2.09.129 Inventaris van het archief Adoptie Buitenlandse kinderen: Directie Justitieel Jeugdbeleid en taakvoorgangers van het ministerie van Justitie, 1970-2005 (2015) [GEANONIMISEERD]
Het archief bestaat voornamelijk uit uitvoeringsarchief en vormt de neerslag van een aantal taken die aan de Directie Justitieel Jeugdbeleid zijn toegewezen. Het archief bevat aanvragen van adoptie van buitenlandse kinderen met stukken van de Raad voor de Kinderbescherming en andere instanties en al dan niet een beginseltoestemming van het ministerie van Justitie voor adoptie. De redactionele vorm bestaat uit brieven, rapporten en besluiten. Het bestand is één serie van gelijksoortige dossiers.
Het archief bestaat voornamelijk uit uitvoeringsarchief en vormt de neerslag van een aantal taken die aan de Directie Justitieel Jeugdbeleid zijn toegewezen. Het archief bevat aanvragen van adoptie van buitenlandse kinderen met stukken van de Raad voor de Kinderbescherming en andere instanties en al dan niet een beginseltoestemming van het ministerie van Justitie voor adoptie. De redactionele vorm bestaat uit brieven, rapporten en besluiten. Het bestand is één serie van gelijksoortige dossiers.
Download inventaris als:PDF|XML
Download inventaris
Download inventaris
Sluiten
Op onze website kunt u archieven doorzoeken met behulp van inventarissen (beschrijvingen van archieven, ook wel toegang genoemd). Deze inventarissen zijn vaak net zo oud als de archieven zelf. De mogelijkheid bestaat dat u woorden tegenkomt die vroeger gewoon waren, maar nu als kwetsend, racistisch of discriminerend ervaren worden.
Het Nationaal Archief onderzoekt momenteel de mogelijkheden om dit taalgebruik in inventarissen aan te passen, te verklaren of te voorzien van hedendaagse alternatieven.
Zoekhulpen bij dit archief
Archiefvorming
Geschiedenis van de archiefvormer
In de jaren zeventig namen in Nederland en België het aantal binnenlandse adopties sterk af, doordat het taboe op ongehuwd moederschap werd doorbroken en door de opkomst van de anticonceptiepil. Tegelijkertijd nam het aantal interlandelijke adopties sterk toe in die periode. Een belangrijke aanleiding voor die toename was het optreden van Marjory en Jan de Hartog in het tv-programma Mies en scène in 1967. Zij maakten zich sterk voor het adopteren van kinderen uit Zuid-Korea en Vietnam. Momenteel komen de meeste geadopteerde kinderen uit ontwikkelingslanden.
De Wet van opneming buitenlandse pleegkinderen (Stb. 566/1988) gaf regels inzake de opneming in Nederland van buitenlandse pleegkinderen met het oog op adoptie. De wet heeft, plat gezegd, alleen betrekking op de ‘invoer’ van buitenlandse kinderen. Voor het overige is de Adoptiewet van toepassing.
De Wet van opneming buitenlandse pleegkinderen (Stb. 566/1988) gaf regels inzake de opneming in Nederland van buitenlandse pleegkinderen met het oog op adoptie. De wet heeft, plat gezegd, alleen betrekking op de ‘invoer’ van buitenlandse kinderen. Voor het overige is de Adoptiewet van toepassing.
De wet bepaalt dat het naar Nederland brengen van minderjarigen met het oog op adoptie slechts is toegestaan nadat de minister van Justitie een beginseltoestemming geeft. Voor die beginseltoestemming is een raadsonderzoek nodig. Opname van een buitenlands pleegkind zonder voorafgaande beginseltoestemming leverde een grond voor de maatregel van voorlopige toevertrouwing (tegenwoordig voorlopige voogdij).
Ook als een kind wordt meegenomen door pleegouders die een tijdje in het buitenland gewoond hebben, volgt ambtshalve een gezinsonderzoek na binnenkomst in Nederland. De minister van Justitie beslist vervolgens. Bij afwijzing van de aanvraag bracht hij de officier van justitie op de hoogte, die het kind voorlopig kon toevertrouwen aan de Raad voor de Kinderbescherming. In 1997 werd de voorlopige toevertrouwing door officier gewijzigd in een voorlopige voogdij toe te wijzen door de kinderrechter. Er is beroep mogelijk op grond van Wet administratieve rechtspraak overheidsbeschikkingen (Stb. 284/1975).
Ook als een kind wordt meegenomen door pleegouders die een tijdje in het buitenland gewoond hebben, volgt ambtshalve een gezinsonderzoek na binnenkomst in Nederland. De minister van Justitie beslist vervolgens. Bij afwijzing van de aanvraag bracht hij de officier van justitie op de hoogte, die het kind voorlopig kon toevertrouwen aan de Raad voor de Kinderbescherming. In 1997 werd de voorlopige toevertrouwing door officier gewijzigd in een voorlopige voogdij toe te wijzen door de kinderrechter. Er is beroep mogelijk op grond van Wet administratieve rechtspraak overheidsbeschikkingen (Stb. 284/1975).
