Van het geslacht der heren, latere graven van Egmond, dat zo'n belangrijke rol in de Nederlandse geschiedenis heeft gespeeld, bevindt zich het hoofdarchief - voor zover bewaard gebleven - in de Archives Nationales te Parijs P.J. Blok "Verslag aangaande een voorlopig onderzoek te Parijs naar archivalia belangrijk voor de geschiedenis van Nederland op last der Regeering ingesteld" ('s-Gravenhage 1897), blz. 49-51. G. Busken Huet en J.S. van Veen "Verslag van onderzoekingen naar archivalia te Parijs belangrijk voor de geschiedenis van Nederland op last van der Regeering ingesteld" ('s-Gravenhage 1899), blz. 81-133.
Brieven gericht aan leden van het geslacht van Egmond, die niet tot het hoofdarchief hebben behoord of daarvan zijn afgedwaald, werden 8 april 1859 door de boekhandelaar G. Theod. Bom op een auctie in het lokaal Diligentia, Kalverstraat E 274 te Amsterdam verkocht. Ze waren afkomstig uit de bekende verzameling van C. van Alkemade en P. van der Schelling. Ten gevolge van de verkoop zijn deze brieven helaas verspreid geraakt. Zeven ervan met nog een achtste gericht aan de heer van Matenesse heeft het Algemeen Rijksarchief ten slotte verworven ingevolge een ruilovereenkomst met de abt van de Regale Abdij van St. Adelbert te Egmond-Binnen (Aanwinsten van het A.R.A. Derde Afdeling 1960 XII). Het zijn de nrs. 36, 49, 64, 78, 79, 84, 129 en 253 uit de gedrukte veiling-catalogus. Ze worden in deze inventaris nader beschreven.
De acht brieven dateren uit de jaren 1572-1590. Een is gericht aan Philips prins van Gavre, graaf van Egmond; twee aan jkvr. Françoise van Egmond; een vierde aan een zonder voornaam aangeduide freule van Egmond, die vermoedelijk toch ook weer Françoise zal zijn. Philips en Françoise waren kinderen van de beroemde Lamoraal, graaf van Egmond, die in 1568 op last van de hertog van Alva werd onthoofd Men zie in het algemeen voor de familieverhouding in het huis Egmond: A.W.E. Dek "Genealogie der heren en graven van Egmond" ('s-Gravenhage 1958). Onder de stukken betreffende het huis Egmond, die zich bevinden bij de papieren van de landsadvocaat J. van Oldenbarnevelt, zijn er enkele, die betrekking hebben op de boedel van Jkvr. Françoise van Egmond (Archief van de Staten van Holland en West-Friesland inv. nr. 2616). Hieruit blijkt, dat de heer van Matenesse executeur-testamentair was.
Zo onzeker als de lotgevallen van het merendeel der brieven sedert 1859 moet zijn, de acht meergenoemde moeten toen zijn aangekocht door gravin Nahuys. Dit kan worden afgeleid uit een getypt blad met aantekeningen, dat zich bij de stukken bevindt. De belangstelling van de gravin voor het huis van Egmond ging zo ver, dat ze ook een akte van 5 september 1580 betreffende leden van dit geslacht kopieerde.
De betrokken kopie, die door het Algemeen Rijksarchief tezamen met de brieven was verworven, is in een aanhangsel tot de inventaris opgenomen. Op de omslag, waar de stukken aan de Algemene Rijksarchivaris werden toegezonden, staat de naam: I. Diepenbroek. Aangenomen mag worden, dat de Heer Diepenbroek eigenaar is geweest vóór de stukken aan de abt van Egmond overgingen.
In 2011 heeft het Nationaal Archief uit handen van het Haags Gemeentearchief twee 16de eeuwse brieven ontvangen ter aanvulling op het Familiearchief van Egmond. Deze brieven zijn mogelijk afkomstig uit dezelfde verzameling van C. van Alkemade en P. van der Schelling als de eerder verworven acht brieven. Deze twee brieven zijn opgenomen als inventarisnummers 10 en 11.
