van het departement. De maatregelen leidden tot massale uitingen van protest, van leraren, studenten en universitaire medewerkers. Deetman liet zich daardoor niet van de wijs brengen en verdedigde hardnekkig zijn impopulaire beleid.
Aan de andere kant bracht hij een groot aantal wetten tot stand, die fundamentele veranderingen inhielden voor vrijwel elke tak van onderwijs. Tot de belangrijkste wetten behoorden de regelingen van het basisonderwijs (1985), het speciaal onderwijs (1985), het hoger beroepsonderwijs (1985), het wetenschappelijk onderwijs (1985), de studiefinanciering (1986), de harmonisatie collegegelden in het hoger onderwijs (1988), en het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (1989). Het ging veelal om grote en ingrijpende operaties, waarbij de uitvoering soms met veel problemen gepaard ging. Het nieuwe stelsel van studiefinanciering was zo'n hoofdpijndossier dat hem veel kritiek bezorgde en jarenlang achtervolgde.
Toen het kabinet-Lubbers II tussentijds viel, was het duidelijk dat Deetmans ministerschap geen vervolg zou krijgen. Hij keerde terug naar de Tweede Kamer, die hem tot voorzitter koos. In die functie, die hem goed lag, won hij in aanzien en gezag. In 1994 werd hij ook herkozen, ondanks de veranderde politieke verhoudingen. Tijdens zijn voorzitterschap leidde Deetman de Commissie Vraagpunten die zich boog over aspecten van de staatkundige, bestuurlijke en staatsrechtelijke vernieuwing.
In december 1996 werd Deetman benoemd tot burgemeester in zijn geboorteplaats Den Haag. In die hoedanigheid zette hij zich in voor een sterker profiel van de stad als centrum voor internationaal recht, wat onder meer resulteerde in de vestiging van het Internationaal Strafhof. De stad verwierf grondgebied van randgemeenten voor verdere uitbreiding, maar de door Deetman gewenste stadsprovincie Haaglanden kwam er niet. Per 1 januari 2008 nam hij afscheid als burgemeester en werd hij lid van de Raad van State.
Naast de hiervoor vermelde hoofdbezigheden bekleedde Deetman een groot aantal nevenfuncties, in het bijzonder na zijn ministerschap. Veel daarvan lagen uiteraard op onderwijsgebied, andere stonden in verband met zijn burgemeesterschap. Zo was hij jarenlang voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Het lidmaatschap van vele erecomités en comités van aanbeveling weerspiegelde ook de bovenpartijdige positie die hij als Kamervoorzitter en later als burgemeester had.
Het archief berustte ten huize van Deetman tot de overdracht aan het Nationaal Archief in mei 2008.
inbewaringgeving van een particulier archief, niet in eigendom verkregen
Inbewaringgeving van een particulier archief, niet in eigendom verkregen
Het archief van Deetman bevat vrijwel uitsluitend stukken over zijn openbare leven. Deze omvatten onder meer correspondentie, teksten van artikelen en redevoeringen, knipsels van perspublicaties en andere documentatie, en (afschriften van) ambtelijke stukken. De voornaamste onderwerpen van bemoeienis, gerangschikt naar functie:
Bij de overdracht bestond het archief uit enkele ordners met correspondentie en onderwerpsdossiers, alsmede andere stukken met een door de archiefvormer aangebrachte globale ordening. Bij de inventarisatie zijn de verschillende series zoveel mogelijk intact gelaten.
Zoals gebruikelijk bij een persoonlijk archief zijn de stukken onderscheiden naar persoonlijk leven en openbaar leven, en binnen die laatste hoofdrubriek geordend naar de functies die Deetman achtereenvolgens vervulde. Bij de bewerking zijn dubbelen afgescheiden ter vernietiging, alsmede drukwerken en documentatie zoals knipselkranten.
Reproductie van originele bescheiden uit dit archief is, behoudens de algemene regels die gelden voor het kopiëren van stukken, niet aan beperkingen onderhevig. Er zijn geen beperkingen krachtens het auteursrecht.
Het archief kent geen beperkingen voor het raadplegen van stukken als gevolg van slechte materiële staat.
Openbare archiefstukken kunnen online worden aangevraagd en gereserveerd. U kunt dit ook via de terminals in de studiezaal van het Nationaal Archief doen. Om te kunnen reserveren dient u de volgende stappen te volgen:
Bij het citeren in annotatie en verantwoording dient het archief tenminste éénmaal volledig en zonder afkortingen te worden vermeld. Daarna kan worden volstaan met verkorte aanhaling.
VOLLEDIG:
Nationaal Archief, Den Haag, W.J. Deetman [geboren 1945], nummer toegang 2.21.379, inventarisnummer ...
VERKORT:
NL-HaNA, Deetman, 2.21.379, inv.nr. ...
Inventarisnummers van dit archief zijn niet in kopievorm beschikbaar
Bij het Nationaal Archief berusten de archieven van:
-
-
-
-
Van het ministerie van Onderwijs en Wetenschappen berusten bij het Nationaal Archief enkele deelarchieven uit de periode dat Deetman staatssecretaris of minister was.
Bevat foto's.
Zie ook inventarisnummer 514.
Zie ook inventarisnummer 515.
Zie ook bij de diverse functies.
Na 1981 is Deetman geen redactielid meer.
Deetman is in 1982 voorzitter van de speciale werkgroep kabinetsinformatie en in 1986 demissionair minister.
Het Maurick-overleg is formeel opgeheven per 3 juli 1990.
In het nieuwgekozen fractiebestuur is Deetman tweede vicefractievoorzitter.
De stukken hebben een verband met de kabinetsformatie.
Betreft stukken uit de periode tijdens zijn lidmaatschap en voorzitterschap van de Tweede Kamer, maar soms ook eerdere en latere stukken die direct met het onderwerp verband houden.
De Savornin Lohmanstichting was het wetenschappelijk bureau van de CHU.
Deetman is voorzitter van deze commissie. Wetsontwerp 15 475 betreft Regelen met betrekking tot het afbreken van zwangerschap en Wetsontwerp 15 476 betreft een Initiatiefvoorstel van de kamerleden Abma en Verburgh voor de Wet levensbescherming menselijke vrucht.
Genummerd en opgenomen in een lijst.
Genummerd en opgenomen in een lijst.
Bevat foto.
Bevatten aantekeningen van Deetman, die namens zijn fractie als woordvoerder optreedt.
Wiegel was de voorzitter van de Externe commissie herindeling ministeries en bezinning overheidstaken.
Bevat een kleurenfoto.
Bevat foto's.
Zie ook inventarisnummer 437.
Bevat een foto.
Bevat een algemeen overzicht van voorzitterschappen van de Tweede Kamer sinds 1945.
Het Presidium is het dagelijks bestuur van de Tweede Kamer. Het bestaat uit de Kamervoorzitter en de ondervoorzitters.
Zie ook inventarisnummer 252.
Zie ook inventarisnummer 272.
Zie ook inventarisnummer 265.
Betreft stukken uit de periode tijdens zijn ministerschap, maar soms ook eerdere en latere stukken die direct met het thema verband houden.
Bevat stukken betreffende een conflict tussen NCW en Deetman.
WOV is de wet die schoolbegeleidingsdiensten, landelijke pedagogische centra, het Centraal Instituut voor Toetsontwikkeling (Cito) en de Stichting Leerplanontwikkeling (SLO) een uniforme wettelijke basis geeft.
De kaart is voorzien van meerdere handtekeningen.
Dit leidde in maart 1994 tot de Algemene wet gelijke behandeling.
Fraai ingebonden boekwerken.
Afgegeven door de directeur van de Centrale Directie Personeelszaken van het ministerie
Bevat foto's.
Onderstaande inventarisnummers bevatten stukken ontvangen en opgemaakt uit hoofde van de genoemde functie.
Deetman is lid van de werkgroep namens de Contactcommissie bijzondere VWO-AVO-scholen.
Zie ook inventarisnummer 139.
Zie ook inventarisnummer 139.
HAT-woningen zijn bestemd voor Huishoudens van Alleenstaanden en Tweepersonen.
Vanaf december 1995 Comité Nationale Dag van de Ouderen.
De Vereniging Bartiméus is een moedervereniging voor zorgcentra, onderwijs en voorzieningen voor visueel gehandicapten.
SPV heet sinds 1997 Stichting Philadelphia Zorg.
Bevat hoofdzakelijk documentatie ook over de G-4, het samenwerkingsverband van Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht.
Bevat een foto.
Tot 10 april 1995 Vereniging tegen Kindermishandeling.
Bevat foto.
Bevat kleurenfoto.
Bevat kleurenfoto's.