Australië

In 1606 bereikt het VOC-schip De Duyfken met schipper Willem Jansz. tijdens een handelsmissie het noordelijkste deel van het continent Australië. Binnen dertig jaar weten Nederlandse zeevaarders, zoals Abel Tasman, een groot deel van het continent in kaart te brengen.

Hollandia Nova

Een gedeeld verleden

Tijdens verkenningstochten naar het binnenland van Australië  leggen de Nederlanders contacten met de oorspronkelijke bewoners van het continent, de Aboriginals. De Nederlanders zien er echter weinig heil in om het woeste land (door hen Nieuw Holland genoemd) te koloniseren. Vanaf de 18e eeuw vestigen de Britten hun heerschappij over het continent. 

Een grote migratiegolf van Nederlanders naar Australië komt pas 345 jaar na de tocht van Willem Jansz. op gang. Na de Tweede Wereldoorlog, in 1951, zetten de Australische en Nederlandse regering hun handtekening onder een pakket van maatregelen om de emigratie van Nederlanders naar Australië te bevorderen. Een groot aantal Nederlandse en gezinnen met Indische wortels waagt de sprong.

Op deze pagina vindt u allerlei verwijzingen naar archieven, kaarten, indexen, zoekhulpen en publicaties die te maken hebben met het gedeelde verleden van Nederland en Australië. 

Doorzoek onze archieven

De inhoud van meer dan 142 strekkende kilometer papieren archief in de collectie van het Nationaal Archief is toegankelijk door beschrijvingen in archiefinventarissen en indexen. Belangrijke archieven met informatie over Australië, emigranten en militairen: Gezantschap Australië, Emigratiekaarten Australië, Marinecommandant Australië, South Pacific Commission en SZW / Emigratie.

Zoeken in transcripties van VOC-archief (Nationaal Archief website)

Van de ingekomen stukken bij de Heren XVII en de kamer Zeeland (inventarisnummers 7527-9540) uit het VOC-archief (archiefnummer 1.04.02) zijn transcripties gemaakt met behulp van automatische tekstherkenning (ATR) en artificial intelligence (AI). Deze transcripties zijn te doorzoeken via de zoekfunctie op onze website. Als een zoekterm voorkomt in een transcriptie, dan wordt dit getoond bij de zoekresultaten. U kunt vervolgens doorklikken naar de scan en de transcriptie.

Zoeken in transcripties van VOC-archief (Globalise-website)

Op de website van het Globalise Project zijn de transcripties van het Nationaal Archief ook te doorzoeken, samen met nog meer transcripties van ingekomen stukken uit het VOC-archief (inventarisnummers 1053-4464 en 9541-11029). Hiervoor gebruikt u de Globalise Transcriptions Viewer. 

VOC-scheepsjournalen

De scheepsjournalen van drie VOC-schepen die vergingen voor de westkust van Australië zijn online te bekijken op de website van het Western Australian Museum. Het gaat om scans, transcripties en Engelse vertalingen van acht scheepjournalen van de VOC-schepen: 

  • Batavia (vergaan 1629, één journaal)
  • Vergulde Draeck (vergaan 1656, drie journalen) 
  • Zeewijk (vergaan 1727, vier journalen)

Digitale bronnen

Atlas of Mutual Heritage

In de Atlas of Mutual Heritage kunt u zoeken naar informatie, kaarten, tekeningen, prenten en schilderijen van plaatsen die gerelateerd zijn aan de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC).