De luchtbescherming ging alle huizen af of de mensen zelf schuilmogelijkheden hadden. Wij hadden een kelder waar de winteraardappelen in waren opgeslagen, die moesten eruit, er werden strozakken ingelegd met daarop bedden. Wij sliepen voortaan in de kelder, met ook nog enkele buren. De mensen die zelf geen onderkomen hadden, konden in het souterrain van het stadhuis schuilen.
Op de binnenplaats achter het stadhuis werd een gaarkeuken ingericht, waar de Heusdenaren dagelijks eten konden halen, we gingen dan door dat souterrain binnen en achter er weer uit. Ik zag dan veel van mijn klasgenoten daarbinnen en zou eigenlijk zelf ook wel willen schuilen...
Toen kwam de nacht van 4 op 5 november, het was die nacht zwaar oorlog, er werd geschoten en er waren oorverdovende explosies waardoor de vloer in de kelder bewoog. Mijn oudste zus ging uit de kelder om te kijken wat er aan de hand was. Zij deed de voordeur open en riep:’Ik zie het stadhuis niet!’Wij woonden daar op steenworp afstand vandaan. We kwamen uit de kelder en gingen erheen. Het stadhuis was veranderd in een grote puinhoop, oh. En al die mensen daar onder dat puin, vreselijk, wat een ramp... En verder gingen de beschietingen, het opblazen van strategische posten, kerken en de molen. Het was niet te bevatten dat zoveel ellende over Heusden kwam. 133 mensen vonden de dood in het souterrain van het stadhuis, waaronder hele gezinnen. Veel van mijn klasgenoten waren er niet meer.
Hoe had dit kunnen gebeuren? Wie was daar verantwoordelijk voor, wie had dit op zijn geweten?
De volgende dag arriveerden de geallieerden om ons te bevrijden, helaas was het te laat. Er heerste een mineurstemming, geen uitbundig onthaal kregen deze bevrijders. We waren wel blij dat ze er waren, maar de puinhopen met al die doden daaronder temperden elke blijdschap.
Ieder jaar worden op 4 november de doden herdacht. Dan komt die afschuwelijke nacht weer in mijn herinnering. Soms zie ik tijdens de herdenking nog nabestaanden van slachtoffers die naar elders zijn verhuis. Het worden er steeds minder, de jaren gaan tellen voor hen, en ook voor mij!
In mei 2009 heeft de NOS aandacht besteed aan deze trieste gebeurtenis. Op initiatief van het streekarchief in Heusden is een documentaire gemaakt met de titel ‘Naast het graf’. Bovendien is na de bevrijding een boek verschenen van dhr. Winkelman, ‘Heusden geteisterd en bevrijd’.
