Om welke soort kaarten gaat het nu eigenlijk als we naar de herkomst kijken? Daar is slechts globaal antwoord op te geven.
Direct na de Franse Tijd was reeds sprake van een 'verzameling' oude kaarten. Dit is althans te concluderen uit aantekeningen die verwijzen naar de notulen van Gedeputeerde Staten van 29 september en 24 oktober 1815, aan te treffen op de achterzijde van een aantal kaarten of voorin bij enkele, in atlassen gebonden, waterschapskaarten (zie onder andere catalogusnrs 84, 103 en 162).
Het is een nogal heterogene groep. Grotendeels betreft het kaarten van het grondgebied van de provincie Zuid-Holland, die soms verband houden met de vroegere ruimtelijke problematiek waarbij het bestuur van de provincie direct of indirect betrokken was. Enerzijds is er bijvoorbeeld sprake van kaarten, gemaakt in opdracht van de Staten van Holland en West-Friesland, zoals de zogenaamde resolutiekaarten - die meestal relatie hebben met waterstaatswerken - en kaarten gemaakt in verband met grensregelingen. En anderzijds gaat het om kaarten die als geschenk in bezit van de provincie zijn gekomen, zoals bijvoorbeeld de 17de en 18de-eeuwse waterschapskaarten en enkele stadskaarten. Tot deze laatste groep behoren onder andere de grote, deels gemonteerde en op linnen geplakte kaarten, die bestaan uit meerdere deelbladen met decoratieve randlijsten en ook kaarten, gebonden in prachtige oude leren banden met daarin veelal de deelkaartbladen fraai ingekleurd en met goud gehoogd. Dit zijn toppers uit de verzameling, zoals bijvoorbeeld ook het zogenaamde Kaartboek van Voorne, Goeree en Overflakkee uit 1701 (nr 115).
In esthetisch opzicht wellicht minder indrukwekkend zijn vele andere kaarten, maar die hebben onmiskenbaar informatieve en historisch-kartografische waarde. Zonder volledig te zijn, kunnen bijvoorbeeld genoemd worden: de kaart van de Merwede van Nicolaas Cruquius uit 1729-1730 (nrs 144-146), Krayenhoffs kaart van de Noordelijke Nederlanden uit 1809-1823 (nr 9) en de gedetailleerde rivierkaarten op schaal 1:10.000 uit de periode 1835-1842, vervaardigd onder leiding van B.H. Goudriaan (nr 126 en 127, helaas niet geheel compleet).
Hoewel de collectie kaarten bevat uit de 16de tot en met de 19de eeuw (facsimilekaarten meegerekend), dateren de meeste kaarten uit de periode 1740 tot 1840. Het betreft voornamelijk gedrukte kaarten, maar ook bevat de collectie ruim 30 manuscriptkaarten. Tot deze laatste groep behoren ondere andere de fraaie kaarten van de Noord-, Zuid- en Westpolder bij Berkel en Rodenrijs uit 1777, gemaakt kort nadat dit gebied werd drooggemalen (nr 85 en 86). En voorts twee manuscriptkaarten die opvallen door hun zeer grote afmetingen (tot een lengte van meer dan 4,5 meter!). Het zijn de kaarten die in de jaren twintig van de vorige eeuw zijn gemaakt in verband met de aanleg van het Zederik Kanaal (nrs 181 en 182).
Het archief is krachtens bepalingen van de Archiefwet overgebracht.
Overigens dient bedacht dat het vervolg van deze kaartencollectie van Zuid-Holland zich in het Algemeen Rijksarchief (nu Nationaal Archief) in Den Haag bevindt. Het gaat hierbij om kaarten vanaf midden vorige eeuw tot 1975, die nauw aansluiten bij de archieven van de provincie (R.M. Haubourdin en A.H. Simons maakten hiervan in 1991 een beschrijving). De archieven zijn indertijd in het kader van de archiefwet naar het rijksarchief overgebracht.
Zoals uit de inhoudsopgave blijkt. komen er ook kaarten in de verzameling voor die het gehele land weergeven en kaarten die betrekking hebben op gebieden buiten de provincie.
Bij de overzichtskaart van het gehele land is onder andere de fraaie en vrij zeldzame wandkaart van de Zeventien Verenigde Nederlanden uit circa 1685 van Visscher/Allard aan te treffen (nr 5).
Wat betreft de al genoemde resolutiekaarten gaat het voor een groot deel ook om (gedeelten van) rivieren buiten Zuid-Holland. De grote rivieren in Midden-Nederland gaven met name vanaf begin 18de eeuw veel zorgen door de frequente dijkdoorbraken en overstromingen. Deze kaarten werden door landmeters gemaakt in verband met het rivierbeheer en de uit te voeren waterstaatsprojecten en riviercorrecties.
Algemeen geldt dat het doel van de vervaardiging bepalend is voor de kaartinhoud. Daar hangt de betrouwbaarheid en gedetailleerdheid van de verschillende kaarten voor een groot deel van af. Een belangrijke factor hierbij is natuurlijk ook de vakbekwaamheid van de kaartmaker.
Van een aantal kaarten uit de collectie kan gezegd worden dat ze een vrij goed, tot uitmuntend, beeld geven van de historische structuur van het landschap van (delen van) Zuid-Holland in de verschillende tijdvakken, Door onderlinge vergelijking van de kaarten wordt ook de verandering die daarin optrad zichtbaar. Gewezen kan bijvoorbeeld worden op de verveningen, de daarbij ontstane plassen en de meestal daarop volgende droogmakerijen uit de voorbije eeuwen. Maar ook op de terugwijkende kustlijn, veranderingen bij de rivierlopen, het graven van kanalen, de aanleg van wegen, enzovoorts.
Kortom, de collectie is belangrijk voor kaarthistorici, maar ook voor degenen die zich bezighouden met de geschiedenis van het landschap.
Dr. Y.M. Donkersloot-de Vrij
Odijk. februari 1998
Een eerdere beschrijving van de oude kaarten die in het provinciehuis van Zuid-Holland aanwezig zijn, is in 1960 gemaakt. Deze is van de hand van P. Ernsting, de toenmalige klerk bij de 6de afdeling van de Griffie (bureau Archief), en draagt de titel Catalogus van de kaarten vóór 1850 berustend in het archief ter Provinciale Griffie van Zuid-Holland.
Nu, bijna veertig jaar later, werd de behoefte gevoeld deze catalogus te herzien, voornamelijk omdat in de afgelopen periode heel wat publicaties zijn verschenen die het mogelijk maken tot betere kaartbeschrijvingen te komen.
De kaarten zijn recent gerestaureerd en zoveel mogelijk in melinex-hoezen opgeborgen, waardoor een goede conservering gewaarborgd is. Hiermee is de grote waarde van deze collectie kaarten terecht onderkend.
In de inleiding die Ernsting in zijn catalogus schreef komt naar voren dat reeds omstreeks 1895 een 'kleine gedrukte catalogus' werd uitgegeven en dat de verzameling sindsdien flink groeide. Daarover worden door hem verder geen mededelingen gedaan, maar zeker is dat één van de laatste schenkingen van 1951 dateert (zie catalogusnr 98).
De verschillende nummers die op de achterzijde van de kaarten staan - soms helaas ook ontsierend op de voorkant - maken duidelijk dat er al meerdere keren pogingen werden gedaan om de kaarten te ordenen en te beschrijven. Ernsting heeft opnieuw nummers met potlood achter op de kaart geplaatst, die overeenkomen met de volgnummers van zijn catalogus (hoofdletters A t/m J, gevolgd door een cijfer. Om de verwarring niet groter te maken is op de kaarten zelf nu geen nieuw nummer toegevoegd.
Door de andere rangschikking van de kaarten, die onvermijdelijk was, waren natuurlijk wel nieuwe catalogusvolgnummers noodzakelijk. In feite zijn de, op de achterkant van de kaarten gehandhaafde, nummers van Ernsting nu de opbergnummers geworden; zie concordantietabel achterin deze catalogus.
De gebruiker van de catalogus zal voor het vinden van kaarten van bepaalde gebieden de inhoudsopgave moeten raadplegen. De rangschikking van de kaarten binnen de onderscheiden regio's is alfabetisch op het eerste toponiem en vervolgens chronologisch. Om de toegankelijkheid te vergroten is naast de auteursindex, nu ook een zakenregister toegevoegd, waarmee men meer zicht kan krijgen op de kaarten die zo verschillend van inhoud zijn. Ook is een nieuwe literatuurlijst gemaakt. Naast enkele algemene publicaties staat daarin met name natuurlijk de literatuur die rechtstreeks betrekking heeft op de kaarten in deze catalogus. Voor verdere informatie verwijs ik naar de voortreffelijke Bibliografie van de geschiedenis van de cartografie in de Nederlanden onder redactie van Peter van der Krogt, c.s. (uitgeverij HES, Utrecht 1993).
De gebruiker van de catalogus zal voor het vinden van kaarten van bepaalde gebieden de inhoudsopgave moeten raadplegen. De rangschikking van de kaarten binnen de onderscheiden regio's is alfabetisch op het eerste toponiem en vervolgens chronologisch. Om de toegankelijkheid te vergroten is naast de auteursindex, nu ook een zakenregister toegevoegd, waarmee men meer zicht kan krijgen op de kaarten die zo verschillend van inhoud zijn. Ook is een nieuwe literatuurlijst gemaakt. Naast enkele algemene publicaties staat daarin met name natuurlijk de literatuur die rechtstreeks betrekking heeft op de kaarten in deze catalogus. Voor verdere informatie verwijs ik naar de voortreffelijke Bibliografie van de geschiedenis van de cartografie in de Nederlanden onder redactie van Peter van der Krogt, c.s. (uitgeverij HES, Utrecht 1993).
Opmerkingen bij de in druk uitgegeven catalogus, najaar 1998: Nadat de hercatalogisering was voltooid, kwamen er in juni rond de verhuizing naar het nieuwe provinciehuis nog enkele kaarten te voorschijn. Deze zijn alsnog beschreven en opgenomen in de catalogus.
Voor het beschrijven van de kaarten zijn de algemeen geldende regels in acht genomen.
De volgorde in deze catalogus is:
Hierbij geldt dat een erg lange titel is afgekort met [ ... ]. Jaartallen en namen van auteurs en uitgevers staan tussen teksthaken [ ] , wanneer deze gegevens op de kaart zelf ontbreken.
Wat de schaal betreft: op de kaart is meestal een oude maateenheid bij een schaalstok vermeld. Bij de beschrijving is het aantal centimeters van die schaalstok opgegeven. Bij grootschalige kaarten is veelal als oude maateenheid de (Rijnlandse) roede gebruikt. die afgerond 3.7 m is. Bij kleinschalige kaarten is daarentegen dikwijls de Duitsche mijl van 15 in een graad gehanteerd. die overeenkomt met 7407 m.
Van de kaart is de bladafmeting en - als die er is - ook de lengte van de kaderlijn vermeld. afgerond in hele centimeters (hoogte x breedte).
Reproductie van originele bescheiden uit dit archief is, behoudens de algemene regels die gelden voor het kopiëren van stukken, niet aan beperkingen onderhevig. Er zijn geen beperkingen krachtens het auteursrecht.
Het archief kent geen beperkingen voor het raadplegen van stukken als gevolg van kwetsbare of slechte materiële staat.
Openbare archiefstukken kunnen online worden aangevraagd en gereserveerd. U kunt dit ook via de terminals in de studiezaal van het Nationaal Archief doen. Om te kunnen reserveren dient u de volgende stappen te volgen:
Bij het citeren in annotatie en verantwoording dient het archief tenminste éénmaal volledig en zonder afkortingen te worden vermeld. Daarna kan worden volstaan met verkorte aanhaling.
VOLLEDIG:
Nationaal Archief, Den Haag, Provinciaal Bestuur Zuid-Holland: Kaartencollectie Ernsting, voor 1850, nummer toegang 4.ZHPB4, inventarisnummer ...
VERKORT:
NL-HaNA, Prov. Bestuur ZH / Kaarten Ernsting, 4.ZHPB4, inv.nr. ...
Inventarisnummers van dit archief zijn niet in kopievorm beschikbaar
Vanaf maart 2007 is een groot deel van de kaarten te raadplegen in de Beeldbank van het Nationaal Archief en via de website van PHC Zuid-Holland.
4.ZHPB1, 4.ZHPB2 en 4.ZHPB3.
De kaarten dragen op de achterzijde het Ernstingnummer (dus niet het volgnummer in deze catalogus).
Nieuwe catalogusnummers (niet in catalogus Ernsting) zijn: 14A, 33A, 52A, 71, 84, 99, 103, 104A, 144A, 145A, 148A, 149A1-149A6, 160A.
De originele gekleurde manuscriptkaarten - waarmee deze reproductieuitgave is gemaakt - worden bewaard in de Koninklijke Bibliotheek in Brussel (Atlas 21596).
Een tweede versie van de kaarten, door hem vervaardigd in de periode 1588-1595, wordt bewaard in Madrid.
E.J. Brill, Leiden 1961
Kaarten nr 6, 12 en 13 hebben betrekking op Zuid-Holland.
Christiaan Sgrooten karteerde de Nederlanden in opdracht van Philips II. De kaarten waren bedoeld voor militair gebruik.
in blauw kartonnen map
Inferioris Germaniae Provinciarum Nova Descriptio / door Ioan. Bapt. Vrintsius [=
het noorden rechts
Opgedragen aan F. Sweerts te Antwerpen. Titel en opdracht gevat in decoratieve cartouche met de wapens van de Zeventien Verenigde Nederlanden.
het noorden rechts
Novus XVII Inferioris Germaniae Provinciarum Typus de integro multis in locis emendatus /door Guliel. [=Willem Jansz.] Blaeu; gegraveerd door Josua van den Ende, [1608] - Amsterdam, Willem [Jansz.] Blaeu, [ca 1635 of later]
Deze kaart werd oorspronkelijk in 1608 uitgegeven met privilege van de Staten Generaal voor zes jaar en vervaardigd in Amsterdam in het bedrijf van
Op de achterzijde Nederlandse tekst, hetgeen er op wijst dat dit exemplaar afkomstig is uit een Nederlandstalige editie van een Blaeu-atlas.
Germaniae Inferioris Novissima Descriptio / 'ex recentione Hugonis Allardi'; gegraveerd door
het noorden rechts
Deze wandkaart is voor het eerst op de markt gebracht door Nicolaas Visscher, kort na 1682 en vervolgens ongewijzigd opnieuw uitgegeven door Hugo Allard, niet later dan 1691 (= het jaar waarin hij overleed).
De kaart is opgedragen aan Prins Willem III; een portret van hem komt voor op blad 9 (rechtsonder). De titel met uitbundige decoratie staat op blad 3 (rechtsboven).
Zuid-Holland komt voor op blad 5.
Hierin onder andere het kaartje:
De Republiek der Vereenigde Nederlanden in kaart en woord / door
E.J. Brill, Leiden 1898
Elke provincie heeft een aparte kleur.
De VII Vereenigde Nederlandsche Provinciën / getekend en gegraveerd door
J.C. Sepp, boekverkoper, Amersterdam 1773
Literatuur:
Ontbreekt
Nieuwe kaart der Bataafse Republiek, verdeeld in VIII departementen [...]
Dit is de eerste kaart van ons land op een goede meetkundige grondslag, namelijk gebaseer dop de eerste landelijke driehoeksmeting onder leiding van Krayenhoff uitgevoerd (voltooid in 1811). Het titelblad (= blad III) werd reeds in 1809 gemaakt bij het begin van de kaartvervaardiging, toen ons land nog bij Frankrijk was ingelijfd. De voltooiing van de kaart kwam geruime tijd na de periode van de Franse overheersing. Op de bladwijzerkaart (met de titel: Chorotopographische kaart der Noordelijke Provincien van het Koningrijk der Nederlanden) is aangegeven hoe de kaart met behulp van de Romeinse cijfers is te monteren. Zuid-Holland ligt op blad I. II, V en IV. Zie de opmerking bij kaart nr 24.
Chorographische kaart van
Voor het monteren van de kaart moet de nummering van de 20 kaartdeelbladen (Pl 1 t/m PL 20) worden gevolgd. Te beginnen linksboven, van links naar rechts. Op blad 8 komt een portretje voor van de toen 66-jarige auteur J.B. de Bouge (geboren te Brussel op 5 januari 1757) met daarbij een opsomming van alle kaaten die hij tot 1823 heeft vervaardigd. De in de titel genoemde, inzetkaarten staan op blad 2, 6, 9, 12, 16, 19 en 20; de toelichtende teks top blad 1 (titel en legenda), 5, 17 en 18. De inkleuring betreft met name de granzen en waterlopen. Zuid-Holland en omgeving is afgebeeld op de deelbladen 6, 7, 10 en 11.
Carte chorographique du Royaume des Pays-Bas comprenant la division territoriale et Provinces et Arrondissemens, en Districts Communaux, et Commendemens militaires et tableaux, statistique, géographique et historique. Carte de la Belgique, La Fris et Batavie du tems des Romains. Carte des XVII Provinces Belgiques du tems de Charles-Quint, et cartes des possesions et etablissemens d'outre-mer. / vervaardig donder leiding van 'Chevalier J.B. De Bouge, Ingenieur Geographe; pensionaire de I'Etat, Ex-Chef de Bureau et Directeur des Gravures topographiques au Depot général de la Guerre [...]'; gegraveerd door A.A. Maheu, F. Deleu, Eugenie Delarue (lettergraveur) en Lalleman (lettergraveur)
uitgegeven door
Atlas du Royaume des Pays-Bas / getekend en gegraveerd door
F.I. Wyegand, Den Haag 1820-1829
Inhoud
Deze (losbladige) atlas is opgedragen aan Hertog D'Ursel, minister van Waterstraat en Publieke Werken. Van de verschillende provincies zijn de arrondisementen en cantons alsmede de postroutes aangegeven (zie de legenda onderaan de kaarten). De kaarten van Groningen, Drenthe en Noord-Holland ontbreken.
Kerkelijke kaart van het Koninkrijk der Nederlanden voor de Protestantse kerken 1824 /getekend door
Rechtsonder inzetkaart in een ovaal; Provinciaal kerkbestuur van Limburg (dit betreft België en Luxemburg). Op de kaart (blad 9) een uitvoerige legenda.
(opgevouwen)
De kaart is opgedragen aan Baron van Pallandt van Keppel, directeur-generaal der Posterijen. In een rand onder de kaart komt een legenda voor.
Nieuwe kaart van het Koninkrijk der Nederlanden en het Groot-Hertogdom Luxemburg, met aanwijzing van de nieuwe postwegen (hierna titel ook in het Frans) / getekend en gegraveerd dood
Den Haag, F.J. Weygand, 1831
Topographische kaart der grensscheiding tusschen het Oud Nederland en de Belgische Provintien of wel der zuidelijke verdedigings-linie van Nederland, door het koninklijk leger thans bezet, maart 1831 / Vervaardigd onder directie van de kolonel en directeur der Militaire Verkenningen
Kaart in 3 bladen met een vervolgblad (uit 1834): elk deelblad circa 56 x 70-80 cm (het middelste blad met een fragment van 8 x 13 cm buiten het kader er aan vastgehecht)
Rechtsonder komt een legenda voor. Delen van
Chromo-Topografische kaart van het koninkrijk der Nederland / opname en tekening door officieren van de Militaire Verkenningen, vanaf 1866, gegraveerd op het Topografisch Bureau van het Miniserie van Oorlog
De volledige kaartseries zijn aanwezig bij de Topografische Dienst in Emmen.
Het betreft de volgende (bijgewerkte) kaartbladen
Met de productie en uitgave van deze topografische kaart op schaal 1:25.000 werd begonnen eind jaren zestig van de vorige eeuw. De volledige editie bestaat uit 776 kaartbladen. Over deze kaarten - in vakkringen Bonnebladen genoemd, verwijzend naar de toegepaste kaartprojectie van Bonne - wordt met veel lof gesproken, vooral vanwege de bijzonder mooie kleuren. Ze stammen nog uit de periode van voor de luchtfotokartering. Zie archief Topografische Dienst, 4.TOPO
Deze hybride, onvolledige set kaarten is in gebruik geweest bij de 'Afdeling Polderzaken' van de provincie.
In een map van 35 x 48 cm (niet in catalogus Ernsting)
Het kaartje, waarop met de hand in blauwe kleur het overstroomde gebied is aangegeven (de dijkbreuken in rood) is oorspronkelijk begin 19de eeuw (in de Franse Tijd) gedrukt, vermoedelijk voor een atlasje, uitgegeven door Maaskamp.
Kaart der doorbraken en overstrooming van Groningen op den 4 february 1825
In de linkerbovenhoek is een inzetkaart van het eiland
Kaart van de provincie
Het kaartje, waarop met de hand in blauwe kleur het overstroomde gebied is aangegeven (de dijkbreuken in rood), is oorspronkelijk begin 19de eeuw (in de Franse Tijd) gedrukt, vermoedelijk voor een atlasje, uitgegeven door Maaskamp.
Kaart der doorbraken en overstrooming van Friesland op den 4 februari 1825
De overstroomde gebieden zijn gearceerd aangeduid.
Figurative kaart van de dijkbreuken en daardoor veroorzaakte inundatien in de provincie Vriesland ten gevolge van de watervloet van den 4 februarij 1825 - zonder auteursnaam
Het kaartje, waarop het overstroomde gebied met de hand in blauwe kleur is aangegeven (de dijkbreuken in rood), is oorspronkelijk begin 19de eeuw (in de Franse Tijd) gedrukt, vermoedelijk voor een atlasje, uitgegeven door Maaskamp.
Kaart der doorbraken en overstroming van
Het overstroomde gebied is met een lichtgroene kleur aangeduid.
Figurative kaart van de dijkbreuken en daardoor veroorzaakte inundatien in de Provincie
De kaart, gewaarmerkt met een handtekening van J.J. Sorg, is opgedragen aan Baron Bentinck tot Buckhorst, Gouverneur van Overijssel. Op het tekstblad is per gemeente het aantal omgekomen mensen en vee, verwoeste huizen, dijkbreuken. Genoteerd.
Kaart van dat gedeelte der Provincie Overijssel, het welk bij den jongsten watersnood op den 4 & 5 februarij 1825 geheel is overstroomd geweest [...] en in het naburige
Clement, de Vri en van Steggeren, boekdrukkers te Zwolle 1826
Langs de bovenrand van de kaart staan zes inzetkaartjes betreffende dijkdoorbraken bij
Kaar van het
F. Houttuyn, Amsterdam [1757]
Caartje van het Lands tusschen
het noorden linksboven
De groene inkleuring betreft overstroomd gebied rondom
De naam van M.A. Snoek ontbreekt en in het kaartbeeld zelf komen kleine wijzigingen voor. Bovenaan, buiten het kader, is de gedrukte tekst toegevoegd: 'Dit kaartje verstrekt tot model der smaak en gravure, volgens welke de Nieuwe kaart der bataafsche Republiek, in negen groot en bladen zal worden uitgegeven, overeenkomstig het besluit der Eerste kamer van het Vertegenwoordigend Lichaam des Bataafschen Volks, 22 augustus 1798'. De kaart waarop wordt gedoeld werd in 1823 verwezenlijkt, zie nr 9.
Hollandt / [in kaart gebracht door
Martinus Nijhoff, Den Haag 1941
De oorspronkelijke houtsnede-kaart - bestaande uit 9 deelbladen bevond zich in de Stadsbiblioteek van Wroclaw (Bleslau), maar is in 1945 verloren gegaan
Deze 4-blads kaar (genummerd 5, 6, 7, 8) is afkomstig uit de facsimile-editie De kaarten van de Nederlandsche proniciën in de zestiende eeuw door Jacob van Deventer met een inleiding van B. van't Hoff, uitgegeven door M. Nijhoff, Den Haag 1941.
In 1994 is bij Canaletto te Alphen aan den Rijn opnieuw een facsimile van deze zo belangrijke, gewestkaarten van Van Deventer verschenen, met een inleiding van C. Koeman.
Hollandiae antiquorum catthorum sedis [...] / oorspronkelijk in kaart gebracht door
De kaart is voor het eerst verschenen in de wereldatlas van
Het hier beschreven exemplaar is afkomstig uit een latere editie van deze atlas (voor 1612).
Comitatus Hollandia, 't Graeffschap Hollandt [...] / door Willem Jansz. [Blaeu]: gegraveerd door Josua van den Ende
[
het noorden rechts
1 blad,
De kaart is oorspronkelijk uitgegeven met privilege van de Staten van Holland en West-Friesland d.d. 5 augustus 1608. Hij is vooral bekend door de sierranden, betreffende klederdrachten, stadsprofielen etc.
Deze kaart die de situatie uit de 16de eeuw weergeeft, werd oorspronkelijk in Amsterdam bij Claas Jansz. Visscher in 1644 uitgegeven en op instigatie van de burgemeesters van Leiden opnieuw uitgegeven in 1724.
Kaerte van Suyt-Hollants grootste deel, vervattende geheel
Pieter van der Aa, Leiden 1724
De drie kwartieren (
Nieuwe kaart van het
Het overstroomde gebied is met lichtgroene en blauwe kleur aangeduid.
Figurative Kaart van de dijkbreuken en daardoor veroorzaakte inundatien in de provincie Noordholland ten gevolge van de watervloet van den 4 febr. 1825 / [naam lithograaf: Joband?]
Kantonnale Atlas van
Inhoud
De straatwegen zijn met een rode kleur aangegeven, Rechtsonder de mededeling: 'De afstanden bij de gestippelde lijnen gesteld, zijn overgenomen uit den, op last des Konings vervaardigden, afstandswijzer van het Koningrijk der Nederlanden'
Reis en Afstandswyzer van Zuid-Holland, 1835 / zonder auteursnaam - Desterbecq, Leiden [1835]
Kaart van de provincie Zuid-Holland 1867 / opgemaakt op last van de Provinciale Staten - [zonder auteurs- en drukkersnaam]
steendruk van
Vermoedelijk is dit de tweede druk van de kaart die oorspronkelijk in 1846 door de provincie was uitgegeven;
Op blad IV komt een inzet voor met de kaart van
Hollandt comitatus Utrecht episcop./ door
het noorden rechts
Op de achterzijde staat Franse tekst, hetgeen er op wijst dat de kaart afkomstig is uit een Franse editie van de Mercator-Hondius Atlas. Deze atlas werd oorspronkelijk door Gerard Mercator samengesteld en uitgegeven te Duisburg in 1585; naderhand werd de uitgave door Hondius te Amsterdam voortgezet. Franse edities van die atlas verschenen onder andere in 1609, 1613, 1619 en 1628. Het kaartbeeld is van voor 1612, want de grote Noord-Hollandse meren zijn nog niet ingepolderd.
De oorspronkelijke titel van de kaart ontbreekt. Er is een versie van de kaart bekend die uit vier deelbladen bestaat en opgedragen aan prins Willem V.
(opgevouwen in bruin leren hoes, 25 x 18 cm)
Linksonder staat een tamelijk uitvoerige uitleg betreffende de waterstaatkundige zaken van de diverse gebieden aan weerszijden van de
Kaart van de Graafschappen
J. Covens en C. Mortier, Amsterdam 1761
In het aangehechte deel is er een stukje bijgekarteerd (zoals bij nr 36) met de mededeling dat de kaart behoort bij de wet van 27 april 1820 staatsblad nr 12 (ondertekend door J.G. de Mey van streefkerk en Wenckebach). Voorts is een legenda toegevoegd met uitleg over de gebruikte kleuren, met betrekking tot de herverdeling van grondgebieden van Gelderland, Utrecht en Zuid-Holland.
J. Covens en C. Mortier, Amsterdam 1761
Nieuwe kaart van den Lande van
Amsterdam, Johannes Covens en Cornelis Mortier [1743]
het noorden linksboven
Dit is de tweede, bijgewerkte druk van de kaart die voor het eerst werd uitgegeven door Nicolaas Visscher in Amsterdam in 1696. De landmeter Bernard de Roij vervaardigde de kaart in opdracht van de Staten van Utrecht. Linksboven komt op dit exemplaar de aantekening voor dat de kaart behoort bij de wet van 19 mei 1819 (Staatsblad nr 30), en kopie conform is ondertekend door Wenckebach, secretaris-generaal van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Waterstaat. De kaart deed dienst bij een grenswijziging tussen Holland en Utrecht. De inkleuring (geel en rood) op de kaart heeft daar mee te maken.
Één der deelbladen is ondersteboven op het linnen geplakt
Zie ook toegang 4.AANW inv.nr. 1386
(opgevouwen in lichtblauwe kartonnen omslag, 31 x 24 cm)
Op deze kaart zijn de grenswijzigingen in
het noorden rechtsonder
Kaart van een gedeelte der op den 15e january 1808, geinundeerde Polder van
[gekarteerd door
het noorden onder
Linksboven komt de vermelding voor (in potlood): Resolutie van 15 augustus 1726.
Behoort bij de resolutie van 20 nov. 1754. Met aanhechting van een profiel (14 x 99 cm) onderaan de kaart, behorend bij de resolutie van 14 jan, 1758, getekend door B.J. de Roij en door D.K. [Dirk Klinkenberg]. Het weergegeven gebied strekt zich uit ten zuiden van de
Kaart dienende tot het project van den heer M. Van Barneveld [...] wegens het maken van een overlaat tusschen
[Den Haag, Landsdrukkerij, 1754 - 1758]
Zie inventarisnummer 42
De kaart - behorende bij het plan tot het aftappen van het inundatiewater - is gemaakt in opdracht van inspecteur-generaal van 's-Lands rivieren
Kaart van de
Met aanduidingen in handschrift (rode inkt en potlood) van dijkprojecten lopend van
het noorden is links
Linksboven de aantekening: behoort bij het advies van 20 mei 1818 nr 229. Er zijn twee varianten voor de weg aangegeven.
Nieuwe kaart van het gedeelte der in 1421 verdronken
Het bijblad betreft een tabel met namen van de polders en hun nummers in de kaart. Enkele grenslijnen zijn met een kleur aangeduid.
De kaart is afkomstig uit één van de atlassen, uitgegeven door Covens en Mortier.
Nova Luxemburgensis ducatus tabula ad usum serenissimi Burgundiae ducis (titel ook in het Frans) / door
Wandkaart van Rijnland: bladen 1 t/m 25
Wandkaart van het Land van Woerden: bladen 26 t/m 34
Wandkaart van de Vijfheerenlanden: bladen 35 t/m 43
De individuele kaarten staan hieronder in de geografische indeling nader beschreven.
Voorheen genummerd als inv.nrs. 50, 76 en 106.
Wandkaart van Rijnland: bladen 1 t/m 13
Wandkaart van Schieland: bladen 14 t/m 22
De individuele kaarten staan hieronder in de geografische indeling nader beschreven.
Voorheen genummerd als inv.nrs. 51 en 96
Door
heruitgave: Martinus Nijhoff, 's-Gravenhage 1929
kaart in 20 bladen (met 1 los wapenblad en een toelichting in 6 bladen)
Dit is de facsimile uit 1929 (met een inleiding van S.J. Fockema Andreae) warrbij gebruik werd gemaakt van de oorspronkelijke koperplaten van de derde druk. De kaart werd oorspronkelijk in 1615 uitgegeven met privilege van de Staten Generaal voor 14 jaren. Dit gebeurde op twee manieren: losbladig (zoals het hier beschreven exemplaar) en als wandkaart (hierbij werden enkele bladen (deel van Amstelland en Landen van Woerden) toegevoegd om een rechthoekvorm te verkrijgen.
(In originele portefeuille)
T Hoogheymraedschap van Rynland / [in kaart gebracht door de landmeters
Aan te vragen als inv.nr. 50.
Literatuur:
Ingebonden bij inventarisnummer 76 en 106, in een fraaie leren band (formaat 47 x 33 cm), samen met de kaarten van de
Dit is de bijgewerkte druk van de kaart uit 1687 die oorspronkelijk in 1647 werd uitgegeven. Bij het jaartal 1687 (zie deelblad nr 24) zijn als dijkgraaf en hoogheemraden van Rijnland genoteerd: Jacob Baron van Wassenaer, Duvenvoirde - Jan Baron van Wassenaer, Warmont - Gerard Bicker van Zwieten - Adriaen van Bosvelt - Gaspar Fagel - Jacob Baron van Wassenaer van Obdam - Michiel ten Hove - Jacob van der Maes. Hun wapens komen boven in de sierrand voor naast nog andere familiewapens die reeds op de eerste druk stonden. Deze druk van de kaart is vooral befaamd vanwege de sierrand van de hand van de topgraveur Romein de Hooghe. De inkleuring van dit exemplaar is met grote zorg gedaan, waarbij ook goudverf is gebruikt.
Literatuur:
Aan te vragen als 4.ZHPB4 inv.nr. 51.
Ingebonden bij inventarisnummer 96, deelbladen 14 t/m 22.
'
Dit is de sterk bijgewerkte druk uit 1746 van de kaart die oorspronkelijk in 1647 en bijgewerkt in 1687 (zie nr 50) verscheen. Sierrand en wapenbladen die de vorige uitgave kenmerkt, werd bij deze kaart niet meer gemaakt. De namen van dijkgraaf en hoogheemraden van Rijland uit 1746 staan vermeld op deelblad 13.
Dit exemplaar is ingebonden (deelbladen 1 t/m 13) in een band (58 x 35 cm) samen met de kaart van
(atlas)
Losbladig (1 t/m 13)
De oppervlakte van de polders, het zomerpeil en de wijze van bewerking is op de kaart aangegeven.
In kartonnen map van 54 x 36 cm
Rhenolandia, Amstelandia et circumjacentia aliquot territoria / -
het noorden rechts
Uitgegeven met privilege van de Staten van Holland en West-Friesland en opgedragen aan Johan Hudde door Nicolaas Visscher. De kaart is ook opgenomen in de atlassen die Visscher uitgaf.
Latere, ongewijzigde uitgave van inventarisnummer 53. Op de kaart zijn naderhand de grenzen van diverse waterschappen en andere deelgebieden, alsmede de abdij van Rijnsburg, volgens de grote kaart van Rijnland uit 1687 (= inventarisnummer 50) in kleur aangegeven (uitleg daarover rondom buiten het kader).
Zie inventarisnummer 53 - opnieuw uitgegeven door P. Schenk jr., Amsterdam [circa tweede kwart 18de eeuw]
Deze kaart is ook opgenomen in de atlassen die Covens en Mortier uitgaven.
Rhinolandiae, Amstelandiae et circumiacent [...] / oorspronkelijk in kaart gebracht door
Ongeveer de helft van de percelen is groen gekleurd.
De houtlanden zijn met gestippelde lijnen en perceelsnummers aangegeven. De overige aangrenzende percelen zijn merendeels uitgeveend en behoren aan andere eigenaars.
Kaarte der houtlanden vande erven Mr,
Gemaakt in opdracht van dijkgraaf en hoogheemraden van Rijnland. Behalve de situatie van 1740, zijn gegevens over de oeversituaties van de
Afbeeldinge van
Literatuur:
Zie inventarisnummer 58. Op dit exemplaar zijn - met inkt en verschillende kleuren - delen van de oevers op de kaart bijgewerkt in de tweede helft van de 18de eeuw.
Links- en rechtsboven staan tabellen met oppervlakte-aanduidingen. Bij de kaart behoort onderaan een randlijst met wapens van ambachtsheren, die bij dit exemplaar ontbreekt. Linksonder de signering door Klaas Vis.
Kaart van de bedykte en drooggemaakte
Literatuur:
Met een afzonderlijke toelichting, 33 x 20 cm, in drie bladzijden. De kaart is gemaakt om het concept van Pieter van Lelyveld in verband met het graven van een molenboezem aan te duiden. Op één blad komen twee kaarten voor: rechts is de bestaande situatie weergegeven en links de toekomstige situatie na het graven van nieuwe afwateringskanalen. Vergelijk inventarisnummer 60.
Kaart van een gedeelte der veen en droogmakerij genaamt de
1 blad, waarop 2 kaarten
Concept sluyzen en doorgravingen om daar door te verkrijgen een meerder loozing voor
1 blad met plattegrondjes, bouwtekeningen en dwarsprofielen
Gemaakt in opdracht van dijkgraaf en hoogheemraden van Rijnland. Naast het concept uit 1740 is ook dat uit 1570 en 1629 weergegeven.
het noorden linksboven - 1 blad
Literatuur:
Kaart (gekopieert uyt de groote Rhinlands kaart d Anno 1687.) waar in is afgetekent, een concept uytwatering in de Noord Zee omtrent
[Den Haag, Landsdrukkerij, 1769]
Het project is 'met lange en ronde stippen' aangegeven. Deze kaart, met linksboven nr B en middenboven nr 50, behoort bij het schriftelijk rapport van 31 januari 1769 'Rakende de beteugeling der woede des Grooten Haerlemmer en Leydse Meirs' gemaakt op last van Gecommitteerde Raden en dijkgraaf en hoogheemraden van Rijnland. Hiertoe behoort ook de kaart, met nr A, die ontbreekt.
Zie inventarisnummer 63
Zie inventarisnummer 63
Aftekening der waterpassing van de
[Den Haag, Landsdrukkerij, 1771]
Literatuur:
Topographische kaart van de situatie der beide
het noorden linksboven
Aanwezig zijn twee exemplaren van de kaart (= bijlage 1) en voorts bijlage 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12 en 13 met profielen (deze dragen jaartal 1804).
De platte grondt caert wyst aen de rooying vande straet wegh soo die gemaekt is [...] / door de landmeter
het noorden rechtsonder - kaart in 3 bladen
Boven en onder de plattegrond zijn profielen getekend om het hoogteverschil en de afgegraven gronden aan te geven. Recht onder
[Een reeks van kaarten en enkele bladen met dwarsdoorsneden] getekend in september - december 1823 / de kaarten gegraveerd door Daniel Veelwaard en Zoon, 1825; de dwarsdoorsneden door
het noorden rechtsboven
De kaarten (nummers rechtsboven) betreffen
nrs 7 - 10 met doorsneden en grafieken.
Gemaakt als bijlagen bij de 'Verhandeling over het toegangbaar maken der duinvalleijen door
[Een reeks van kaarten en enkele bladen met dwarsdoorsneden] getekend in september - december 1823 / de kaarten gegraveerd door Daniel Veelwaard en Zoon, 1825; de dwarsdoorsneden door
het noorden rechtsboven
De kaarten (nummers rechtsboven) betreffen
nrs 7 - 10 met doorsneden en grafieken.
Gemaakt als bijlagen bij de 'Verhandeling over het toegangbaar maken der duinvalleijen door
Kaart der omstreken van
het noorden linksboven
Gelet op de vermelding onder andere van 'Buitenverblijf van H.M. de Koningin M' en 'Telegraafkantoor' moet deze ongedateerde, gedetailleerde kaart van eind 19de eeuw zijn.
Nieuwe aftekening tot droogmakinge van de uytgeveende landen geleegen in
Literatuur:
het noorden links
Vergelijk inventarisnummer 73 van hetzelfde gebied met het plan tot drooglegging.
