2.12.14 Inventaris van de Stamboeken Marinepersoneel, 1813-1940
In het bestand zijn drie hoofdseries te onderscheiden: de stamboeken en dienststaten van de officieren; de registers van aangenomen manschappen en soldijrollen; de stamboeken van de onderofficieren en manschappen (schepelingen en mariniers). In de stamboeken werd de loopbaan van de militair vastgelegd: naam, geboortedatum en - plaats, namen ouders, gegevens over aanstelling, bevorderingen en ontslag, actieve dienst op zee, krijgsverrichtingen, onderscheidingen e.d. De soldijrollen vormen een onderdeel van de salarisadministratie. Het bestand is niet volledig als gevolg van brand in het ministeriegebouw.
In het bestand zijn drie hoofdseries te onderscheiden: de stamboeken en dienststaten van de officieren; de registers van aangenomen manschappen en soldijrollen; de stamboeken van de onderofficieren en manschappen (schepelingen en mariniers). In de stamboeken werd de loopbaan van de militair vastgelegd: naam, geboortedatum en - plaats, namen ouders, gegevens over aanstelling, bevorderingen en ontslag, actieve dienst op zee, krijgsverrichtingen, onderscheidingen e.d. De soldijrollen vormen een onderdeel van de salarisadministratie. Het bestand is niet volledig als gevolg van brand in het ministeriegebouw.
Download inventaris als:PDF|XML
Download inventaris
Download inventaris
Sluiten
Op onze website kunt u archieven doorzoeken met behulp van inventarissen (beschrijvingen van archieven, ook wel toegang genoemd). Deze inventarissen zijn vaak net zo oud als de archieven zelf. De mogelijkheid bestaat dat u woorden tegenkomt die vroeger gewoon waren, maar nu als kwetsend, racistisch of discriminerend ervaren worden.
Het Nationaal Archief onderzoekt momenteel de mogelijkheden om dit taalgebruik in inventarissen aan te passen, te verklaren of te voorzien van hedendaagse alternatieven.
Zoekhulpen bij dit archief
Archiefvorming
Geschiedenis van de archiefvormer
Na het vertrek der Fransen, eind 1813, werd het Ministerie van Marine opnieuw opgericht. In de 19e eeuw is het Ministerie van Marine tweemaal met dat van Koloniën verenigd geweest. De belangrijkste taak van het ministerie was de zorg voor de defensie te water van Nederland en zijn koloniën. De belangrijkste onderdelen van die taak hadden betrekking op het materiaal der zeemacht (scheepsbouw, stoomvaartdienst, artillerie), het loodswezen, de hydrografie, het personeel der zeemacht en de financiën benodigd voor de uitvoering van deze taak.
In 1928 werden de ministeries van Oorlog en van Marine verenigd tot het Ministerie van Defensie. In mei 1940, bij de inval van de Duitsers in Nederland, vestigde de Nederlandse regering zich in Londen, alwaar het Ministerie van Defensie in 1941 werd gesplitst in een Ministerie van Oorlog en een Ministerie van Marine. In Den Haag werd het Ministerie van Defensie opgeheven, waarna het afwikkelingsbureau in 1942 werd vervangen door een Commissariaat voor de Belangen van de voormalige Nederlandse Weermacht. Na de bevrijding in 1945 bleven de beide ministeries, zoals ze in Londen waren ontstaan, ook in Den Haag gehandhaafd.
Geschiedenis van het archiefbeheer
De stamboeken zijn aangelegd en bijgehouden door het Ministerie van Defensie, voor 1928 door het Ministerie van Marine en voorgangers. De lijsten van aangenomen manschappen en de scheepsrollen zijn aangelegd bij de etablissementen van de marine te Amsterdam, Rotterdam, Antwerpen en Willemsoord, evenals de stamboeken van het personeel der rijkswerven. Zij zijn op enig tijdstip naar het ministerie gezonden. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het gebouw van het voormalige Ministerie van Marine door een bomaanval getroffen. Als gevolg van de brand die daarbij ontstond, is een groot gedeelte van het archief van het ministerie verloren gegaan. Ook een aanzienlijk aantal stamboeken is toen verbrand. Door het ontbreken van een schaduwadministratie - die bij de landmacht wel aanwezig was - kon dit verlies niet gecompenseerd worden. De stamboeken en registers zijn tussen 1924 en 1998 door het Ministerie van Defensie (Marine) aan het Algemeen Rijksarchief overgedragen.
De verwerving van het archief
Het archief is krachtens bepalingen van de Archiefwet overgebracht.