4.EKR Inventaris van de kaarten en tekeningen behorend tot het archief van de Eerste Kamer der Staten-Generaal, 1819-1950

Download inventaris als:PDF|XML Download inventaris Download inventaris
Sluiten
Taalgebruik in onze archieven Taalgebruik in onze archieven

Op onze website kunt u archieven doorzoeken met behulp van inventarissen (beschrijvingen van archieven, ook wel toegang genoemd). Deze inventarissen zijn vaak net zo oud als de archieven zelf. De mogelijkheid bestaat dat u woorden tegenkomt die vroeger gewoon waren, maar nu als kwetsend, racistisch of discriminerend ervaren worden.

Het Nationaal Archief onderzoekt momenteel de mogelijkheden om dit taalgebruik in inventarissen aan te passen, te verklaren of te voorzien van hedendaagse alternatieven.

Ik heb het begrepen

Zoekhulpen bij dit archief

Inhoud en structuur van het archief

Inhoud

Het kaarten- en tekeningenbestand van de Eerste Kamer der Staten- Generaal bestaat uit ca. 700 bladen, alsmede enkele tientallen atlasbanden en katernen. Het materiaal dateert uit de 19e en 20e eeuw.
Nadere informatie over de kaarten kan men soms vinden in de Handelingen van de Staten-Generaal. In deze inventaris is waar mogelijk een zo exact mogelijke verwijzing aangebracht naar de gedrukte stukken (bijlagen der Handelingen). In de gedrukte Handelingen worden onder de ingekomen stukken naast de boekwerken tevens de kaarten vermeld die werden toegezonden aan de Eerste Kamer. Het betreft veelal losbladige kaartseries ontvangen van de departementen van Oorlog, Waterstaat en Koloniën, zoals de rivier en waterstaatskaarten van Nederland en de topografische kaart.

Verantwoording van de bewerking

Met deze toegang is de oude en voorlopige Inventaris van kaarten uit de bibliotheek van de Eerste Kamer der Staten-Generaal komen te vervallen. De beschrijvingen zijn in een aantal opzichten herzien. De gegevens van de kaarten worden nu overzichtelijk gepresenteerd omdat informatie van bibliothecaire aard is vervallen. Kaarten die nooit aanwezig zijn geweest, zijn ook niet meer opgenomen. Bovendien is deze toegang herschreven in hedendaags Nederlands. Enkele groepen kaarten en tekeningen zijn opnieuw gerangschikt:
  • Nederland algemeen is opgesplitst in Geografie, Demografie, Militaria, Geschiedenis en Diversen, waarbij de oude inventarisnummers zijn gehandhaafd.
  • Bij Indonesië zijn twee nieuwe onderverdelingen gemaakt: Atjeh en Residenties Java, waarbinnen de kaarten opnieuw zijn genummerd.
  • Enige verspreide spoorwegkaarten zijn nu als serie opgenomen (inventarisnummers 25.1 - 25.26).
  • De geschiedkundige atlas van Nederland, door dr. A.A. Beekman e.a. ('s-Gravenhage 1914-1930), is opnieuw gecollationeerd (inventarisnummer 56).
Bij de kaarten van Atjeh werd voorheen ter oriëntatie verwezen naar twee overzichtkaarten uit de collectie van de Topografische Dienst. Sommige kaarten betreffen echter gebieden die daarop niet zijn uitgewerkt. Een reden hiervoor is dat een groot deel van Atjeh door andere instanties dan de Topografische Dienst in kaart is gebracht.
Zie F.J. Ormeling sr, Triangulatie, opneming en kartering in voormalig Nederlands- Indië (in Kartografisch Tijdschrift 1989. XV. 2).
De gestempelde verwijzing op de kaarten zelf is dus niet goed bruikbaar en wordt hier ook niet overgenomen.
In voorkomende gevallen wordt bij atlassen verwezen naar het werk van prof. dr. ir. C. Koeman, Atlantes Neerlandici ( 6 delen, Amsterdam & Alphen a/d Rijn 1967-1985), aangeduid als "Koeman. Atlantes Neerlandici".
In 2007 is de inventaris op detailpunten aangepast:
  • de datering van een aantal ongedateerde kaarten is toegevoegd, op basis van de gegevens in het archief van de Eerste Kamer (geleidebrieven en Handelingen);
  • de verwijzingen naar de stukken waartoe de kaarten behoren, is verbeterd of nieuw aangebracht;
  • een aantal storende type- of schrijffouten in de benamingen is gecorrigeerd;
  • de inhoud van Gemeente-atlas van Kuyper (inv. 34) is toegevoegd.