Kaart gekopieerd uit de groote kaart van
[Den Haag, Landsdrukkerij, 1791]
Literatuur:
het noorden links
Behoort bij de resolutie van 23 juli 1789
Zie inventarisnummer 73
[...] nieuwe kaart [...] van de Uitwaterende Sluizen in
[Weduwe A. Koning, Amsterdam 1825]
Literatuur:
het noorden links
Voor het monteren van de kaart moet de nummering van de kaartdeelbladen (1 t/m 16) worden gevolgd, te beginnen linksboven van links naar rechts en van boven naar beneden. Op blad 1 staan de wapens van F.C.W. Druyvesteyn, dijkgraaf, Jhr Mr van Vladeracken, hoogheemraak en Jhr Mr C. van Foreest, hoogheemraal. Op blad 3 het wapen van het hoogheemraadschap gedecoreerd met zes engelen. Op blad 4 de wapens van R. Waagmeester, hoogheemraad, W. Smit, hoogheemraad en M.J. de Lange, secretaris en rentmeester. Op blad 9 de titelcartouche.
'T Hooghe Heymraedtschap van den Landen van Woerden / getekend en gegraveerd door [Johannes],
gedrukt bij Frederik de Wit, [Amsterdam, 1684]
Literatuur:
Voorheen beschreven als inv.nr. 76 . Aan te vragen als 4.ZHPB4 inv.nr. 50.
Ingebonden bij inventarisnummer 50 en 106, bladnrs 26 t/m 34, bij de deelbladenkaarten van Rijnland (inv.nr. 50) en de Vijfheerenlanden (inv.nr. 106).
Dit is de 3de druk van de kaart uit 1684 die oorspronkelijk in 1671 werd uitgegeven. Op de kaart komen de wapens voor van Jhr. Daniel van Wyngaerden (dijkgraaf), voorts de hoogheemraden Gerbrand Ornia, Adolph van Oestrum, Hugo van Stryen en Johan Strick en Dirck A.V. Wyck (kameraar) en Albertus Costerus (secretaris). In een lijst op het blad rechtsonder zijn de namen van de tien hoofdingelanden uit 1670 genoteerd.
(atlas)
Literatuur:
Wandkaart van de
Enkele wapens zijn onvolledig ingekleurd.
Zie inventarisnummer 76. Dit is de 4de druk van de kaart uit 1690 (oplage 200 exemplaren) die oorspronkelijk in 1671 werd uitgegeven. De namen van de waterschapsbestuurders zijn up-to-date gemaakt; de topografische inhoud bleef ongewijzigd.
Literatuur:
Een kaart zonder drukkersnaam met 9 kaartdeelbladen,
Zie inventarisnummer 76. Dit is de 5de druk van de kaart uit 1723 die oorspronkelijk in 1671 werd uitgegeven. De namen en wapens van de waterschapsbestuurders zijn up-to-date gemaakt, de kaartinhoud werd niet bijgewerkt. Op de kaart zijn de wapens aan te treffen van: Willem Hooft (dijkgraaf), voorts de hoogheemraden Samuel van der Lanen, David de Wildt, Willem van Strijen, Nicolaas Pesters, Johan Cyprianus van Ewyck en Willem Costerus, En de namen van de tien hoofdingelanden uit 1723.
Dit is de 6de druk van de kaart uit 1740 die oorspronkelijk in 1671 verscheen. De namen en wapens van de waterschapsbestuurders zijn bijgewerkt.
[gedrukt bij Hendrik de Leth]
Literatuur:
Dit is de 6de druk van de kaart uit 1740 die oorspronkelijk in 1671 verscheen. De namen en wapens van de waterschapsbestuurders zijn bijgewerkt. Zonder de wapens van dijkgraaf en hoogheemraden.
Dit is de 6de druk van de kaart uit 1740 die oorspronkelijk in 1671 verscheen. De namen en wapens van de waterschapsbestuurders zijn bijgewerkt. Slechts het wapen van het hoogheemraadschap van de Landen van Woerden is aanwezig.
Dit is de 6de druk van de kaart uit 1740 die oorspronkelijk in 1671 verscheen. De namen en wapens van de waterschapsbestuurders zijn bijgewerkt. Zonder de wapens.
Ware afbeeldinghe van Delflandt / opgemeten, getekend en gegraveerd door
[Henricus Hondius, Delft 1623]
Literatuur:
het noorden is linksboven
kaart in 9 bladen (geplakt op 2 bladen)
Op de kaart staan de wapens van dijkgraaf en hoogheemraden van Delfland midden-boven (zonder namen!). Ook een deel van
'T Hoogeheemraedschap van Delflant / gemeten en in kaart gebracht door
Literatuur:
het noorden rechtsboven
kaart in 25 bladen met 2 titelbladen
De vervaardiging van deze in alle opzichten perfecte kaart heeft twaalf jaar in beslag genomen. De wapens van dijkgraaf en hoogheemraden van Delfland komen op de kaart voor in een kolom links en rechts. De kaartdeelbladen zelf dragen rechtsonder de nrs 1 t/m 25 (voor het monteren van de kaart, te beginnen: linksboven van links naar rechts). De verkleining van deze kaart op schaal 1:45.000 (52 x 58 cm) - gekleurd en met goud gehoogd - is met de deelbladen van de grote, niet ingekleurde kaart ingebonden in een fraaie leren band met goudopdruk (bladen nr 1 t/m 28). Bovendien bevond zich ook een exemplaar van de kleine kaart, gedeeltelijk ingekleurd, los voorin de band, zie inv.nr. 84A.
Droogmaakinge: vande Noord, Zuid, en West polders, onder Berkel, Roodenrys en
het noorden rechtsboven
Dit is een zeer zorgvuldig getekende kaart met aardige decoraties (landmeter, engelen, zeilscheepjes etc.). Onderaan de kaart de mededeling dat octrooi voor de droogmaking gedateerd was 8 december 1767, met het uitmalen werd begonnen in october 1774 en het eerste gewas werd verkocht op 16 juni 1777 met daaronder de namen van de regenten van de polders. In een cartouche rechtsonder een opgave van de oppervlakte der polders, waarbij apart is aangegeven het verkavelde land, de boezemlanden, de tochten en de dijken. Zie de verkleinde kopie, kaart nr 86.
'linia recta van 2 tot 1 verkleind' door
Verkleinde kaart van inventarisnummer 85
Ook deze kleine kaart is zeer zorgvuldig getekend en gekleurd.
het noorden rechtsboven
kaart in 2 bladen, aaneengeplakt
Het betreft hier twee deelbladen (met het wapen van dijkgraaf Jacob Vredenburch) van de grote kaart van
In kaart gebracht door
het noorden linksonder
Met aanduiding van de kustlijn in 1712 en 1713 (volgens de kaart van Kruikius), aan te leggen hoofden en nieuw geprojecteerde dwarsdijken met daarbij de jaartallen 1736 en 1737 gedrukt. Zie inventarisnummer 87, 89, 90.
[bijgewerkt in 1765]. Zie inventarisnummer 87, 88 en 90.
Op de gedrukte kaart is met de hand in inkt en kleur de (terugwijkende) kustlijn in 1606, 1665, 1738 en 1765 aangegeven, alsmede een nieuw aan te leggen dijk achter de duinen.
[bijgewerkt in 1765]. Zie inventarisnummer 87-89.
Bij de nieuw te maken dijk is geschreven: Nieuwe slaperdijk geprojecteerd door P.H.(?) anno 1765. Rechtsonder opmerkingen over de strandafkalving in de verschillende jaren sinds 1606.
het noorden rechtsboven
Als ondergrond is een deelblad van de grote kaart van het hoogheemraadschap van
Kaart van de
het noorden rechtsboven
In de diverse percelen zijn de namen van de verveners geschreven en het jaar van consent tot 1839
Anoniem, [1829 - 1839]
Doel van de vervaardiging onbekend.
De polder is met verkaveling en bebouwing weergegeven.
anoniem, [midden 18de eeuw]
Het Hooge Heemraedtschap van Schieland / [oorspronkelijk gekarteerd door de landmeter
Abraham van Hoorn, Rotterdom 1684
Literatuur:
het noorden linsboven
De publicatiegeschiedenis van de kaart van
Voorheen beschreven als inv.nr. 96 . Aan te vragen als 4.ZHPB4 inv.nr. 51.
Ingebonden bij inventarisnummer 51, deelbladen 14 t/m 22.
De acht, later toegevoegde wapenbladen ontbreken.
Mogelijk is dit exemplaar omstreeks midden 18de eeuw gedrukt, waarbij de koperplaten uit 1684 zijn gebruikt.
Wandkaart van
Wandkaart van
Bij dit exemplaar zijn de wapens toegevoegd van dijkgraaf paul Sebastiaen Le Leu de Wilhem en de hoogheemraden, Willem Maurits van Cats, Adriaan van der Does, Willem Schepers, Johan van der Heim, Pieter Baron van Wassenaer, Jacob Philip Baron van Boetzelaer en tesamen op één blad: Francois vader Tyt, secretaris en Gerard Schepers, rentmeester. Dit waterschapsbestuur was in functie vanaf 1732. Op de kaart komen ook nog de wapens voor van het waterschapsbestuur uit 1660 en worden de namen genoemd van het bestuur uit 1684 (deelblad 16, waarop ook Gouda voorkomt).
(atlas)
'vernieuwt geamplieert [...], gecorrigeert Anno 1765'
De kaart die op fraaie wijze is ingekleurd, is in een band gebonden en een schenking uit 1951 van de erven Jhr. Mr. L. E. M. Von Fisenne aan het Provinciaal bestuur van Zuid-Holland.
Wandkaart van
Dit is de laatste druk van de kaart, die oorspronkelijk in 1660 verscheen. De wapens van dijkgraaf en hoogheemraden uit dat jaar staan nog steeds op de kaart. Het waterschapsbestuur uit 1765 liet echter wel het kaartbeeld bijwerken. Hun namen staan genoemd op deelblad nr 7 (waar ook Rotterdam gedeeltelijk op voorkomt).
