Auteursrecht op foto's

Heel veel foto’s uit de fotocollectie van het Nationaal Archief zijn online te bekijken. Een deel van deze foto’s is te downloaden en rechtenvrij te gebruiken, maar niet allemaal. Wat wel en niet kan/mag hangt af van het auteursrecht dat op de foto berust, de eventueel op de foto afgebeelde personen, gebouwen of kunstwerken en het doel waarvoor u de foto wilt gaan gebruiken.

Wat is auteursrecht?

Auteursrecht voorkomt dat iedereen het werk van een ander zomaar kan kopiëren of misbruiken. Het helpt de maker zijn werk te beschermen en zorgt er ook voor dat de auteur betaald krijgt voor gebruik van zijn werk.
Voor het gebruik van een foto met auteursrecht is altijd vooraf toestemming van de rechthebbende vereist. Vaak is deze rechthebbende de fotograaf, zijn erven of een vertegenwoordiger. In sommige gevallen liggen de rechten ook bij het Nationaal Archief zelf.
Voor het gebruik van de beelden moet in een aantal gevallen een (publicatie)vergoeding worden betaald.

Andere rechten

Daarnaast heeft u bij het gebruik van foto’s vaak met meer rechten te maken dan alleen het auteursrecht van de fotograaf. Zo kunnen mensen op de foto aanspraak maken op portretrecht, heeft een bedrijf het merkenrecht van zijn logo als dat op de foto staat en hebben kunstenaars en architecten auteursrecht als hun schilderij, beeldhouwwerk of gebouw prominent is afgebeeld.

Rechtenvrije foto's

Het Nationaal Archief heeft een set van meer dan 400.000 beelden in hoge resolutie vrijgegeven als open data onder een CC0 publieke domein verklaring. Deze afbeeldingen kunnen kosteloos worden hergebruikt (onderzoek, publicatie, persoonlijk of commercieel gebruik). Alleen wanneer u een scan op een hogere resolutie wilt hebben, zijn daar nog wel productiekosten aan verbonden.

U herkent deze foto's aan het beschikbaar zijn van een downloadknop en aan de CC0 verklaring of Publiek Domein markering in de beschrijving.

Vind alle rechtenvrije foto's

Meer informatie over het gebruik van open data foto's in applicaties of via een API.

Gebruik van foto's waarop auteursrechten berusten

Alle vragen over gebruik van beeldmateriaal waarop auteursrechten rusten worden afgehandeld door de stichting Spaarnestad Photo, waarmee het Nationaal Archief samenwerkt. Voor meer informatie over de mogelijkheden kunt u contact opnemen Spaarnestad Photo. Dit betreft in ieder geval de foto's uit de collectie Spaarnestad.

Overeenkomst met Pictoright

Een deel van de foto's die het Nationaal Archief online laat zien is niet rechtenvrij. Dit heeft consequenties voor het gebruik. Door een overeenkomst tussen het Nationaal Archief en de rechtenorganisatie Pictoright is het toch mogelijk deze beelden online te tonen, zonder daarbij de belangen (zoals auteursrechten) van de betrokken rechthebbenden te schaden.

De afspraken met Pictoright gaan alleen over het online tonen van niet-rechtenvrije beelden door het Nationaal Archief. Ze gaan dus niet over gebruik door derden. De overeenkomst geeft het Nationaal Archief het recht om beelden van fotografen die aangesloten zijn bij Pictoright te tonen in de fotocollectie op de website. Daarnaast geldt voor het Nationaal Archief een vrijwaring voor het beschikbaar stellen van beelden waarvan de rechthebbenden onbekend zijn.