Maduro wordt in 1916 geboren op Curaçao als enige zoon van de Joodse ouders Joshua Maduro en Rebecca Levy. Wanneer hij 10 is, verhuist hij naar Nederland om daar naar school te gaan. Eind jaren 30 studeert hij rechten aan de Universiteit Leiden. Zijn studietijd wordt onderbroken, omdat hij in militaire dienst moet. Hij is dan ook nog niet afgestudeerd als eind 1939 het Nederlandse leger vanwege de oorlogsdreiging mobiliseert. Maduro wordt benoemd als reserve-tweede luitenant bij de cavalerie.
In mei 1940 valt het Duitse leger met luchttroepen Nederland binnen. Het Duitse aanvalsplan (operatie "Fall Gelb") is erop gericht om zo snel mogelijk Den Haag in te nemen. De nazi’s willen de regering en koningin Wilhelmina in gijzeling nemen om zo de overgave af te dwingen. In deze ‘Slag om Den Haag’ speelt Maduro een heldenrol. Daarover bericht de 'Militaire Spectator', een militair-wetenschappelijk tijdschrift dat nu nog altijd bestaat. Het artikel wordt in verschillende kranten herdrukt.
Maduro's opdracht
Maduro en zijn mannen krijgen de opdracht om een bezette villa terug te veroveren. Duitse parachutisten hebben zich in deze villa verscholen om een nabijgelegen brug onder vuur te houden. Maduro laat de villa vanuit verschillende kanten beschieten, zodat de Duitse soldaten het idee krijgen dat ze zijn omsingeld. Vervolgens bestormt Maduro de villa, terwijl er nog wordt geschoten. Bij de villa aangekomen, blijken de Duitse soldaten zich in de kelder te hebben verstopt. Als een sergeant uit Maduro's groep naar beneden schiet en een Duitse soldaat verwondt, geven de Duitsers zich over.
Slag gewonnen, oorlog verloren
Het Duitse leger verliest de slag om Den Haag. De Nederlandse strijdkrachten heroveren ingenomen vliegvelden rond Den Haag en nemen zo’n 1400 Duitse soldaten krijgsgevangen. De koningin en de regering worden snel naar Engeland overgebracht. Nadat de Duitse luchtmacht op 14 mei 1940 Rotterdam bombardeert, geeft Nederland zich alsnog over.
Onmiddellijk na de overgave gaat Maduro in verzet tegen de bezetters. Zo bespioneert hij Duitse troepen en steelt hij wapens.
Oranjehotel
Na een paar maanden wordt hij opgepakt en voor een aantal dagen opgesloten in de Scheveningse gevangenis, bijgenaamd het ‘Oranjehotel’. In juni 1941 vraagt zijn vriend Erik Hazelhoff Roelfzema (de 'Soldaat van Oranje') hem om samen naar Engeland te vluchten, maar Maduro blijft in Nederland. Later dat jaar wordt hij opnieuw opgepakt. Weer belandt hij in het 'Oranjehotel', maar nu voor ruim een half jaar. Hij wordt mishandeld, uitgehongerd en eenzaam opgesloten. Tijdens zijn gevangenschap bekeert hij zich uit persoonlijke overtuiging tot het Christendom. Voor de nazi's blijft hij echter onverminderd Joods.
Onderduiken
Zodra hij om onduidelijke redenen in december 1941 de gevangenis mag verlaten, zet hij zijn verzetswerk voort. Ook weigert hij de Jodenster te dragen. Om deze keer wel uit Duitse handen te blijven, duikt hij in 1942 onder.
In 1943 besluit Maduro te vluchten. Zijn plan is om via België en Spanje naar Engeland te gaan, om mee te vechten tegen het Duitse leger. Samen met zijn vriend Oncko Wttewaall van Stoetwegen vindt Maduro een groepje militairen als medereizigers. In een brief van na de oorlog vertelt een Amerikaanse luitenant uit de groep over hun vluchtpoging.
