Zorg voor het verzet

Hoe vergaat het verzetsmensen na de Tweede Wereldoorlog? En wie zorgt er voor hen en hun nabestaanden? In de tentoonstelling Zorg voor het verzet ontdek je hoe Stichting 1940-1945 zich al meer dan tachtig jaar inzet voor de zorg en erkenning van verzetsmensen en hun families. 

Stichting 1940-1945

In het najaar van 1944 komen vertegenwoordigers van verschillende verzetsorganisaties in het diepste geheim bij elkaar. Zij richten een stichting op voor naoorlogse steun aan de gezinnen van omgekomen verzetsmensen en de mensen die door hun verzetswerk fysieke of psychische problemen hebben gekregen. Stichting 1940-1945 wordt uiteindelijk de naam. 

Tentoonstelling
In Zorg voor het verzet laten posters, folders en postzegels zien hoe de Stichting kort na de oorlog miljoenen ophaalt. Dit geld wordt onder meer ingezet voor herstellingsoorden om verzetsmensen op te vangen. Ook in Paleis het Loo wordt plaats gemaakt voor deze groep. Zolang Koningin Wilhelmina er maar geen hinder van ondervindt, is te lezen in een rapport uit de collectie van het Nationaal Archief. Ook is de Stichting in die tijd betrokken bij de herbegrafenis van omgekomen verzetsleden, zoals Hannie Schaft. 

Persoonlijke geschiedenissen van oud-verzetsmensen en hun nabestaanden vormen de basis van de tentoonstelling. De Stichting biedt hen financiële en mentale steun, organiseert uitjes en vakantieweken en zorgt voor contact tussen lotgenoten. Ook zijn velen betrokken als vrijwilliger. 

Zorg voor het verzet laat zien hoe de focus van de Stichting met de jaren verandert. Er ontstaan bijvoorbeeld enkele interne geschillen. Tijdens de Koude Oorlog rijst de vraag of communistische verzetsmensen wel recht hebben op een pensioen. En als Engelandvaarders een pensioen bij de Stichting mogen aanvragen, speelt de vraag of dit ook geldt voor joodse Engelandvaarders: zijn zij deel van het verzet te noemen, of vluchteling?

Collectie van het Nationaal Archief
Zorg voor het verzet was eerder te zien in het Verzetsmuseum. De tentoonstelling is nu verrijkt met archiefstukken uit de collectie van het Nationaal Archief.