Kaart van het Hoog-heemraadschap
kaart in 32 bladen
De namen van de dijkgraaf, hoogheemraden en secretaris-rentmeester uit 1875 staan op de kaart vermeld als ook die van
Caerte vertoonende de Landen van den
Literatuur:
het noorden linksonder
kaart in 4 bladen met diverse decoratiebladen van verschillende afmetingen,
Deze kaart is gemaakt in opdracht van de erfwatergraaf en waterheemraden van de
(opgevouwen)
Zie inventarisnummer 100
De randdecoratie met wapens enz. ontbreekt.
Dit is de gewijzigde uitgave van de kaart uit 1716 die voor het eerst verscheen in 1681. De bijbehorende randversiering bestaat voornamelijk uit wapenbladen o.a. van de Alblasserwaard, dijkgraaf Hendrik Braats en de secretaris-penningmeester Hendrik Onderwater, alsmede de 13 hoogheemraden.
Den
Literatuur:
Randdecoratiebladen van verschillende afmeting, meestal circa 28 x 30 cm
Inzetkaartje rechtsonder: 'Ingebroken dijk tot
Nieuwe kaarte vertoonende den geheel en Alblasserwaardt met de Vijf Heeren Landen samen groot 33110 mergen / door
Joannes van Braam, Dordrecht
Zonder auteursnaam en jaar
het noorden onder
De kaart - gekopieerd uit de kaart van de
het noorden iets rechts
Kaart van den Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden groot 31070 bunders /opnieuw bewerkt en verbeterd door de landmeters van het kadaster A. Hansum en D. J. Glimmerveen, 1840; gedrukt door H. J. Backer
Nieuwe kaart van de Vijf Heeren Landen gelegen tusschen den
Literatuur:
Afmetingen van elk van de 4 kaartbladen 47 (43) x 60 (50) cm, overige wapenbladen en titelblad van verschillende afmetingen, (de totale afmeting na montage met wapens is 121 x 132 cm)
Het noorden rechts
Het is echter niet zeker of dit waterschapsbestuur in 1741 in functie was.
Voorheen beschreven als inv.nr. 106 . Aan te vragen als 4.ZHPB4 inv.nr. 50.
Ingebonden bij inventarisnummer 50 en 76, de kaarten van
het noorden rechts
De bijbehorende wapens zijn van
het noorden links?
Het Hooge Heemraadschap vande Crimpenre Waard / [oorspronkelijk vervaardigd door
Literatuur:
het noorden linksonder
Dit is de 3de druk van de kaart uit 1706 die voor het eerst werd uitgegeven in 1683. Aan de bovenkant komen naast het wapen van het hoogheemraadschap, de wapens van dijkgraaf en drie hoogheemraden voor, waarmee de kaart is te dateren op 1706. Het betreft dijkgraaf Bruno van der Dussen en de hoogheemraden Johan van Neurenberg, Cornelis van der Hoop en Pieter de Laet. Zes wapens ontbreken. Bij een compleet exemplaar staan er drie in een rand rechts en drie links. Er zijn tot 1818 drie drukken van deze waterschapskaart verschenen; veelal in een oplage van 200 exemplaren.
Generaale land-kaarte van den Loopicker Waard / gemeten en gekarteerd in september en october 1771 door de Zeeuwse landmeter
Literatuur:
het noorden rechtsboven
De kaart is gemaakt in opdracht van het Hoogheemraadschap Lekdijk Benedendams. De Lopikerwaard ligt grotendeels in
Zie inventarisnummer 109
Generaale land-kaarte van den Loopicker Waard / gemeten en gekarteerd in september en october 1771 door de Zeeuwse landmeter
Op de kaart staan afzonderlijk de 'Generale begrooting van alle de polders en jurisdictien [...]' genoteerd. Dit exemplaar bevat aantekeningen in handschrift, nabij
Kaarte van 't Eiland
Literatuur:
Bijgewerkt tot 1811 door
Zie inventarisnummer 110
Op de kaart staan afzonderlijk de 'Generale begrooting van alle de polders en jurisdictien [...]' genoteerd. Dit exemplaar bevat aantekeningen in handschrift, nabij
De veranderingen betreffen de polders die sedert 1793 bedijkt zijn. Daarnaast bevat dit exemplaar enige, onleesbare aantekeningen in rode inkt en in potlood (bij de nieuwe polders).
Kaart van 't Eiland
uitgegeven door J. Hendriksen
Literatuur:
Zie inventarisnummer 110 en 111
De mededeling 'deze kaart verkleind [...] 1821' enz. is gedrukt op een klein stukje papier en onder het titelcartouche geplakt. Links in kolommen de namen van de verschillende polders en jurisdictiën met hun oppervlakten. Zie ook de twee voorgaande kaarten uit 1793 en 1811.
Kaart van de situatie der stranden en slikken zoo aan de noord als zuid zyde van de havens van
het noorden linksboven
Op de achterzijde staat vermeld: 'Brussel, 29 sept. 1817 nr 11669'. Met aanduiding van plannen voor aan te leggen rijsdammen en kribben.
Het bijbehorende, gebonden register ontbreekt.
Atlas van het eiland
J. Kips, J. H. Zoon 's-Gravenhage, 1835
Literatuur:
Literatuur:
Incompleet; zie voor een ander exemplaar 4.AANW inventarisnummer 719
wisselende noordrichting
32 kaartbladen en 1 titelblad
Inhoud
Vervaardigd ingevolge het besluit van de Breede Geërfden van 7 juni 1695 ten behove van grondboekhouding en administratie van de waterschapsbelasting. In de diverse kavels op de detailkaarten is de oppervlakte vermeld. De aanduiding 'Caert-boek' in de titel wijst er op dat deze serie kaarten - in drie groepen verdeeld - waren bestemd om samen te binden. De kaarten, die bedoeld waren als hulpmiddel bij de omslagheffing, zijn buitengewoon fraai vormgegeven. Dit 'kaartboek van Voorne' heeft vooral naam gekregen vanwege de prachtige decoraties - o.a. de agrarische bedrijvigheid betreffen - die er op voorkomen en het schitterende titelblad (met daarin de wapens van de regenten) van de bekende graveur en etser Romein de Hooghe.
(Let op: C27c - 2 t/m 6 zijn 19de-eeuwse afdrukken van de oude koperplaat)
Atlas van den Hoekschen Waard, bevattende de kaarten van de gemeenten
J. Kips, J. H. Zoon, 's-Gravenhage 1835
Literatuur:
1 titelblad, 2 bladzijden tekst, 1 bladwijzer en 17 kaarten (53 x 74 cm ) - overzichtskaart schaal 1:50.000, overige kaarten schaal 1:10.000;
Het bijbehorende, gebonden register ontbreekt.
(atlas)
Zie inventarisnummer 116
Caerte van den
Literatuur:
het noorden rechtsonder
De kaart is gemaakt in opdracht van het bestuur van het hoogheemraadschap en diende voor de omslagheffing. De kavels bevatten letters en oppervlakte-aanduiding. Er verschenen drie drukken, respectievelijk in 1701, 1738 en 1774, waarbij wijzigingen werden aangebracht. Het is (nog) niet uit te maken van welke druk het bovenbeschreven exemplaar is. De wapens die op dit exemplaar voorkomen wijken af van die, genoemd door Hameleers. De wapens zijn van Dirk Bouwens (opperdijkgraaf), Carel Willem Hogerwaard (secretaris) en de hoogheemraden Joh, van der Zwaag, Hendrik Hoogendyck, Jan Jaco Villerius, Dammis Hoogendyck en Paulus Gevers.
Kaarte ende metinge [...] van den
's-Gravenhage, bij Jacobus de Jongh, kaartverkoper [1727]
Nationaal Archief (archief Hof van Holland 226 J 22 - 313)
Literatuur:
het noorden linksboven
De kaart is gemaakt in opdracht van de Staten van Holland en West-Friesland in verband met de verkoping van de domeinen. De weergegeven percelen zijn voorzien van cijfers die corresponderen met de lijst die bewaard wordt op het
Zie inventarisnummer 119
Zie inventarisnummer 119
Kaart van het eiland
't Gemeene
Zie inventarisnummer 121
Rechtsonder een lijstje met namen van polders en hun oppervlakte.
In deze rubriek komt bij de kaartbeschrijvingen dikwijls de vermelding voor: 'behoort bij de resolutie van ...'. Dit heeft betrekking op de resoluties van de Staten van Holland en West-Friesland.
(zie ook kaart nr 40 - 45, 63 - 65, 67, 87 - 90)
Met een groene kleur zijn overstroomde gebieden onder andere ten oosten van de lijn
Kaart van den loop der rivieren de
Literatuur:
Waterstaatkundige kaart der hoofdrivieren in de Noordelijke provincien van het Koninkrijk der Nederlanden van den onverdeelden
kaart in 4 bladen
Linksboven is ruimte gelaten - vermoedelijk - voor een legenda, die hier ontbreekt. In West-Nederland zijn de drooggelegde polders met jaartal, oppervlakte en liging t.o.v. Amsterdams Peil (AP), apart onderscheiden.
Atlas der kaarten en profilen behoorende tot het rapport der Kommissie over de beste river-afleidingen van 13 september 1825 / getekend en gegraveerd door
Literatuur:
noordrichting wisselt
27 bladen (= 10 kaarten en 2 bladen met profielen) en 1 titelblad
Inhoud (overgenomen van het titelblad)
De kaarten zijn in plano, maar kennelijk oorspronkelijk bedoeld om gevouwen in een atlas op te bergen. Kaart M geeft het overzicht van alle plannen.
