2.13.259 Inventaris van de Staten van Dienst van militairen van de Koninklijke Landmacht, geboortejaren 1911-1920
In dit archief bevinden zich de controlelijsten en straflijsten (samen de Staten van Dienst) van militairen bij de Koninklijke Landmacht met geboortejaren 1911-1920. Voor de geboortejaren tot en met 1920 is er voor gekozen om voor elke militair die diende bij de Koninklijke Landmacht een dossier aan te leggen met daarin in ieder geval de Staat van Dienst en -indien aanwezig- de straflijst. Omdat deze militairen rondom de Tweede Wereldoorlog hebben gediend, zijn ook andere (oorlogsgerelateerde) documenten blijvend bewaard. In deze inventaris kunt u zoeken op achternaam, voorletters, geboortedatum en registratienummer. U kunt uw zoektocht verfijnen door exact te zoeken op bijvoorbeeld alle vrouwen %(v)%. Indien u de militair niet heeft gevonden, dan zult u uw zoektocht moeten voortzetten in de stamboeken en andere verwante archieven die in de inleiding worden genoemd. De voornaamste zijn 2.13.260, Inventaris van de archieven van de Staten van Dienst van militairen bij de regimenten van de Koninklijke Landmacht, geboortejaren (1871-) 1900-1920 ( - 1922). Voor Staten van Dienst van militairen bij de Koninklijke Marine geboren in 1909-1920, zoekt u eveneens op naam in toegang 2.13.257.
In dit archief bevinden zich de controlelijsten en straflijsten (samen de Staten van Dienst) van militairen bij de Koninklijke Landmacht met geboortejaren 1911-1920. Voor de geboortejaren tot en met 1920 is er voor gekozen om voor elke militair die diende bij de Koninklijke Landmacht een dossier aan te leggen met daarin in ieder geval de Staat van Dienst en -indien aanwezig- de straflijst. Omdat deze militairen rondom de Tweede Wereldoorlog hebben gediend, zijn ook andere (oorlogsgerelateerde) documenten blijvend bewaard. In deze inventaris kunt u zoeken op achternaam, voorletters, geboortedatum en registratienummer. U kunt uw zoektocht verfijnen door exact te zoeken op bijvoorbeeld alle vrouwen %(v)%. Indien u de militair niet heeft gevonden, dan zult u uw zoektocht moeten voortzetten in de stamboeken en andere verwante archieven die in de inleiding worden genoemd. De voornaamste zijn 2.13.260, Inventaris van de archieven van de Staten van Dienst van militairen bij de regimenten van de Koninklijke Landmacht, geboortejaren (1871-) 1900-1920 ( - 1922). Voor Staten van Dienst van militairen bij de Koninklijke Marine geboren in 1909-1920, zoekt u eveneens op naam in toegang 2.13.257.
Download inventaris als:PDF|XML
Download inventaris
Download inventaris
Sluiten
Op onze website kunt u archieven doorzoeken met behulp van inventarissen (beschrijvingen van archieven, ook wel toegang genoemd). Deze inventarissen zijn vaak net zo oud als de archieven zelf. De mogelijkheid bestaat dat u woorden tegenkomt die vroeger gewoon waren, maar nu als kwetsend, racistisch of discriminerend ervaren worden.
Het Nationaal Archief onderzoekt momenteel de mogelijkheden om dit taalgebruik in inventarissen aan te passen, te verklaren of te voorzien van hedendaagse alternatieven.
Zoekhulpen bij dit archief
Inhoud en structuur van het archief
Inhoud
De dossiers van de militairen uit het geboortecohort 1911-1920 zijn bijzonder in die zin dat de loopbanen van de militairen uit die geboortejaren zich afspeelden tijdens de mobilisatie, de meidagen in 1940 en tijdens de Duitse bezetting (Engelandvaarders), de slag in de Javazee en de bezetting van Nederlands-Indië in 1942, de bevrijding in 1945 en aansluiting bij de Binnenlandse Strijdkrachten en bij legeronderdelen die vanaf 1946 de orde trachtten te herstellen (politionele acties) in het toenmalig Nederlands Indië. De weerslag van die gebeurtenissen is terug te vinden in de personeelsdossiers van de militairen. De personeelsdossiers bevatten oorlogs-gerelateerde documenttypen. In dit geval is niet uitsluitend de Staat van Dienst bewaard, maar op grond van artikel 5e van het Archiefbesluit 1995 kunnen in bijzondere gevallen archiefstukken die in de selectielijst zijn gewaardeerd als te vernietigen alsnog worden geselecteerd als te bewaren. Hierbij kan worden gedacht aan neerslag betreffende personen en/of gebeurtenissen van bijzonder
cultureel of maatschappelijk belang. Voor de militairen geboren in 1911-1920 is artikel 5e van toepassing.
cultureel of maatschappelijk belang. Voor de militairen geboren in 1911-1920 is artikel 5e van toepassing.