Verraden
Eenmaal in België maakt de groep kennis met een contactpersoon, die hen verder zal helpen. Ze moeten hem ‘The Chief’ noemen. Maar wat ze niet weten, is dat de Chief in werkelijkheid een oplichter is, die met de nazi's samenwerkt. De vluchtelingen worden opgepakt en Maduro en Wttewaall van Stoetwegen belanden in de gevangenis van Saarbrücken, in Duitsland. Daar brengen ze vele maanden door in hele slechte omstandigheden.
Vermoord
Als hun gevangenis in 1944 door de geallieerden zwaar wordt gebombardeerd, hebben Maduro en Wttewaall van Stoetwegen de mogelijkheid om te vluchten. Maar Maduro wil zijn gewonde medegevangenen niet in de steek laten. Als ze later alsnog proberen te ontsnappen, worden ze betrapt. In 1945 plaatsen de nazi’s Maduro over naar het concentratiekamp Dachau. Daar overlijdt hij op 9 februari 1945, twee maanden vóór de bevrijding van het kamp.
De ouders van Maduro hebben tijdens de oorlog alles geprobeerd om hun zoon vrij te krijgen, zonder resultaat. De bevestiging van zijn dood krijgen ze pas maanden na de bevrijding. Van ooggetuigen proberen ze zoveel mogelijk informatie te krijgen. Zoals het verslag van de Amerikaanse luitenant, die hen in augustus 1945 schrijft.
Onderscheiding en herdenking
George krijgt voor zijn heldendaden in mei 1940 postuum de Willemsorde toegekend: de hoogste Nederlandse militaire onderscheiding. Zijn ouders richten een ‘levend monument’ voor hem op: miniatuurstad Madurodam in Scheveningen.
Transcriptie artikel Militaire Spectator
Uitgetypte versie van het artikel voor gebruik als bronmateriaal.
Werkblad Slag om Den Haag
Opdrachten bij een versimpelde versie van het artikel uit de Militaire Spectator. Inclusief bronmateriaal en antwoordenblad.
Leerlingen halen informatie uit de bron (bronnenanalyse), verplaatsen zich in de Duitse soldaten (inlevingsvermogen) en geven argumenten voor of tegen een heldenstatus voor Maduro (meningsvorming).
Doelgroep: Havo 3 (met kleine wijzigingen ook anders inzetbaar)
Tijd: 20-30 minuten (losse onderdelen van het werkblad zijn afzonderlijk in minder tijd te doen)
Transcriptie brief Henry Walker (Engels)
Uitgetypte versie van de brief voor gebruik als bronmateriaal.
Vertaling brief Henry Walker (Nederlands)
Vertaalde versie van de brief voor gebruik als bronmateriaal.
Hertaling brief Henry Walker (Nederlands, B1)
Versimpelde versie van de brief voor gebruik als bronmateriaal.
Werkblad en bronmateriaal
Onderstaande gegevens zijn nodig om de archiefstukken op te vragen in het Nationaal Archief. Gedigitaliseerde stukken kunnen in hoge kwaliteit gedownload worden.
Foto George Maduro (rondom 1935)
Fotocollectie Spaarnestad. Fotograaf onbekend.
7.000SPABB, 8677
Artikel over de Slag om Den Haag (1940)
Inventaris van het archief van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (Londens archief) en daarmee samenhangende archieven, (1936) 1940-1945 (1958)
2.05.80, inventarisnummer 689
Nog niet digitaal beschikbaar
Foto bed dodencel Oranjehotel (4 oktober 1946)
Fotocollectie Spaarnestad. Fotograaf Henk Blansjaar.
7.000SPABB, 40861
Foto deur dodencel Oranjehotel (4 oktober 1946)
Fotocollectie Spaarnestad. Fotograaf Henk Blansjaar.
7.000SPABB, 40863
Brief aan de ouders van Maduro (27 augustus 1945)
Inventaris van het archief van het Nederlandse Gezantschap, later Ambassade in de Verenigde Staten van Amerika te Washington DC, (1912) 1940-1954
2.05.75, inventarisnummer 3030
Nog niet digitaal beschikbaar.
Verder lezen
Ridder zonder vrees of blaam: het leven van George Maduro 1916-1945 - Kathleen Brandt-Carey