De rechtstitel is (nog) onbekend.
Reproductie van originele bescheiden uit dit archief is, behoudens de algemene regels die gelden voor het kopiëren van stukken, niet aan beperkingen onderhevig. Er zijn geen beperkingen krachtens het auteursrecht.
Het archief kent geen beperkingen voor het raadplegen van stukken als gevolg van slechte materiële staat.
Openbare archiefstukken kunnen online worden aangevraagd en gereserveerd. U kunt dit ook via de terminals in de studiezaal van het Nationaal Archief doen. Om te kunnen reserveren dient u de volgende stappen te volgen:
Bij het citeren in annotatie en verantwoording dient het archief tenminste éénmaal volledig en zonder afkortingen te worden vermeld. Daarna kan worden volstaan met verkorte aanhaling.
VOLLEDIG:
Nationaal Archief, Den Haag, Familiearchief Van Egmond, nummer toegang 3.20.14, inventarisnummer ...
VERKORT:
NL-HaNA, Egmond, van, 3.20.14, inv.nr. ...
Inventarisnummers van dit archief zijn niet in kopievorm beschikbaar
Volledigheidshalve dient te worden opgemerkt, dat de abt van Egmond bij de zelfde gelegenheid aan het Algemeen Rijksarchief twee brieven overdroeg van Anna van Nieuwenaar, vrouwe tot Brederode, tot Vianen en ter Ameyde, en van Anna Maria gravin van Hohenlohe-Langenburg resp. van omstreeks 1528 en 1629 aan niet bij naam genoemde geadresseerden. Deze brieven, die niet van de auctie van 1859 afkomstig zijn, bleken met de overige geen verband te houden en konden dus beter elders worden ondergebracht Bij nader onderzoek is vast komen te staan, dat de brief van de gravin van Hohenlohe-Langenburg gericht moet zijn aan Hugo de Groot. Deze is daarom gevoegd bij de Collectie Hugo en Willem de Groot, die bij de Eerste Afdeling van het Algemeen Rijksarchief wordt bewaard, tweede supplement inv. nr. 1, terwijl de brief van de vrouwe van Brederode een plaats kreeg in de Handschriftenverzameling van de Derde Afdeling onder nr. 1600.
Geboren in 1558. Kolonel in dienst der Staten-Generaal in 1576, koos de Spaanse zijde in 1579. Stadhouder van Artois, ridder in de Orde van het Gulden Vlies. Gesneuveld bij Ivry 14 maart 1591. Zijn huwelijk met Maria van Hornes was kinderloos.
Beschadigd.
Ongehuwd overleden, begraven in de Hofkapel te 's-Gravenhage 12 juli 1589. Voor zover de brieven de voornaam der geadresseerde niet vermelden, zouden ze ook aan een van haar zusters gericht kunnen zijn, hoewel het archivalisch verband dit toch minder waarschijnlijk maakt.
Beschadigd.
Een zinspeling in deze brief op "madame de Matenes" wekt het vermoeden, dat dit schrijven - evenals het voorgaande - van 1588 is.
Geboren in 1533, lid van Ridderschap van Holland en West-Friesland, overleden in 1602. Gehuwd met Florentyna van Culenborch. Executeur-testamentair van Jkvr. Françoise van Egmond.
Voorheen inv.nr. 8.
Verplaatst naar Archief familie van Matenesse, 3.20.39., inv.nr. 32BIS.
Dit afschrift is ontleend aan de gedrukte tekst bij Ph. Kervijn de Volkaersbeke en J. Diegerick "Documents historiques inédits concernant les troubles des Pays-Bas 1577-1584" II (Gent 1849) blz. 125-126 onder 10. CCCVIII, die teruggaat op de oorspronkelijke akte in het familie-archief Borluut. Zie voor facsimiles van de handtekeningen onder deze akte planche I achterin dit deel.