De atlas is door de gepensioneerde militair-ingenieur en waterbouwkindige Ritter von Wiebeking (geboren in 1762) opgedragen aan de Prins van Oranje, generaal-veldmaarschalk van de legers van de koning van Nederland. Von Wiebekings vroegere functies, onderscheidingen, lidmaatschappen van diverse geleerde genootschappen enz. worden breeduit opgesomd op het titelblad. Van de 33 kaarten in de atlas hebben 24 betrekking op Nederland en 9 op Duitsland. Het tweezijdig bedrukte blad met technische tekeningen heeft betrekking op waterbouwwerken o.a. molens. Voor wat betreft het Nederlandse deel van de atlas zijn de kaarten gemaakt op basis van de toen veelal reeds verouderde kaarten van waterschappen, provincies en rivieren, van o.a. Bolstra, Beyerinck, Conrad en Engelman. Kortom het betreft compilatiewerk uitgevoerd door een aantal graveurs onder leiding van Von Wiebeking. De nummering (door Von Wiebeking?) op de kaarten aangebracht in 'Sectio'. 'Tab.' Met Romeinse cijfers rechtsboven en soms met gewone cijfers midden boven is uitermate verwarrend en onsystematisch. Er is eigenlijk nauwelijks een logisch systeem van nummering aan te brengen; een inhoudsopgave ontbreekt. Niettegenstaande Koemans lovende woorden over de uniforme kartografische weergave zijn er grote vraagtekens te plaatsen bij Von Wiebekings werkwijze. De betrouwbaarheid van de kaarten - met betrekking tot de situatie in 1832 - is twijfelachtig.
Atlas enthaltend drey und dreyssig hydrographisch-topographische karten von dem groesten Theil des schiffbaren
Literatuur:
Gemaakt op last van de minister van Binnenlandse Zaken. Aanwezig zijn: het titelblad, bladen 1 t/m 16 en de 3 supplementsbladen (het westelijke gedeelte van de rivierkartering ontbreekt, zijnde de nrs. 17 - 20); de nummers staan linksboven buiten het kader. Op het titelblad staat een bladwijzerkaart waarop de deelbladen met hun nummers staan aangegeven. Op enkele bladen komt de mededeling voor dat de oevermetingen en peilingen zijn gedaan in 1830, 1831 en 1832. Vergelijk de soortgelijke serie rivierkaarten nr 128. Volgens Koeman: 'een van de mooiste documenten van de oude geografische gesteldheid van het land langs de rivieren in de eerste helft van de 19de eeuw'
Kaart van de rivieren de Boven Rijn, de Waal, de Merwede, de Oude en een deel van de Nieuwe Maas van Lobith tot Brielle [... en] de Dordsche Kil / vervaardigd onder de directie van de hoofd-ingenieur bij de Algemene Dienst van de Waterstraat
Literatuur:
Gemaakt op last van de minister van Binnenlandse Zaken. Op enkele bladen wordt vermeld dat de oevermetingen en peilingen zijn gedaan in 1833, 1834, 1836, 1837 en 1839. Op het titelblad staat een bladwijzerkaart waarop de deelbladen met hun kaartnummers voorkomen. Aanwezig zijn: titelblad, supplementsblad 8 en blad 10, 12, 14, 15, 17 (het westelijke en oostelijke gedeelte van de rivierkartering ontbreekt, zijnde de nrs 1 - 8 en 18 - 20). Vergelijk de soortgelijke serie rivierkaarten nr 127 en de daar genoemde literatuur.
Kaart van de rivieren de Boven en
Kaart van de rivier de
Literatuur:
Vervaardigd in opdracht van de Gecommitteerde Raden van de Staten van Holland en West-Friesland. Op kaartblad 1 is op dit exemplaar met de hand (in de kleur blauw en geel) een plan aangegeven voor een nieuw boezemkanaal bij Kinderdijk in de Alblasserwaard (uitmondend in de Lek).
blad 4 ontbreekt; blad 7 in tweevoud aanwezig
Gemeeten kaart van het benedenste gedeelte van de rivier de
[Den Haag, Landsdrukkerij, 1754]
Literatuur:
het noorden rechtsboven
Behoort bij de resolutie van 9 april 1754. In rechterbovenhoek staat: 'Nr 3 Vervolg op den overlaat'. Diverse plannen voor dijkverleggingen en doorgravingen zijn aangegeven in de kaart.
Anoniem, [na 1814]
het noorden rechtsboven, 1 blad
Het overstroomde gebied is in blauwe kleur aangegeven. Jaartallen (meestal 1809) zijn geschreven bij de diverse overlaten.
Caerte van de rivier de
het noorden rechtsonder
Vervaardigd in opdracht van het Hoog Maasdijk College van de stad Heusden. Met aanduiding van de aan te leggen kribben.
Behoort bij de resolutie van 30 aug. 1771. Met aanduiding van plannen voor de aanleg van drie dammen.
Literatuur:
Kaart van de
[Den Haag, Landsdrukkerij, 1772]
het noorden is linksboven
1 blad
Behoort bij de resolutie van 20 dec. 1771. Met aanduiding van aan te leggen kribben ter verbetering van het vaarwater op Delfshaven.
Kaart van de
[Den Haag, Landsdrukkerij. 1772]
Literatuur:
Behoort bij het rapport van de hoofd-ingenieur van de Waterstaat in de provincie Zuid-Holland d.d. 30 aug 1834 nr 791. Met aanduiding van de aan te leggen dijken en op te hogen gronden enz.
Kaart van de rivier de
Behoort bij de resolutie van 20 aug. 1771. Met aanduiding van drie aan te leggen kribben.
Kaart van de
[Den Haag, Landsdrukkerij, 1772]
Literatuur:
Vervaardigd in opdragt van inspecteur-generaal C. Brunings. Met aanduiding van aan te leggen kribben. Behoort bij de resolutie van 20 aug. 1788 fol. 75 Vso c.
Kaart van het rivier-vak op de
[Den Haag, Landsdrukkerij, 1789]
Literatuur:
Kaarte van den hogen
Manuscript, zie kladversie inventarisnummer 139
het noorden is linksboven
Rechts naast de kaart een profiel van de dijk bij de doorbraak en een kaartje van het onstane wiel.
het noorden linksboven
Bij het sumiere kartografische deel, is ook het profiel van de ten dele verwoeste dijk getekend, waarbij de aanduiding: 'hoogte van het water op den 16 maart' 1741.
Aftekening van den weggespoelde zeedijk bij de
5 kaartjes van verschillende afmetingen op 1 blad
A Teekeningen van de hulpgaten in de bandijken der
Kaerte van de riviere de
[Den Haag, Landsdrukkerij. 1726]
Literatuur:
het noorden onder
Linksboven in potlood: Resolutie van 15 aug. 1726. Met aanduiding van drie aan te leggen dammen.
De kaart draagt linksboven nr 3. Onder de kaart komen aan aantal profielen en grafieken voor (nr 2). De kaders op de rechter helft van de kaart verwijzen naar kaart nr 145 en 146.
Caarte ofte Afteeckening van de rivier de
[Den Haag, Landsdrukkerij]
Literatuur:
Zie inventarisnummer 144
Deze kaart, zeer bekend bij kaarthistorici vanwege het feit dat voor het eerst op systematische wijze dieptelijnen zijn toegepast, vormt met bovenstaande en onderstaande kaart één geheel. Zie ook de kopie van Bolstra (kaart nr 148).
De rivier de
Literatuur:
Zie inventarisnummer 145
Zie de opmerkingen bij de twee voorgaande kaarten.
De rivier de
zie inventarisnummer 146
Kaart van een gedeelte der rivier de
[Den Haag, Landsdrukkerij, 1745]
Literatuur:
het noorden linksboven
Zie de originele kaarten (nr 144 en 145), die Bolstra gebruikte en het overzichtsblad van zijn kaart nr 149.
zie inventarisnummer 148
Kaart van de Beneeden Rivier de
[Den Haag, Landsdrukkerij, 1741]
Literatuur:
het noorden linksboven
Het overzichtsblad bevat een bladwijzer De vijf bladen van de
Zie inventarisnummer 149
in kartonnen omslag van 61x42 cm, (niet in catalogus Ernsting)
De kaart behoort bij de resolutie van 4 october 1755. Met aanduiding van twee aan te leggen kribben ter dekking van een schaardijk.
[getekend door
[Den Haag, Landsdrukkerij, 1755]
Literatuur:
Zie inventarisnummer 150
Literatuur:
zie inventarisnummer 150
De kaart behoort bij de resolutie van 22 october 1761.
Voor de vervaardiging van deze kaart is gebruik gemaakt van de koperplaat van kaartnr 150. Nieuw is de aanduiding van enkele aan te leggen en te wijzigen kribben.
De kaart behoort bij de resolutie van 3 april 1761, nr 2. Met aanduiding van de aan te leggen kribben, die geel zijn ingekleurd.
[getekend door
[Den Haag, Landsdrukkerij, 1761]
Literatuur:
De kaart behoort bij de resolutie van 3 april 1761 nr 1. Met concept van twee kribben en een pakberm, die geel zijn gekleurd.
[getekend door
Literatuur:
zie inventarisnummer 154
De kaart behoort bij de resolutie van 7 september 1769. Met aanduiding van een aan te leggen krib.
[getekend door
Literatuur:
Plan van een gedeelte der rivier de
[Den Haag, Landsdrukkerij, 1779]
Literatuur:
het noorden onder
Behoort bij de resolutie van 15 april 1778. De kaart is gekopieerd uit het gedrukte plan volgens de resolutie van 22 october 1762 in opdracht van inspecteur-generaal C. Brunings.
Behoort bij de resolutie van 15 april 1778. Met aanduiding van enige geprojecteerde waterwerken. De kaart is vervaardigd in opdracht van inspecteur-generaal C. Brunings in de maanden oktober en november van 1774.
Kaart van de riviere de
[Den Haag, Landsdrukkerij, 1779]
Literatuur:
De tekening behoort bij het ontwerp van de inspecteur-generaal van de Waterstaat Goudriaan, ingezonden 16 september 1824.
