1.08.01 Inventaris van het archief van de Nassause Domeinraad: Raad en Rekenkamer te Breda, 1170-1580 (1582)
Dit eerste deel van den Inventaris van het archief van het permanente administratieve college de Nassause Domeinraad en voorgangers behandelt de archiefstukken van het huis Oranje-Nassau en eerdere landsheren (voornamelijk Van Duvenvoorde en Van Polanen). De stukken in dit archief gaan terug tot eind dertiende eeuw en lopen tot 1581. Het omvangrijke geheel van akten, oorkonden, administratie en correspondentie heeft betrekking op testamentaire beschikkingen, de rechten op en het beheer van alle mogelijke gronden, wateren en goederen, dorpen, heerlijkheden en steden, die later grotendeels in handen waren van de Oranje-Nassaus. Opgenomen zijn behalve deze stukken over het grondgebied van de latere Republiek ook die van het huis Oranje-Chalon, gelegen in vooral Frankrijk en Bourgondië. Verder zijn er stukken met rechterlijke beslissingen over geschillen met betrekking tot grenzen, waterstaataangelegenheden en verpachting van visoorden. Sommige documenten behelzen bevelen en informatieverzoeken van diverse heren inzake de zuiverheid van het geloof van hun onderdanen.
Dit eerste deel van den Inventaris van het archief van het permanente administratieve college de Nassause Domeinraad en voorgangers behandelt de archiefstukken van het huis Oranje-Nassau en eerdere landsheren (voornamelijk Van Duvenvoorde en Van Polanen). De stukken in dit archief gaan terug tot eind dertiende eeuw en lopen tot 1581. Het omvangrijke geheel van akten, oorkonden, administratie en correspondentie heeft betrekking op testamentaire beschikkingen, de rechten op en het beheer van alle mogelijke gronden, wateren en goederen, dorpen, heerlijkheden en steden, die later grotendeels in handen waren van de Oranje-Nassaus. Opgenomen zijn behalve deze stukken over het grondgebied van de latere Republiek ook die van het huis Oranje-Chalon, gelegen in vooral Frankrijk en Bourgondië. Verder zijn er stukken met rechterlijke beslissingen over geschillen met betrekking tot grenzen, waterstaataangelegenheden en verpachting van visoorden. Sommige documenten behelzen bevelen en informatieverzoeken van diverse heren inzake de zuiverheid van het geloof van hun onderdanen.
Download inventaris als:PDF|XML
Download inventaris
Download inventaris
Sluiten
Op onze website kunt u archieven doorzoeken met behulp van inventarissen (beschrijvingen van archieven, ook wel toegang genoemd). Deze inventarissen zijn vaak net zo oud als de archieven zelf. De mogelijkheid bestaat dat u woorden tegenkomt die vroeger gewoon waren, maar nu als kwetsend, racistisch of discriminerend ervaren worden.
Het Nationaal Archief onderzoekt momenteel de mogelijkheden om dit taalgebruik in inventarissen aan te passen, te verklaren of te voorzien van hedendaagse alternatieven.
Zoekhulpen bij dit archief
Vidimus, 1422
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
1 charter, 1299
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Ruilingsakte, waarbij Gherard Hermansz., ridder, een goed in Gageldonk ontvangt van Alsteen van Ursel.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Stukken betreffende den eigendom van de goederen en inkomsten te Roosendaal, Wouw, Nispen en Heerle met bijbehoorende heerlijke rechten, geheeten de goederen van Gageldonk, voor Jan van Grymmesteyn. Met drie oudere akten betreffende een rente uit de jaarbede te Roosendaal dd. 1342 en 1366
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
1 charter, 1342
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Akte, waarbij Cornelis Gheertsz. en zijn vrouw Cornelie Jansz. dochter, afstand doen van hun aanspraken op de goederen te Roosendaal, Wouw en Nispen, behoorende tot Gageldonk, ten behoeve van de heeren van Breda en Bergen op Zoom.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kwitantie van het Leenhof van Brabant, sprekende van 10 kronen, door graaf Engelbrecht II van Nassau in 1480 als heergewaad betaald voor 20 schellingen jaarlijks uit de bede te Roosendaal en Nispen, 9 pond leuvensch erfcijns te Wouw en 25 pond zwarten uit Nispen, Heerle en den hof van Gageldonk, gekocht van Aechte van Grimmesteyn en haar man Walraven van Berchem, bastaard. Met lijst van verheffen van dit leen sedert Jan van Grimmesteyn Jansz. Extracten uit het leenregister.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Twee oproepen van het Leenhof van Brabant aan de erfgenamen van graaf Engelbrecht II van Nassau en aan die van Willem de Bye om zich opnieuw te doen beleenen resp. met de goederen van Gageldonk onder Roosendaal enz. en die onder Princenhage. Met uittreksel uit het leenregister van Brabant en aanteekening van gedane uitgaven.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Zundert, Princenhage, Sprundel en Nispen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Akte van verpanding van de hooge heerlijkheid van het hertogelijk gedeelte van de dorpen Groot en Klein Zundert, Princenhage, Sprundel en Nispen door Johanna, hertogin van Brabant aan Jan III van Polanen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Akte van beleening van graaf Jan IV van Nassau en Maria van Loon met de heerlijkheid Zundert. Met akte, waarbij graaf Jan de heerlijkheid Lummen ruilt tegen Zundert dd. 1464.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Akte, waarbij de abdij St. Bavo te Gent haar heerlijke rechten en inkomsten te Rijsbergen en Zundert, behoudens haar patronaatsrecht, afstaat aan graaf Hendrik III van Nassau tegen een rente, gevestigd op de hal van de stad Diest te Antwerpen. Met minuut. Afschrift en correspondentie.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
