3.19.72 Inventaris van het archief van de heerlijkheid Kleine Lindt, 1536-1921

Download inventaris als:PDF|XML Download inventaris Download inventaris
Sluiten
Taalgebruik in onze archieven Taalgebruik in onze archieven

Op onze website kunt u archieven doorzoeken met behulp van inventarissen (beschrijvingen van archieven, ook wel toegang genoemd). Deze inventarissen zijn vaak net zo oud als de archieven zelf. De mogelijkheid bestaat dat u woorden tegenkomt die vroeger gewoon waren, maar nu als kwetsend, racistisch of discriminerend ervaren worden.

Het Nationaal Archief onderzoekt momenteel de mogelijkheden om dit taalgebruik in inventarissen aan te passen, te verklaren of te voorzien van hedendaagse alternatieven.

Ik heb het begrepen

Zoekhulpen bij dit archief

Archiefvorming

Geschiedenis van de archiefvormer

De heerlijkheid van de Linde, waaruit de ambachtsheerlijkheden Grote en Kleine Lindt zijn ontstaan, lag oorspronkelijk niet in de Zwijndrechtse Waard maar werd door de afdamming van de Devel in 1333 bij de Waard getrokken
F. Jorissen, Het Hoogheemraadschap van de Zwijndrechtsche Waard, Februari 1331 - Februari 1955, Hendrik Ido Ambacht, 1955, p. 12. Zie ook kaarten achter de pagina's 4 en 12.
 . Bij een scheiding, die plaats gevonden heeft tussen 1331 en 1346 werd de Linde in twee gelijke delen verdeeld. Grote Lindt dankt zijn naam aan de leenverheffing, die steeds tegelijk plaats vond met het Kort Ambacht van de Lindt
J.C. Kort, Het archief van de Graven van Holland, inv. nr. 780, fo 228v; zie ook Jorissen, p. 12.
 .
Uit: F. Jorissen, Het Hoogheemraadschap van de Zwijndrechtse Waard.
Als ambachtsheer van de Linde werd in 1291 Willem Sonderland genoemd, die in 1331 van de graaf de verzekering kreeg, dat hij in het bezit van de Linde zou worden gehandhaafd
AGH, inv. nr. 780, fo 41v; zie ook Jorissen, p.12.
 .
In 1346 "op sinte Margrieten dach"
Sint Margrietendag valt op 13 juli.
 verkoopt gravin Margaretha aan ridder Jan van Rosendaal Jansz. honderd vijf en twintig morgen land, gelegen in Zwindrecht in de Linde tot een recht erfleen
Leenregisters van het Huis Wassenaar, Register B, fo 59.
 . Dit ambacht, ook wel het ambacht van de honderd morgen genoemd, werd het latere Kleine Lindt. De akten van belening hielden met de formulering "beleend met de gerechte helft van de ambacht van de Linde nu genaamd de Kleine Lindt", de herinnering aan het oude ongedeelde ambacht levend
Inv. nrs. 1-13.
 .
De heerlijkheid vererfde via Tielman Jansz., een oom van Jan van Rosendaal, op Machteld van Barendrecht, echtgenote van Dirk van Wassenaer, waardoor zij aan de graven van Wassenaer kwam, die het haar in achterleen uitgaven
C. Hoek, De Leenkamer van Heer Jansdam, 1345-1734, in: "Ons Voorgeslacht", jrg. 33, 1978, pagina's 68-75, welk leenhof is verenigd met dat van Wassenaar.
 . Via vererving, soms ook verkoop, kwam de heerlijkheid in het bezit van de familie Van Hardenbroek, in de 19e eeuw aan de tak van Hardenbroek van de Kleine Lindt
Nederlands Adelsboek 1983. Zie ook hierna blz. III.
 .
Ambachtsheren van Kleine Lindt:
De ambachtsheren zijn onderstreept.
De data vermelden de belening of verkrijging.

Geschiedenis van het archiefbeheer

Het archief verkeert in goede staat maar is zeer onvolledig. Alle stukken van de 13de tot en met de 16de eeuw ontbreken, terwijl de stukken uit de 17de tot en met de 20ste eeuw incidenteel aanwezig zijn. Het is niet ondenkbaar dat een deel van het archief van Kleine Lindt het lot heeft gedeeld van de archieven van de familie Van Beveren, die berustten op het slot Develsteyn. Uit bewaard gebleven aantekeningen hierover is sprake van waterschade, waardoor grote delen van deze archieven waren aangetast
Maandblad "De Nederlansche Leeuw", 1943, p. 169.
 . Andere bronnen vermelden dat archieven van deze familie door hun opvolgers op Develsteyn voor scheurpapier werden verkocht
Dr. G.D.J. Schotel, Geschied-, Letter- en Oudheidkundige Uitspanningen, 1840, p. 53-128.
 .
Ook is de mogelijkheid niet uitgesloten dat, wat er nog over was aan archiefstukken uit de 18de en 19de eeuw, door G.C.D. d'Aumale baron van Hardenbroek is vernietigd
J.C. Kort, Het archief van de familie Van Matenesse en van de heerlijkheid Matenesse, 1251-1917. Rijksarchief Zuid-Holland, 's-Gravenhage, 1988, Inleiding, pagina's XIII - XVI.
 .
Het hierna beschreven archief werd door Cornelis Gaulterus baron van Hardenbroek van de Kleine Lindt in bewaring gegeven aan het notariskantoor Swane en Van Heyst te 's-Hertogenbosch
inv. nr. 15.
De heerlijkheid Kleine Lindt had aan het einde van de 18de en tijdens de 19de eeuw dezelfde rentmeesters als de heerlijkheid De Lek. Hierdoor zijn stukken van beide archieven vermengd. Het gaat om stukken met betrekking tot het aanstellen van ambtenaren en met betrekking tot de visserij en het veer. De beschrijvingen hiervan zijn in de inventaris onder blanco nummer opgenomen met verwijzing naar het betreffende archief
G.M. van Aalst, Het archief van de N.V. Maatschappij Van Nassau la Lecq, (1274) 1888-1947. 's-Gravenhage, 1985, inv. nrs. 1022-1028.
 .
Ook in het archief van de familie Van Hardenbroek, dat in particuliere handen is, bevinden zich nog stukken, die betrekking hebben op Kleine Lindt
J.P.M. Vaissier, Inventaris van het archief Van Hardenbroek, 1939, inv. nrs. 985, 1015, 1971 en 1981.
 ..
De hierna beschreven stukken werden in 1988 door de Rijksarchivaris in de provincie Noord-Brabant overgedragen aan de Rijksarchivaris in de provincie Zuid-Holland.

De verwerving van het archief

Het archief is door schenking verworven.