De Nederlandsche Bank (DNB) werkt al geruime tijd aan het duurzaam toegankelijk maken van informatie. Het DUTO‑raamwerk van het Nationaal Archief vormt daarbij een belangrijke leidraad. Hoe heeft De Nederlandsche Bank duurzame toegankelijkheid geïntegreerd en welke lessen hebben ze uit het proces getrokken? Sjoerd Korsuize, beleidsadviseur Informatiehuishouding bij DNB, vertelt.
In 2025 nam DNB deel aan de koplopersgroep DUTO-raamwerk, georganiseerd door het Nationaal Archief. Mede vanuit deze uitwisseling is DNB verder gegaan met de vraag hoe ze DUTO niet alleen kunnen toepassen, maar ook structureel kunnen verankeren in de organisatie. DNB bevindt zich inmiddels voorbij de fase van oriëntatie. Duurzame toegankelijkheid is op meerdere momenten en niveaus onderdeel geworden van hun manier van werken.
Verankering in architectuur
Binnen DNB is ‘informatiehuishouding’ opgenomen als integraal onderdeel van de enterprise‑architectuur. Duurzame toegankelijkheid is daarmee geen aanvullende toets achteraf, maar een expliciet ontwerpprincipe bij het maken van keuzes over processen, systemen en informatievoorziening. Door DUTO‑principes in de architectuur een vaste plek te geven, wordt duurzame toegankelijkheid vanzelf onderdeel van afwegingen bij ontwerp en verandering. Dit helpt om het gesprek hierover vroegtijdig te voeren, op momenten dat keuzes nog gemaakt kunnen worden.
Beleidsraamwerk als strategische borging
Naast architectuur heeft DNB een overkoepelend beleidsraamwerk voor informatiehuishouding vastgesteld. Hierin zijn de DUTO‑kenmerken (vindbaar, beschikbaar, leesbaar, interpreteerbaar, betrouwbaar en toekomstbestendig) expliciet uitgewerkt. Op deze manier is duurzame toegankelijkheid ook op strategisch niveau verankerd. Het beleidsraamwerk biedt richting en houvast. En maakt duidelijk wat van de organisatie wordt verwacht, zonder dit te beperken tot een checklist.
Verbinding met andere disciplines
Een bewuste keuze bij DNB is geweest om duurzame toegankelijkheid niet uitsluitend te positioneren binnen de informatie‑ of archiefkolom. Juist de verbinding met andere disciplines blijkt essentieel voor duurzame borging. Zo zijn DUTO‑principes verwerkt in de inkoopvoorwaarden. Hiermee is duurzame toegankelijkheid expliciet onderdeel van afspraken met leveranciers en IT‑dienstverleners. Dit voorkomt dat het pas aan bod komt bij overdracht, systeemvervanging of uitfasering.
Daarnaast is informatiehuishouding opgenomen als risicocategorie binnen het operational risk management van DNB. Het identificeren en verminderen van risico’s is hiermee onderdeel van de reguliere risicocycli binnen de organisatie. Op kwartaalbasis vindt structurele monitoring plaats, waarbij teams samen met de operational risk officer aan de slag gaan met risico’s rond informatiehuishouding.
Deze koppeling aan inkoop en risicomanagement heeft intern geholpen om het gesprek over duurzame toegankelijkheid te verbreden. Architecten, inkopers, juristen en projectteams raken zo vanuit hun eigen verantwoordelijkheden betrokken. Dat sluit goed aan bij het DUTO‑raamwerk, dat verschillende aanvliegroutes en rollen kent en verbinding tussen disciplines wil stimuleren.
Draagvlak door herkenning en praktijk
De ervaring binnen DNB is dat draagvlak ontstaat wanneer mensen herkennen dat duurzame toegankelijkheid geen extra ‘laag’ is, maar ondersteunt in het dagelijks werk. Investeren in bewustwording, teamontwikkeling en het expliciet maken van bestaande goede praktijken helpt daarbij.
De experts van DNB gaan gericht met teams in gesprek en vooral ook aan de slag. Doel is om duurzame toegankelijkheid van informatie concreet te maken op het niveau van de uitvoering van primaire processen, in nauwe samenwerking met de operationele verantwoordelijken.
Tot slot
Het DUTO‑raamwerk is geen eindpunt en geen checklist, maar een hulpmiddel dat organisaties op verschillende manieren kunnen toepassen.
Met deze bijdrage hoopt DNB collega‑organisaties te inspireren en het gesprek te verrijken met een praktijkvoorbeeld waarin integratie en verankering centraal staan.
Van gedachten wisselen of ervaringen delen over het borgen van duurzame toegankelijkheid in architectuur, governance of risicomanagement? Sjoerd Korsuize nodigt je uit het gesprek aan te gaan via KIA Community. Op KIA is ook een speciale DUTO-pagina. En staat Team DUTO van het Nationaal Archief voor je klaar.
