Domeinbeheer Holland (windrechten), 1528-1639

Bent u op zoek naar informatie over windrecht? Maak dan gebruik van de index Grafelijkheidsrekenkamer: Windrechten. 

Alles uitklappen

In de index Grafelijkheidsrekenkamer: Windrechten vindt u appointementen (beslissingen op verzoekschriften) uit het archief van de Grafelijkheidsrekenkamer 3.01.27.01Het verzoek om een molen te mogen bouwen en exploiteren (het zogenaamde windrecht), werd ingediend bij de grafelijkheidsrekenkamer en de Staten van Holland en West-Friesland. De registers (inv. nrs. 152-190) en appointementen (inv. nrs. 195-282) vormen samen een bijna een volledig bestand. Sommige stukken zijn in slechte materiële staat en worden daarom niet ter inzage gegeven.

Appointementen

In de appointementen vindt u de volgende gegevens:

  • Naam verzoeker
  • Datum
  • Plaatsnaam
  • Ligging in of bij de plaats
  • Object van verzoek (soort molen)
  • Bedrag
  • Soms: aanvullende informatie over de verzoeker
  • In de appointementen: dezelfde beschikking op het verzoek (appointement), samen met het verzoekschrift en eventueel andere bijlagen. Hierin vindt u mogelijk meer informatie over de plaats van de molen, maar geen bouwtechnische specificaties.

Registers

  • In de registers van appointementen zit voorin een inhoudstafel. Met behulp van het jaar van het verzoek en de naam van de verzoeker vindt u hier een verwijzing naar een paginanummer (in Romeinse cijfers) verderop in het register;
  • In de registers van appointementen vindt u de acte van consent (beschikking op het verzoek) met daarin de naam van de rentmeester die de erfpachtsom inde.

U kunt scans bestellen of de appointement reserveren om in de studiezaal te bekijken. Let op: sommige appointementen zijn in slechte materiële staat en worden daarom niet ter inzage gegeven

Reserveren

Noteer de datum zoals vermeld in de index. Noteer ook het inventarisnummer dat u vindt bij de bronverwijzing. 
Klik daarna op de link bij de bronverwijzing. Er opent een pagina met de beschrijving van het archief (de inventaris). 
Ga naar het inventarisnummer dat u heeft genoteerd. Meestal wordt dat inventarisnummer al getoond. 
Klik op het inventarisnummer. U kunt nu het inventarisnummer reserveren voor inzage in onze studiezaal.
In de studiezaal vindt u met behulp van de datum het door u gezochte stuk.

Let op: de appointementen zitten in een dik pak, dat op jaartal geordend is. U zult het pak moeten doorzoeken om de juiste stukken te vinden.

Scans bestellen

Wanneer u een scan wilt bestellen, klikt u eerst op het zoekresultaat. Op de volgende pagina ziet u de naam van de gevonden persoon en de bronverwijzing. Klik daar op de knop 'Bestel scans'. 

De Grafelijkheidsrekenkamer, ook wel Rekenkamer der Domeinen genoemd, is door Filips 'De Goede', hertog van Bourgondië, in 1446 opgericht. Hij was belast met het toezicht op het beheer van de grafelijke domeinen. Aanvankelijk strekte zijn competentie zich uit over Holland en Zeeland, maar ten tijde van Karel V werden de bevoegdheden van dit college uitgebreid tot Friesland, Utrecht, Overijssel, Groningen en Drenthe. Na de Opstand werd het rechtsgebied beperkt tot het gewest Holland.

Na de opheffing van de Grafelijkheidsrekenkamer in 1728 ging het beheer van de domeinen over op de Gecommitteerde Raden van het Noorderkwartier, respectievelijk Zuiderkwartier. 

Meer informatie over windrecht in het archief Grafelijkheidsrekenkamer 3.01.27.01
InventarisnummersBeschrijvingPeriode
152-156Registers van appointementen, oude serie1528-1580
157-190Registers van appointementen, nieuwe serie1574-1797
195-282Appointementen betreffende waarden, gorzen, dijken enz. en visserijen, minuten1598, 1601-1797, 1801-1808
191-194Decreten, minuten1599-1717
283-300Missiven en adviezen aan de Staten van Holland en andere colleges, minuten1600-1688, 1691-1793
301-381Missiven, minuten1594, 1601-1614, 1616-1690, 1692-1793
382-475Rekesten en adviezen1598, 1600-1606, 1608-1618, 1620-1651, 1653-1691, 1693-1740, 1742-1793
476-489Ingekomen missiven1453-1723