Waterstaatsbestekken, 1814-1980

Bent u op zoek naar een bestek (beschrijving van een uit te voeren bouwwerk) van Waterstaat 1814-1916 of een Zuiderzeebestek 1920-1980? Gebruik dan deze zoekhulp.

Alles uitklappen

In de index Waterstaatsbestekken kunt u zoeken naar de bestekken van de afdeling Waterstaat van de rijksoverheid over de periode 1814-1961 en de Zuiderzeebestekken over de periode 1920-1980.
De bestekken zijn, per periode, ondergebracht in vier archieven:

Nadat u een zoekopdracht heeft gegeven, opent er een pagina met zoekresultaten. Klik op het zoekresultaat dat u wilt bekijken.

In de index is opgenomen:

  • een omschrijving van het bestek
  • de plaats van aanbesteding
  • het jaar van het bestek
  • het soort werk
  • de hoeveelheid tekeningen
  • een bronverwijzing

Door op de link achter het woord 'Bronverwijzing' te klikken kunt u scans bestellen of de stukken reserveren om in de studiezaal te bekijken.

Scans bestellen

Wanneer u een scan wilt bestellen, klikt u eerst op het zoekresultaat. Op de pagina die verschijnt klikt u op de knop 'Bestel scan'.

Reserveren

Noteer de nummers zoals vermeld achter ‘Bronverwijzing’. Klik daarna op de link bij de bronverwijzing. Er opent een pagina met de beschrijving van het archief (de inventaris). Ga naar het inventarisnummer dat u heeft genoteerd. Meestal wordt dat inventarisnummer al getoond. Klik op het inventarisnummer. U kunt nu het inventarisnummer reserveren voor inzage in onze studiezaal.

In de studiezaal vindt u met behulp van het tussen haakjes genoteerde nummer het door u gezochte stuk.

De index verwijst naar Waterstaatsbestekken uit de periode 1814-1961 en een serie bestekken  Zuiderzeewerken van 1920-1980. Recentere bestekken zijn nog niet bij het Nationaal Archief. Bent u op zoek bent naar projecten van de provinciale Waterstaat, dan kunt u terecht bij het archief in de provinciehoofdstad. Het Nationaal Archief bewaart het archief van provinciale waterstaat van Zuid-Holland archiefinventaris (3.02.27).

Een bestek is de beschrijving van een uit te voeren bouwwerk. Hierin zijn de administratieve, juridische en technische bepalingen opgenomen en de materialen en uitvoeringsvoorwaarden. Bij het bestek hoort vaak een tekening. De tekening en de technische omschrijving vormen de basis van het contract tussen de opdrachtgever en de aannemer.
Bij de bouw en het onderhoud van wegen, bruggen, zeehavens, rivieren enz. is het ministerie van de waterstaat verantwoordelijk. Dit ministerie stelt dan ook de bestekken op basis waarvan het werk kan worden aanbesteed. Deze bestekken zijn bewaard gebleven in de archieven van de ministeries waar waterstaat onder valt. Van 1814-1877 viel de waterstaat onder het ministerie van Binnenlandse Zaken. De afdeling Waterstaat hield zich bezig met:

  • het dijkbeheer van de grote rivieren
  • de aanleg en het onderhoud van kanalen
  • het beheer en het onderhoud van zeeweringen en havens
  • de aanleg en onderhoud van wegen
  • de bouw en het onderhoud van de landsgebouwen
  • toezicht op de binnenscheepsvaart
  • toezicht op droogmakerijen, indijkingen en verveningen
  • toezicht op de waterschappen en polderbesturen

Van 1878 tot 1905 viel de waterstaat onder het ministerie van Waterstaat, Handel en Nijverheid. In 1906 werd er een apart ministerie van Waterstaat opgericht.