Nederland wil graag een officiële feestdag

29-05-1945, Hulshout

Al snel na de bevrijding hebben veel Nederlanders behoefte aan een jaarlijks terugkerende feestdag. Een dag die voor velen in aanmerking komt is 31 augustus, de verjaardag van Wilhelmina, Koninginnedag. Diverse burgers en verenigingen schrijven de vorstin en ministers met het verzoek om een dergelijke feestdag in te stellen.

Brief van mw. v.d. Mijn - V.d. Ploeg

Zo schrijft mevrouw Van de Mijn in haar briefje aan de koningin: ‘De meeste Hollanders snakken naar een echt Oranje en bevrijdingsfeest, zoo wij hoorde dat in Amsterdam word dit aldaar gevierd op 30 en 31 mei en 1 juni. […] Nu is mijn beleefde vraag: zou het zoo beslist kunnen worden dat wij een groot nationaal feest krijgen op Uw Majesteits verjaardag en nog enkele dagen daarna, of mocht dat te lang duren voor het volk dan b.v. op Ireentjes verjaardag.’ [red. dit is op 5 augustus]

Ook diverse oranje- en winkeliersverenigingen vragen of een Bevrijdingsdag gecombineerd kan worden met de verjaardag van de vorstin. Als voornaamste reden wordt aangevoerd dat het in augustus vaak mooi weer is. En een feest in het zonnetje is wat de meeste mensen willen.

Koningin Wilhelmina wil de bevrijding echter los zien van haar verjaardag. De ministerraad besluit op 7 augustus 1945 dat 5 mei de Nationale Feestdag wordt. In de jaren direct na de oorlog sturen mensen nog diverse malen verzoeken om de feestdag toch op de verjaardag van de koningin te laten plaatsvinden omdat het dan meestal beter weer is. Deze verzoeken worden niet ingewilligd: op 5 mei vieren we de bevrijding. De dag ervoor, 4 mei, wordt vastgesteld als Nationale Dodenherdenking.

Het onderwerp van de herdenking en viering op 4 en 5 mei is de afgelopen jaren verbreed. De eerste decennia worden de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog herdacht en kijken we terug naar de bevrijding na afloop van de oorlog. De laatste vijftien jaar wordt er meer stilgestaan bij vrijheid in het algemeen, onze grondrechten en de democratie.