Het is verboden om zonder vergunning van de minister van Justitie te bemiddelen in de opneming van buitenlandse pleegkinderen. Bemiddelingsorganisaties moeten rechtspersoon met volledige rechtsbevoegdheid zijn en gezeteld in Nederland. Ze moeten bovendien voldoen aan de wettelijke voorschriften. Wanneer de minister van Justitie een vergunning intrekt wijst hij de vergunninghouder aan die de werkzaamheden voortzet of beëindigt.
De minister van Justitie houdt toezicht op de bemiddelingsorganisaties, en wijst daartoe ambtenaren van het ministerie aan. Met het toezicht op de naleving van de wettelijke voorwaarden met betrekking tot het Nederland binnenbrengen van buitenlandse pleegkinderen zijn de Raad en douaneambtenaren belast.
De minister van Justitie houdt toezicht op de bemiddelingsorganisaties, en wijst daartoe ambtenaren van het ministerie aan. Met het toezicht op de naleving van de wettelijke voorwaarden met betrekking tot het Nederland binnenbrengen van buitenlandse pleegkinderen zijn de Raad en douaneambtenaren belast.
Sinds 1998 ziet de Centrale autoriteit Internationale Kinderaangelegenheden (Ca IKA) erop toe dat het adoptieproces zorgvuldig en volgens de geldende regels verloopt. De beoordeling van adoptieverzoeken van buitenlandse kinderen en de andere taken die hierboven beschreven staan waren in de loop der jaren ondergebracht bij de volgende directies:
Directie Kinderbescherming (1971-1988)
Het takenpakket van de Directie Kinderbescherming was gericht op het adviseren omtrent het vormings- en opleidingsbeleid, alsmede op het onderhouden van buitenlands contact.
Directie Jeugdbescherming en Reclassering (1989-1997)
Het takenpakket van de Directie Jeugdbescherming en Reclassering bestond uit het aansturen op de hoofdlijnen van de reclasseringorganisatie en geven van kwalitatieve en kwantitatieve richting aan de uitvoering. Verder was de de directie verantwoordelijk voor de strategische beleidsontwikkeling en leverde beleidsinhoudelijke bijdrage bij de totstandkoming van wet- en regelgeving op het werkterrein van jeugdbescherming en de bredere jeugdzorg.
Directie Justitieel Jeugdbeleid (1997-2004)
De Directie Justitieel Jeugdbeleid is belast met de advisering van de departementsleiding over en de coördinatie, ontwikkeling en evaluatie van beleid dat zich richt op: het met justitiële instrumenten voorkomen en aanpakken van jeugdcriminaliteit en van bedreigende situaties voor kinderen en gezinnen, de bevordering van een samenhangende strafrechtelijke en pedagogische aanpak van de jeugdige nadat deze zich schuldig heeft gemaakt aan strafwaardig gedrag.
Deze directies hadden hiernaast ook andere taken. De naamswijzigingen van de directies houden verband met deze overige taken.
Geschiedenis van het archiefbeheer
De dossiers zijn op het kerndepartement van het ministerie van Justitie in Den Haag gevormd. Op een gegeven moment is het archief overgebracht naar het semi-statisch archief van Justitie in Rijswijk. Het archief is niet meer compleet: er zijn eerdere vernietigingen geweest. In mei 1983 is er 3 meter vernietigd, in december 1983 7 meter en tenslotte in augustus 1999 50 meter.
Er zijn twee archiefblokken omdat er in 1999 een kleine procedurewijziging is doorgevoerd. De procedure heeft hierdoor ook een andere naam gekregen (van “opneming” naar “adoptie”). De bewaarplicht heeft altijd bij Justitie gelegen. Er is geen ander verwant archief. Voor selectie is het archief overgebracht naar de Haagse Vestiging Archiefbewerking. In 2018 is het semi-statisch archief van het ministerie verhuisd van Rijswijk naar Apeldoorn. In 2020 is een schouw op het archief van BKA uitgevoerd. Hierbij werd geconstateerd dat nog 44,875m aan aanvullend archiefmateriaal t/m 2005 kon worden bewerkt. In 2020 en 2021 heeft Doc-Direkt een selectie op deze meters uitgevoerd.
Er zijn twee archiefblokken omdat er in 1999 een kleine procedurewijziging is doorgevoerd. De procedure heeft hierdoor ook een andere naam gekregen (van “opneming” naar “adoptie”). De bewaarplicht heeft altijd bij Justitie gelegen. Er is geen ander verwant archief. Voor selectie is het archief overgebracht naar de Haagse Vestiging Archiefbewerking. In 2018 is het semi-statisch archief van het ministerie verhuisd van Rijswijk naar Apeldoorn. In 2020 is een schouw op het archief van BKA uitgevoerd. Hierbij werd geconstateerd dat nog 44,875m aan aanvullend archiefmateriaal t/m 2005 kon worden bewerkt. In 2020 en 2021 heeft Doc-Direkt een selectie op deze meters uitgevoerd.
De verwerving van het archief
Het archief is in 2025 door Ministerie van Justitie en Veiligheid overgebracht naar het Nationaal Archief, krachtens artikel 12 van de Archiefwet 1995