[Profieltekeningen van de overlaatkade op de
De tekeningen behoren bij de memorie van de inspecteur-generaal van de Waterstaat en de Publieke Werken,
Profil tekening van de waterstanden op de rivier de
Kaart van de rivieren de oude en nieuwe
gedrukt bij het Topografisch Bureau van het Ministerie van Oorlog
Literatuur:
Op het titelblad een lijst met coordinaten van verschillende plaatsen en uitleg over technisch-meetkundige zaken. De oevers zijn gemeten bij middelbare ebstand. Op elk kaartblad komt een legenda voor met uitleg over bodemgebruik.
ingebonden
Kaart figuratief, vertoonende de tegenwoordige situatie van den
[Den Haag, Landsdrukkerij, 1761]
Literatuur:
het noorden linksboven
De kaart behoort bij de resolutie van 6 aug, 1761, B 5 en B 6. Met aanduiding van de twee aan te leggen kribben. Rechts naast de kaart drie detailtekeningen.
Literatuur:
Getekend door
Inhoud
schaal 510 geometrische roeden = 31, 3 cm,
het noorden rechtsonder
54 (38) x 74 (60) cm
schaal 410 geometrische roeden = 25, 5 cm,
het noorden rechtsonder
54 (35) x 102 (92) cm
schaal 500 geometrische roeden = 31,8 cm,
het noorden rechtsonder
54 (46) x 102 (94) cm
schaal 410 geometrische roeden = 31 cm,
het noorden rechtsonder
54 (30) x 74 (69) cm
schaal 1000 Gelderse landroeden = 29,4 cm,
het noorden rechtsonder
54 (43) x 84 (70) cm
schaal 1000 Gelderse roeden = 29,5 cm,
het noorden rechtsonder
54 (44) x 83 (73) cm
schaal 800 geometrische roeden = 24,5 cm,
het noorden rechtsonder
54 (35) x 74 (63) cm
schaal 200 roeden = 12,8 cm,
het noorden rechtsonder
54 (38) x 74 (51) cm
schaal 150 Rijnlandse roeden = 9,1 cm
39 (25) x 37 (28) cm
schaal 400 Rijnlandse roeden = 24,1 cm,
het noorden linksboven
54 (33) x 75 (60) cm
schaal 300 Rijnlandse roeden = 18,2 cm,
het noorden linksboven
54 (36) x 130 (121) cm
schaal 500 Rijnlandse roeden = 23, 6 cm,
het noorden linksboven
54 (25) x 74 (55) cm
schaal 1200 Rijnlandse roeden = 14,6 cm,
het noorden linksboven
54 (33) x 134 (128) cm
73 (60) x 64 (54) cm
Deze atlas behoort bij de publicatie van
No 1 Kaart van de Bylandsche Waard, het benedenste gedeelte van den
het noorden is rechtsonder en rechts
Linksboven op beide kaarten de mededeling: 'Verhandeling XIX deel'
het noorden linksboven
Kaart van den
Kaart van het
[Den Haag, Landsdrukkerij, 1754]
Literatuur:
het noorden is onder
Behoort bij de resolutie van 8 juli 1755.
Met onder andere de aanduiding van het bijna voltooide bleeswerk.
Nieuwe kaart van de situatie en rivier te
[Den Haag, Landsdrukkerij, 1758]
Literatuur:
het noorden linksonder
De kaart behoort bij resolutie van 8 augustus 1758. Vervaardigd in opdracht van de 'Gecommitteerden tot het Beneficeeren van den Neder-rhijn en IJssel Stroomen'. Met aanduiding van geprojecteerde werken.
Kaart van den inschaarenden
[Den Haag, Landsdrukkerij, 1763]
Literatuur:
het noorden onder
De kaart behoort bij een memorie van Prof. Lulofs van 6 mei 1763. Met aanduiding van de geprojecteerde werken.
De kaart behoort bij de resolutie 17 december 1766. Met aanduiding van aan te leggen rijswerk bij twee kribben en een dijk.
Kaart van de Rivier de
[Den Haag, Landsdrukkerij, 1766]
Literatuur:
De kaart behoort bij de resolutie van 17 december 1766. Met aanduiding van aan te leggen inlaagdijk en kribben.
Kaart van den bogtigen loop der
[Den Haag, Landsdrukkerij, 1766]
Literatuur:
Caerte der situatie van den
2 aan elkaar geplakte bladen
De kaart is oorspronkelijk gemaakt in opdracht van N. H. W. Van Delen, Heer van Drueten ende Lakenburg, c.s. als gecommiteerden van de geërfden van de Kerspel Wamel.
zie inventarisnummer 170
Door een andere, anonieme kopiist
[Kaart zonder titel] / oorspronkelijk getekend door de landmeters
het noorden is rechtsboven
De kaart is gemaakt op verzoek van de magistraat van Tiel.
Kaart der waare gedaante en groote des
[Den Haag, Landsdrukkerij, 1773]
Literatuur:
het noorden is linksboven
Gemaakt in opdracht van inspecteur-generaal C. Brunings. Behoort bij de resolutie van de Gecommitteerde Raden van de Staten van Holland en West-Friesland van 1 febr. 1773
Zie inventarisnummer 162-8
Kaart van de rivier de
schaal 200 roeden = 12,8 cm,
het noorden rechtsonder
54 (38) x 74 (51) cm
het noorden onder
Kaart van de rivier de
Kaart van de rivier de
het noorden rechtsonder
Met aanduiding van dijkdoorbraken uit 1672, 1784, 1799, 1805 en 1809
Kaarten en platen behoorende tot het werk, getiteld: Proeve van een ontwerp tot scheiding der rivieren de
Weduwe J. C. Vieweg en Zoon, Nijmegen 1823
Titel van de kaarten
I en II; Kaart in twee bladen van de rivieren de
kaart in 2 bladen
VI; Afbeelding van den ouden wiel en de boven monden der
Dit is een serie van 6 bladen van verschillende afmetingen, oorspronkelijk gevouwen opgeborgen in een map (50 x 35 cm) waarop de titel voorkomt en de inhoudsopgave, nrs. I t/m VI. Bij bladnrs I, II en VI gaat het om de bovenstaande kaarten; bladnrs III, IV en V betreffen waterhoogten en rivierdwarsdoorsneden. Op de overzichtskaart (I en II) zijn de plannen voor de rivierafleiding en bochtafsnijding geel ingekleurd.
Kaart der trekvaart tusschen
het noorden linksonder
Vergelijk de soortgelijke kaart inventarisnummer 179.
Kaart der trekvaart tusschen
het noorden linksonder
Van dezelfde hand als kaart inventarisnummer 178.
Op de achterzijde de vermelding: behoort bij 3 augustus 1827, nr 1299.
Situatie Teekening van de
Kaart [...] van de opmeting der landen welke tot de graving en verbreding van het
noordrichting verschillend
Bladnr I van
II van de
III van eerste
IV van
Deze twee, zeer grote kaarten zijn gemaakt met behulp van de kadasterkaarten. Duidelijk is aangegeven waar de, van oriëntatie veranderende, kaarten op elkaar aansluiten. Het tweede kaartblad bevat middenonder een inzetkaartje van het gehele kanaal dat loopt van de Lek naar Meerkerk.
Kaart van het
het noorden rechts
noorden rechtsboven
Kaart van een gedeelte van het
[Den Haag, Landsdrukkerij, 1781]
Literatuur:
het noorden = rechtsboven
Behoort bij de resolutie van 7 juni 1781.
Gemaakt in opdracht van inspecteur-generaal
Kaart en aftekening, van een gedeelte van het
[Den Haag, Landsdrukkerij, 1781]
Literatuur:
Tafel der watergeteyen - in de
Jacob van Deventer heeft in opdracht van Philips II in de jaren zestig van de 16de eeuw alle Nederlandse steden opgemeten en in kaart gebracht. De kaarten waren bestemd voor militair gebruik.
Nederlandsche steden in de 16de eeuw. Plattegronden van
Martinus Nijhoff, 's-Gravenhage, 1916 - 1939
De originelen waarmee deze facsimile is gemaakt bevinden zich deels in Madrid (Biblioteca Nacional), het Nationaal Archief te Den Haag en de rijksarchieven in de provincies.
Deze eerste facsimile van deze zo belangrijke stadskaarten worden nu, vanaf 1992, door middel van het meer betrouwbare fotografische procédé - uitgegeven per provincie (algemene toelichting door J. C. Visser en P. C. J. Van der Krogt en verschillende auteurs per stad) in samenwerking met Canaletto in Alphen a/d Rijn; de serie stadskaarten van Zuid-Holland is reeds verschenen.
Literatuur:
Rechtsboven een inzetkaart van het Hoogheemraadschap van
(titel ontbreekt) / [door de landmeter
uitgegeven bij Pieter Smith, Amsterdam
Literatuur:
(profiel)
Gorchum / vervaardigd door
Nieuwe kaart der Residentie
Mortier Covens en Zoon, Amsterdam 1830; de Erven J. Thierry en C. Mensing & Zoon en A. van Hoogstraten jr, en Den Haag
het noorden rechtsboven
Met een afzonderlijk katern (20 x 13 cm): nomenclature des edifices, des canaux, des places publique, des rues etc.
Dit is de, door
Literatuur:
Literatuur:
het noorden nagenoeg boven
De wapens betreffen de stad
t
Literatuur:
Plattegronden van
Weduwe P. Van Waesberg & Zoon, Rotterdam 1895
Kaartenreproducties
Literatuur:
Plattegronden van
3 kaarten, totaal 6 bladen, 1 bladzijde toelichting (door E. Wiersum) op de achterkant van het titelblad
Oorspronkelijk uitgegeven in kartonnen omslag, zoals voorgaande serie: nu los.
Kaarten
Oorspronkelijk uitgegeven in kartonnen omslag, zoals voorgaande serie: nu los.
Literatuur:
Zie inventarisnummer 194
Plattegronden van
Kaarten
Platte grond der stad
Literatuur:
het noorden rechtsboven - 1 blad
De kaart is opgedragen aan burgemeester en wethouders van Rotterdam.
Nouveau plan de la ville de Luxembourg [...] / gegraveerd door ingenieur