In de studiezaal van het Nationaal Archief kunt u op een beveiligde computer zoeken in het gedigitaliseerde deel van het CABR. Op dit moment is een derde van het totale aantal pagina's uit het CABR digitaal te doorzoeken.
Vanwege privacywetgeving mogen er geen foto's gemaakt worden van de documenten. Een telefoon of camera mag daarom niet mee de studiezaal in. U kunt wel aantekeningen maken op een laptop of met potlood en papier.
De beveiligde computers in de studiezaal van het Nationaal Archief zijn voor personen met een onderzoeksbelang. Hiermee wordt bedoeld dat u een (persoonlijk) belang heeft om onderzoek te doen in het CABR. Dat kan zijn familieonderzoek, maar ook historisch of wetenschappelijk onderzoek.
Onderzoekers met een persoonlijk onderzoeksbelang
Als u zoekt naar informatie over vervolgingsslachtoffers (zoals Joden, Roma en Sinti), verzetsdeelnemers of gebeurtenissen uit de oorlog, maar ook als u een dossier wilt bekijken van een persoon die is onderzocht op collaboratie, kunt u een beveiligde computer reserveren.
Nog lang niet alle CABR-dossiers zijn gedigitaliseerd en doorzoekbaar gemaakt via de beveiligde computer. Dit betekent dat u soms beter de papieren dossiers kunt aanvragen en bekijken in onze studiezaal, bijvoorbeeld als nog niet alle dossiers over een persoon zijn gedigitaliseerd. Via de website Oorlog voor de Rechter kunt u papieren dossiers reserveren. Bekijk voor meer informatie de zoekhulp Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging.
Wetenschappelijke onderzoekers
In het CABR komen personen voor die mogelijk nog in leven zijn. Om hun privacy te beschermen moeten onderzoekers, die wetenschappelijk onderzoek in het CABR willen doen, een aanvraag indienen waarin ze aangeven hoe ze om zullen gaan met de bijzondere persoonsgegevens uit het archief. Het Nationaal Archief beoordeelt deze aanvraag. Via het reserveringsformulier kunt u een aanvraag indienen. Kies wanneer u een plek reserveert, de optie "Ik heb een wetenschappelijk onderzoeksbelang" op de vraag "Welk belang heeft u om onderzoek te doen in het CABR".
Behalve bij het Nationaal Archief kunt u ook bij de onderstaande twaalf instellingen onderzoek doen in het digitale CABR:
- Amsterdam: NIOD
- Arnhem: Gelders Archief
- Assen: Drents Archief
- Deventer: Collectie Overijssel
- Groningen: Groninger Archieven
- Haarlem: Noord-Hollands Archief
- Heerlen: Historisch Centrum Limburg
- 's-Hertogenbosch: Brabants Historisch Informatie Centrum
- Lelystad: Het Flevolands Archief
- Leeuwarden: Tresoar
- Middelburg: Zeeuws Archief
- Utrecht: Het Utrechts Archief
Een plek reserveren
U moet altijd een plek reserveren om het digitale CABR te kunnen doorzoeken. Bekijk de websites van de deelnemende instellingen voor meer informatie over de mogelijkheden.
Let op! Nog lang niet alles is gedigitaliseerd. Wilt u een bepaald dossier digitaal bekijken? Controleer dan vooraf op de website Oorlog voor de Rechter of het dossier dat u wilt inzien gescand is. Alleen als een dossier niet gescand is, wordt dat vermeld. Achter gescande dossiers staat niets.
Papieren CABR-dossiers bekijken
Het is niet mogelijk om papieren CABR-dossiers te bekijken bij de deelnemende instellingen. Dit kan alleen bij het Nationaal Archief in Den Haag. Is een CABR-dossier nog niet gescand? Dan kunt u het dossier reserveren en in onze studiezaal komen bekijken.
Let op! Nog lang niet alles is gedigitaliseerd. Wilt u een bepaald dossier digitaal bekijken? Controleer dan vooraf op de website Oorlog voor de Rechter of het dossier dat u wilt inzien gescand is. Alleen als een dossier niet gescand is, wordt dat vermeld. Achter gescande dossiers staat niets.
Klik op een tijdslot om een plek te reserveren. Volgeboekte tijdslots zijn niet meer aan te klikken.
Op maandag 2 maart 2026 om 13:00 uur worden de tijdslots voor dinsdag 10 t/m vrijdag 13 maart vrijgegeven.
| Datum | Tijdslot |
|---|---|
| Donderdag 26 februari | 10:00-13:30 uur |
| Dinsdag 3 maart | 10:00-13:30 uur |
| Woensdag 4 maart | 10:00-13:30 uur |
| Donderdag 5 maart | 14:00-17:00 uur |
| Vrijdag 6 maart |
Wilt u uw afspraak annuleren?
Neem dan contact met ons op via info@nationaalarchief.nl.
Het CABR is 3,8 kilometer lang. Nog lang niet alles is gedigitaliseerd. We zijn hier nog tot in 2027 mee bezig. Toch kunt u nu al zoeken in ongeveer een derde van de ruim 30 miljoen pagina's die het CABR telt.
Het gaat met name om scans van dossiers van personen die voor een rechtbank zijn verschenen. De zaken van deze personen zijn behandeld door een van de Bijzondere Gerechtshoven, de Tribunalen en/of de Bijzondere Raad van Cassatie. In de komende jaren vullen we dit aan met nieuw gedigitaliseerde dossiers.
Papieren dossiers bekijken
Heeft u een plek gereserveerd voor de beveiligde computer? Dan mag u die dag ook papieren archiefstukken aanvragen. Dit kan bijvoorbeeld nuttig zijn als uw tijdslot voor het gebruik van de beveiligde computer inmiddels is afgelopen, maar de studiezaal nog open is en u een CABR-dossier wilt bekijken.
Het CABR bevat dossiers van personen die na de Tweede Wereldoorlog zijn onderzocht op samenwerking met de Duitse bezetter (collaboratie). In het kader van het project Oorlog voor de Rechter wordt het CABR gedigitaliseerd en volledig doorzoekbaar gemaakt. Dit biedt nieuwe onderzoeksmogelijkheden. Veel CABR-dossiers bevatten niet alleen informatie over verdachten, maar ook over (Joodse) slachtoffers, verzetsstrijders en over gebeurtenissen uit de oorlog. Deze informatie is nu moeilijk te vinden, omdat CABR-dossiers alleen op naam van de verdachten staan.