Mijn gesloten moeder

Uit de eerste 10 jaren van mijn jeugd, 1951-1961

Story Archive

Mijn moeder had een hekel aan vuurwerk, bang voor de knallen die haar herinnerde aan de oorlog, en toen zij op het rijtje stond.

Een hekel aan de eerste dagen van de mei maand.Een hekel aan al die zgn “goede” nederlanders. Een hekel aan partijen . Een hekel aan praten.

In de jaren 50 toen iedereen het niet zo goed had, wilden mijn ouders emigreren naar Australië. Nederland was te klein en te vol en vol met herinneringen. Samen met vrienden wilden zij gaan, echter de aanvraag werd afgekeurd wegens het verleden van mijn grootouders en mijn moeder omdat zij bij het Duitse rode kruis had gewerkt.

Mijn ouders gaven aan ons een andere reden op voor de weigering. Mijn moeder was weer zwanger van haar derde kind. Dat was de reden, vertelde zij, dat zij in Nederland bleven. Zij schaamde zich voor haar dikke buik, nu kon iederen zien “dat je het deed met je man”. Eind jaren 50 begin jaren 60 hadden wij nog geen televiesie. Dus keek ik vaak bij de overburen die wel een televisie hadden. Op een keer, het was onder het kijken naar schaatsen, vertelden zij mij dat mijn opa en oma landverraders waren geweest in de oorlog. Ik was geschokt en vroeg het aan mijn moeder. Dit was de eerste keer dat ik er iets over hoorde. Mijn moeder vertelde mij dat die “goede buurman” bewaker was geweest van het kamp waar mijn oma en opa hadden gezeten en dat hij eens een man had doodgeschoten omdat hij niet snel genoeg bij het raam weg was gegaan. Later vertelde zij dat al die “goede nederlanders” hun huis hadden leeggehaald, haar poppen en boeken hadden meegenomen en hoe een zuster iets had kunnen redden van al de gestolen goederen. Hoe zij zag dat andere kinderen met haar poppen liepen waar zij altijd zo zuinig op was geweest.Die goede “nederlanders” die na de oorlog allemaal in het verzet hadden gezeten. Die goede Nederanders die mijn moeder het even hebben zuur gemaakt.

Mijn schoonvader die vond, we spreken nu over 1971, dat ik blij moest zijn dat zijn zoon met mij trouwde ondanks dat mijn opa en oma “fout”waren geweest en mijn moeder ook niet helemaal “schoon”was. Mijn oma en opa hebben geen vlieg kwaad gedaan. Het enige wat zij hebben gedaan is op het verkeerde moment voor de verkeerde partij gekozen.

Mijn moeder, haar dochter kwijt, een kind in de buik van wie zij niet wist wie de vader was, dit waren de argumenten voor de rechtbank om haar niet verder te vervolgen. De rechtbank vond dat straf genoeg. Hoe hard en ongevoelig mensen kunnen zijn.

Triest dat mijn moeder haar leven werd getekend in een paar jaar. Haar jeugd ontnomen, haar dochter ontnomen. Haar levensvreugd ontnomen. In een atlas vond ik een copie van een landkaart met een cirketje om een plaats en de tekst daarbij “laatste bericht van Hannelore” Het was een liefdesbaby….deze moest zij achterlaten om aan de tocht te beginnen om terug te keren naar Nederland om daar bij Maastricht te worden opgepakt… en te worden “ontsmet” Gaat u maar gebukt staan”, in Haarlem te worden kaalgeschoren.

Bij het opruimen van mijn moeders spullen vonden wij de eerste foto van Hannelore. De foto was gemaakt in Mariënbad in Duitsland. Zelfs toen zij op haar sterfbed lag vertelde zij nog dat zij “”weer op het rijtje stond “ Dat zij er zo had kunnen uitstappen.