Voor het KL- personeel zijn dit de volgende documenten:
De Staat van Dienst/Staten van Dienst (of als de originelen ontbreken: een latere uitwerking van Staten van Dienst, opgesteld n.a.v. verzoek om bijv. pensioeninformatie; Controlelijsten-/Straflijsten (later: Registratielijsten, dan wel Persoonskaarten genoemd) met daarop de Staat van Dienst;
Pasfoto's (los of vastgehecht aan de Controlelijsten);
Registratiekaart Binnenlandse Strijdkrachten;
Proces-verbaal van onderzoek door de MP van gedemobiliseerde militairen die zich direct na de Tweede Wereldoorlog weer meldden voor de dienst;
Kaart: Personeelsgegevens betreffende..;
Grote Personeelskaart met Staat van Dienst;
Kaart Vrijwillige Landstorm / Vrijwillige Landstormkorps;
Documenten (proces-verbaal) over de persoonlijke geschiedenis van de militair tijdens de bezetting (lid van het verzet of collaboratie): antecedenten-onderzoek;
Controlelijst Nederlandse militaire missie in Zuid-Afrika;
Correspondentie van de militair waarin de oorlogsomstandigheden ter sprake komen;
Staat van Dienst Koninklijke Luchtmacht.
De Japanse interneringskaarten zijn al eerder overgebracht naar het Nationaal Archief. Kaarten van de Prinses Irenebrigade zullen spoedig worden overgebracht.
De Staat van Dienst/Staten van Dienst (of als de originelen ontbreken: een latere uitwerking van Staten van Dienst, opgesteld n.a.v. verzoek om bijv. pensioeninformatie; Controlelijsten-/Straflijsten (later: Registratielijsten, dan wel Persoonskaarten genoemd) met daarop de Staat van Dienst;
Pasfoto's (los of vastgehecht aan de Controlelijsten);
Registratiekaart Binnenlandse Strijdkrachten;
Proces-verbaal van onderzoek door de MP van gedemobiliseerde militairen die zich direct na de Tweede Wereldoorlog weer meldden voor de dienst;
Kaart: Personeelsgegevens betreffende..;
Grote Personeelskaart met Staat van Dienst;
Kaart Vrijwillige Landstorm / Vrijwillige Landstormkorps;
Documenten (proces-verbaal) over de persoonlijke geschiedenis van de militair tijdens de bezetting (lid van het verzet of collaboratie): antecedenten-onderzoek;
Controlelijst Nederlandse militaire missie in Zuid-Afrika;
Correspondentie van de militair waarin de oorlogsomstandigheden ter sprake komen;
Staat van Dienst Koninklijke Luchtmacht.
De Japanse interneringskaarten zijn al eerder overgebracht naar het Nationaal Archief. Kaarten van de Prinses Irenebrigade zullen spoedig worden overgebracht.
Sinds de oprichting van een luchtvaartafdeling in 1913 maakte deze afdeling onderdeel uit van de Landmacht binnen het Ministerie van Oorlog. De Luchtmacht werd in 1953 een zelfstandig krijgsmachtonderdeel. Administratief is er over de periode 1901-1920 één serie personeelsdossiers gevormd waarin, vanaf 1913, is aangegeven of men bij de Lucht- of Landmacht diende.
Selectie en vernietiging
Team Bewerken van de afdeling SIB heeft tijdens de coronaperiode in de jaren 2020-2021 selectie en vernietiging van het archief uitgevoerd met behulp van de Selectielijst Documenttypen. Het is een opsomming van alle documenten die in personeelsdossiers kunnen worden aangetroffen, met een waardering erbij: Bewaren of vernietigen. Deze selectielijst is gebaseerd op de Generieke Selectielijst Defensie (GSD).
