De overheid gebruikt steeds meer algoritmes bij het uitvoeren van haar taken. En ook deze overheidsinformatie moet duurzaam toegankelijk zijn. Maar hoe doe je dat? Het Nationaal Archief ontwikkelt hiervoor samen met het veld de handreiking Duurzame toegankelijkheid van algoritmes. Modules 1 (Definities en kaders) en 2 (Passende maatregelen voor duurzame toegankelijkheid van algoritmes) zijn vanaf nu beschikbaar. De derde module volgt in 2027.
Risico’s van algoritmes
Met algoritmes bedoelen we alle vormen van algoritmische systemen; van eenvoudige rekenregels tot complexe AI-systemen. Deze systemen kunnen veel informatie verwerken en ingewikkelde berekeningen maken. Dat is een groot voordeel. Maar aan het gebruik van algoritmes zijn ook risico’s verbonden. Met alle negatieve gevolgen van dien. Ze kunnen bijvoorbeeld onze privacy schenden, en discrimineren.
Door algoritmische systemen duurzaam toegankelijk te maken, zorg je ervoor dat gevolgen eenvoudiger kunnen worden herleid. En omgekeerd geldt: als informatie over algoritmes niet duurzaam toegankelijk is, is het erg lastig om gemaakte afwegingen en keuzes goed te reconstrueren of om de uiteindelijke ongewenste werking van het algoritmesysteem te verklaren.
Inhoud eerste modules
Algoritmes zijn een complex onderwerp. De eerste module richt zich dan ook op de definities en kaders. We besteden hierin extra aandacht aan het begrip duurzame toegankelijkheid en waarom dat belangrijk is voor algoritmes. De tweede module gaat over het nemen van passende maatregelen om overheidsinformatie duurzaam toegankelijk te maken. De maatregelen die genomen worden, moeten in lijn zijn met het belang dat met de informatie wordt gediend. Door een risicobenadering toe te passen, kun je bepalen welke passende maatregelen nodig zijn voor duurzame toegankelijkheid van algoritmes.
Handreiking
De handreiking Duurzame toegankelijkheid van algoritmes is beschikbaar op de website van het Nationaal Archief. De eerste module is, vanwege de samenhang, onderdeel van het Algoritmekader. In totaal bestaat de handreiking straks uit drie modules. De derde en laatste module wordt in het tweede kwartaal van 2027 gepubliceerd.