Vijftig jaar geleden vestigden de eerste bewoners zich in de jongste stad van Nederland, Almere. Almere is het resultaat van de behoefte om iets te doen aan de woningnood in Amsterdam. De stad heeft inmiddels ruim 230.000 inwoners en is een van de snelst groeiende steden in Nederland. Naar verwachting heeft Almere in 2050 tussen de 300.000 en 350.000 inwoners.
Nieuwe steden
Om de groei van de Nederlandse bevolking, in het bijzonder van Amsterdam, na de Tweede Wereldoorlog op te vangen, besluit de overheid in de jaren 60 en 70 nieuwe steden te bouwen op de bodem van de voormalige Zuiderzee. De nieuw te bouwen stad in het oosten van Flevoland krijgt de naam Lelystad. De stad in westelijk Flevoland gaat uiteindelijk Almere heten. Aelmere is de vroegmiddeleeuwse naam voor de verdwenen Zuiderzee. Deze binnenzee is begin twintigste eeuw deels ingepolderd. Het overgebleven watergebied is door de Afsluitdijk verdeeld in Waddenzee en IJsselmeer. De planvorming voor de stad Almere in het ingepolderde deel start in 1961 met het structuurplan voor de Zuidelijke IJsselmeerpolders, opgesteld door de Dienst der Zuiderzeewerken (ZZW).
Zuidweststad
De ontwikkeling van Almere wordt uitgevoerd door de Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders (RIJP). RIJP richt in 1971 het Projektburo Almere op. De medewerkers worden ook wel de Peetouders genoemd. In de notulen van een overleg van 20 oktober 1970 wordt overigens nog gesproken over ‘Verkenningen omtrent de ontwikkeling van de Zuidweststad. De naam ‘Almere’ wordt formeel geïntroduceerd in de nieuwjaarstoespraak 1971 van de toenmalige directeur van de RIJP.
Oprichting
De eerste heipaal voor nieuwe woningen gaat op 30 september 1975 de grond in. Hoewel de Flevopolder nog leeg is en Almere nog officieel opgericht moet worden (dat gebeurt op 30 januari 1976), nemen enkele kwartiermakers hun intrek in een tijdelijke houten woning in de ‘Bivak’. Deze ‘Bivakkers’, in totaal dertien volwassenen en negen kinderen, worden beschouwd als de allereerste bewoners van Almere. De eerste permanente woningen worden op 30 november 1976 in Almere-Haven betrokken door 25 gezinnen. In 1984 wordt Almere een zelfstandige gemeente.
Ontwikkeling
Almere is een stad die op de tekentafel is ontstaan. De visie van de stedenbouwkundigen is om een goede mix van wonen, werken en recreatie te realiseren. Zij kiezen voor het zogeheten ‘kernenmodel’, waarbij de eerste kernen Haven, Stad en Buiten worden genoemd. Later uitgebreid met stadsdelen als Poort en Hout.
In de jaren 80 en 90 krijgt Almere gaandeweg vorm. Het Structuurplan Almere (1983) is hiervoor de leidraad. Uiteindelijk ontwikkelt Almere zich als een moderne, groene en culturele stad. De stad roept ook kritiek op. Sommigen zien haar als een ‘slaapstad’ of een ‘stedelijke woestijn’." Dit komt doordat het relatief nieuwe stadsbeeld vaak als weinig karakteristiek wordt gezien. Veel van de gebouwen en wijken zijn standaard en er is kritiek op het gebrek aan historische bezienswaardigheden of een authentieke sfeer.
Richting 2050
Almere is in vijftig jaar tijd enorm gegroeid. Maar de stad is ook veranderd. Was Almere aan het begin vooral een jonge gezinsstad, nu wonen er mensen die verschillen in achtergrond, leeftijd, levensstijl en maatschappelijke kansen. De uitdagingen waarvoor Almere zich gesteld ziet zijn onder meer het bouwen van betaalbare woningen, zorgen voor voldoende voorzieningen voor iedereen en het creëren van werkgelegenheid. Daarnaast wordt ook Almere geconfronteerd met uitdagingen die samenhangen met de klimaatveranderingen en de energietransitie. Om goed voorbereid te zijn op de toekomst heeft de gemeente ideeën en inzichten vastgelegd in een Ontwerp Omgevingsvisie. Zij nodigt haar burgers actief uit om mee te denken en hun stem te laten horen in de ontwikkeling van de stad.