In een eerdere fase heeft vermenging met ander archief plaatsgevonden. Medewerkers van Bureau Registratie Informatie Ontslagen Personeel (BRIOP) te Kerkrade, die informatie verstrekten aan instanties en personen over o.a. pensioenen of militaire historie, voegden hun eigen correspondentie toe aan de personeelsdossiers. Deze correspondentie, met vaak achteraf opgestelde Staten van Dienst, is vernietigd, tenzij de originele Staten van Dienst ontbraken of zeer slecht leesbaar zijn.
Verder zijn er tijdens het invoegen van losse documenten van de lagere onderdelen in de personeelsdossiers; in de tweede plaats zijn er projecten geweest waarbij de kaarten van Engelandvaarders en Japanse interneringskaarten uit de personeelsdossiers zijn afgezonderd. Verder is er een poging geweest om de controlelijsten met alle staten van dienst t/m 1920 af te zonderen en bij de regimenten op te bergen. Dat is ten dele voltooid, echter veel controlelijsten zitten nog in de personeelsdossiers van landmacht-militairen. (Dat komt ook omdat er meerdere controlelijsten in een personeelsdossiers kunnen zitten.)
In een eerdere fase heeft vermenging met ander archief plaatsgevonden. Medewerkers van Bureau Registratie Informatie Ontslagen Personeel (BRIOP) te Kerkrade, die informatie verstrekten aan instanties en personen over o.a. pensioenen of militaire historie, voegden hun eigen correspondentie toe aan de personeelsdossiers. Deze correspondentie, met vaak achteraf opgestelde Staten van Dienst, is vernietigd, tenzij de originele Staten van Dienst ontbraken of zeer slecht leesbaar zijn.
Verder zijn er tijdens het invoegen van losse documenten van de lagere onderdelen in de personeelsdossiers; in de tweede plaats zijn er projecten geweest waarbij de kaarten van Engelandvaarders en Japanse interneringskaarten uit de personeelsdossiers zijn afgezonderd. Verder is er een poging geweest om de controlelijsten met alle staten van dienst t/m 1920 af te zonderen en bij de regimenten op te bergen. Dat is ten dele voltooid, echter veel controlelijsten zitten nog in de personeelsdossiers van landmacht-militairen. (Dat komt ook omdat er meerdere controlelijsten in een personeelsdossiers kunnen zitten.)
Aanvullingen
Deze inventaris bevat dienstplichtkaarten, controlelijsten en straflijsten van militairen KL, geordend in individuele personeelsdossiers. Het gaat om de geboortejaren 1911-1920. In deze en volgende inventarissen met personeelsdocumenten van militairen is het registratienummer, geboortedatum en naam de voornaamste toegang (op een personeelsdossier). Het oude systeem van stamboeken werd langzamerhand vervangen door een losbladig systeem: de controle- en straflijsten. Aanvullingen op dit archief worden jaarlijks (100 jaar na geboortejaar) overgedragen aan Nationaal Archief. Die aanvullingen zullen ook toegankelijk zijn op naam en geboortedatum. Echter, het systeem van een dossier per landmacht-militair wordt vanaf het geboortejaar 1921 losgelaten. De militairen geboren na 1921 dienden in het algemeen niet meer tijdens de Tweede Wereldoorlog. Voor de geboortejaren na 1920 wordt volgens de Generieke Selectielijst Defensie gewerkt en voornamelijk de Staat van Dienst bewaard, zoals dat ook bij de Stamboeken het geval was. Artikel 5e van het Archiefbesluit 1995, waarbij in bijzondere gevallen archiefstukken die in de selectielijst zijn gewaardeerd als te vernietigen alsnog worden geselecteerd als te bewaren, wordt vanaf 1921 slechts beperkt gebruikt voor bijzondere documenten. De meeste documenten zijn echter rechtspositioneel van aard en vernietigbaar. Voor de Marine wordt verwezen naar de inventaris KM, geboortejaren 1909-1920. Ook voor het marinepersoneel geldt dat aanvullingen 100 jaar na geboortejaar aan het Nationaal Archief worden overgedragen. Omdat de personeelsdossiers van marinepersoneel sterk afwijken van die van landmachtpersoneel en het er ook veel minder zijn, worden van hen wel individuele dossiers gehandhaafd. In de decennia na 1900 gaat het in zijn totaliteit om personeelsdocumenten van honderden duizenden Nederlanders die vrijwillig of dienstplichtig militair waren!
Verantwoording van de bewerking
De Generieke Selectielijst Defensie (GSD) is duidelijk: op basis van het werkproces 9.1.3. (Het beheren van personeelsdossiers) mag het gehele dossier na 100 jaar worden vernietigd. Echter, in paragraaf 3.3 van de GSD wordt Artikel 5 lid 1 e Archiefbesluit 1995 aangehaald: In bijzondere gevallen kunnen archiefstukken die in de selectielijst zijn gewaardeerd als te vernietigen alsnog worden geselecteerd als te bewaren. Hierbij kan worden gedacht aan neerslag betreffende personen en/of gebeurtenissen van bijzonder, cultureel of maatschappelijk belang.
De dossiers van de militairen uit het geboortecohort 1911-1920 zijn bijzonder in die zin dat de loopbanen van de militairen bij Landmacht en Marine zich afspeelden tijdens de mobilisatie, de meidagen in 1940 en tijdens de Duitse bezetting (Engelandvaarders), de slag in de Javazee en de bezetting van Nederlands-Indië in 1942, de bevrijding in 1945 en aansluiting bij de Binnenlandse Strijdkrachten en bij legeronderdelen die vanaf 1946 de orde trachtten te herstellen (politionele acties) in het toenmalig Nederlands Indië. De weerslag van die gebeurtenissen is terug te vinden in de personeelsdossiers van de militairen. De personeelsdossiers bevatten oorlogs-gerelateerde documenttypen.
De Staat van Dienst is een document dat alsnog voor permanente bewaring in aanmerking komt. Dat is bovendien geheel in de `traditie' van de militieregisters en stamboeken die tussen 1811 en 1940 werden bijgehouden en (permanent) bewaard worden bij het Nationaal Archief. Het verschil tussen de stamboeken en de Staten van Dienst is met name de vorm: een gebonden register vs. losbladige dossiers.
De dossiers van de militairen uit het geboortecohort 1911-1920 zijn bijzonder in die zin dat de loopbanen van de militairen bij Landmacht en Marine zich afspeelden tijdens de mobilisatie, de meidagen in 1940 en tijdens de Duitse bezetting (Engelandvaarders), de slag in de Javazee en de bezetting van Nederlands-Indië in 1942, de bevrijding in 1945 en aansluiting bij de Binnenlandse Strijdkrachten en bij legeronderdelen die vanaf 1946 de orde trachtten te herstellen (politionele acties) in het toenmalig Nederlands Indië. De weerslag van die gebeurtenissen is terug te vinden in de personeelsdossiers van de militairen. De personeelsdossiers bevatten oorlogs-gerelateerde documenttypen.
De Staat van Dienst is een document dat alsnog voor permanente bewaring in aanmerking komt. Dat is bovendien geheel in de `traditie' van de militieregisters en stamboeken die tussen 1811 en 1940 werden bijgehouden en (permanent) bewaard worden bij het Nationaal Archief. Het verschil tussen de stamboeken en de Staten van Dienst is met name de vorm: een gebonden register vs. losbladige dossiers.
Ordening van het archief
Zowel Landmacht- als Marine-dossiers zijn chronologisch geordend op geboortejaar. Administraties in beide onderdelen noteerden de geboortedatum in zes cijfers op de buitenmappen, gescheiden door een punt, als volgt: geboortejaar. maand. dag (bijvoorbeeld: 09.03.06).
Bij de Landmacht kregen de dossiers achter de geboortedatum nog een volgnummer (vanaf 000) als meerdere militairen op dezelfde dag jarig waren. Het geboortejaar en volgnummer vormden tevens het registratienummer van de militair.
Bij de Marine koos men voor een alfabetische volgorde van achternamen binnen een geboortedag. Het alfabetische kenmerk maakt geen deel uit van het registratienummer.
Bij de Landmacht kregen de dossiers achter de geboortedatum nog een volgnummer (vanaf 000) als meerdere militairen op dezelfde dag jarig waren. Het geboortejaar en volgnummer vormden tevens het registratienummer van de militair.
Bij de Marine koos men voor een alfabetische volgorde van achternamen binnen een geboortedag. Het alfabetische kenmerk maakt geen deel uit van het registratienummer.
De inventaris is onderverdeeld in hoofdrubrieken volgens het geboortejaar. Daarin vindt u de personeelsdossiers van militairen KL. Zoeken kan op achternaam.