Nationaal Archief (Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)

Overdracht van beheer en zorg

Een archief maakt pas deel uit van de rijkscollectie als het aan het Nationaal Archief is overgedragen. Na overdracht wordt het archief ter beschikking gesteld aan het publiek. Dat kan fysiek op de studiezaal, digitaal via de website, of beide.

Overheidsarchieven

Een archief maakt pas deel uit van de rijkscollectie als het aan het Nationaal Archief is overgedragen. Na overdracht wordt het archief ter beschikking gesteld aan het publiek. Dat kan fysiek op de studiezaal, digitaal via de website, of beide.

Overheidsarchieven

Uiterlijk twintig jaar nadat ze zijn gecreëerd, moeten de voor permanente bewaring geselecteerde papieren en digitale archieven van de Nederlandse overheid worden overgedragen aan de archiefbewaarplaatsen. Waar gaan welke archieven naar toe?

  • Archieven van de gemeenten gaan naar gemeente- of stadsarchieven.
  • Archieven van provincies en van in de provincies gevestigde onderdelen van de rijksoverheid gaan naar de archiefbewaarplaatsen van de  Regionaal Historisch Centra (RHC's.).
  • Archieven van de rijksoverheid gaan naar het Nationaal Archief, in uitzonderlijke gevallen bij een RHC.

Verantwoordelijkheid en openbaarheid

Het rijksarchief wordt in Nederland dus bewaard bij het Nationaal Archief en bij de RHC's. We spreken van de 'Rijksarchiefbewaarplaatsen'. Na overbrenging naar één van de Rijksarchiefbewaarplaatsen is de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) verantwoordelijk voor de archieven. Ze vallen nu niet langer onder de Wet Openbaarheid van Bestuur (WOB), maar onder het openbaarheidsregime in artikel 14 van de Archiefwet. Hierdoor krijgt elke burger - onder voorwaarden- het recht tot inzage in het archief. Voor de overbrenging van fysieke overheidsarchieven en voor de overbrenging van digitale overheidsarchieven gelden verschillende procedures.

Particuliere archieven

Overbrenging van particuliere archieven is niet wettelijk verplicht, maar vrijwillig. Dat wil niet zeggen, dat particuliere archieven niet belangrijk zijn voor de Rijksarchiefbewaarplaatsen. Om een getrouw beeld te geven van het cultureel erfgoed van ons land zijn ook particuliere archieven onmisbaar. Wanneer particuliere archieven aan de Rijksarchiefbewaarplaatsen worden aangeboden, wordt eerst bepaald of ze in de collectie passen. Deze afweging wordt gemaakt met behulp van een acquisitieprofiel, zie bijvoorbeeld het Acquisitieprofiel van het Nationaal Archief. De RHC’s hebben hun eigen acquisitieprofiel. Het Nationaal Archief gaat ook zelfstandig op zoek naar interessante archieven. Een particulier archief kan worden geschonken of in bewaring gegeven. In geval van schenking is het Nationaal Archief volledig verantwoordelijk voor het beheer en behoud van het archief. Als een archief in bewaring wordt gegeven, blijft het in het bezit van de particulier.

Indien u van mening bent dat uw archief binnen de collectie van het Nationaal Archief past op basis van het Acquisitieprofiel van het Nationaal Archief kunt u contact opnemen met de sector Kennis & Advies via email NADienstpostbusAA@nationaalarchief.nl of telefoon 070-331 4140.