5 stukken, 1523
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
1 charter, 1523
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Stukken betreffende een onderzoek naar de aflosbaarheid van de pandschap van de heerlijkheid van Groot en Klein Zundert, Princenhage, Sprundel en Nispen door den hertog van Brabant, 1551. Met vidimus van de akte van verpanding van 1388 dd. 1416 en copieën van denombrementen van Breda (1474) Zundert- hertog en Gageldonk (1440).
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Stukken
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Charter, vidimus, 1551
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Grensregelingen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Stukken aangaande de regeling van de grens tusschen het land van Breda en dat van Bergen op Zoom, van Halsteren tot Sprundel.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Stukken
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
3 getransfigeerde charters
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Afschrift op perkament, 1290
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
1356
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
1356
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
charter op papier, c. 1360
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
1 charter op papier, 1503 Februari 23
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Arbitrale uitspraak over de grens tusschen de tienden en het parochiaal rechtsgebied van de kerken te Wouw en Nispen. Afschrift uit de 16e eeuw dd.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Arbitrale uitspraak over de grens tusschen het gemeenschappelijke land van Breda en Bergen op Zoom eener-, en het land van Bergen op Zoom, van Doorlicht N.W. waarts naar de Rubeere, anderzijds. Met machtiging voor arbiters, en afschriften van beide akten dd. 1519.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
2 afschriften, 1519
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
2 getransfigeerde charters
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Charter, 21 augustus 1421
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Charter, 14 september 1421
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Verzoek van Maximiliane van der Noot, weduwe van Philips van der Meeren, om herziening van de grens tusschen Zundert en Wuestwesel. Met oudere scheidsrechtelijke uitspraak van 1519, correspondentie van 1517 en 2 schetskaartjes.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
6 stukken, 1517-1556
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Charter, 1519
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Getuigenverklaringen aangaande de grens tusschen het land van Breda en Holland.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
1 charter, 1325
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brief van een der raden over zijn bemoeiingen bij de bepaling van de grens tusschen Hoogstraten en Breda en de beslissing van een geschil tusschen Oosterhout en Geertruidenberg over de visscherij.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Scheidsrechterlijke uitspraak tusschen de heeren van Breda en die van Zevenbergen over het gebruik van 40 bunder moer op de Brabantsche grens en 11 hoeven moer te Zonzeel. Met oudere uitspraak dd. 1376, akten dd. 1354 betreffende verkoop, en aanteekeningen aangaande de pretensies van Zevenbergen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Stuk
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Charter, 6 maart 1354
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Charter, 1354
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Charter, 1376
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Charter, 1377
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Scheidsrechterlijke uitspraak tusschen de heeren van Breda en die van Zevenbergen over 10 hoeven 8 bunder moer en 6 bunder zaggen tusschen Zevenbergen en Zonzeel en bevestiging door Johanna, hertogin van Brabant en hertog Albrecht van Beieren. Met oudere stukken dd. 1386, 1394 en 1395
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
1 stuk, (1386)
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Charter, 1386
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Charter, 1394
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Charter, 1395
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Charter, 1395
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Charter, 1395
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Afschrift op perkament, 1396
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
2 getransfigeerde charters, 1396
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
1 charter, 1396
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
1 charter, 1396
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Twee getranscribeerde charters en een afschrift
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Akte van approbatie van de heeren van Breda en die van Zevenbergen tot het graven van een sloot als gedeeltelijke grens tusschen beider gebied, schetskaartje.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Verhouding tot den landsheer.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Akte van non-prejudicie met betrekking tot een bijdrage van de stad Breda in de bede en belofte van vrijstelling voor het vervolg door de hertogin van Brabant. Met vidimus van 1378.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Vidimus, 1378
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Akte van non-prejudicie ten opzichte van een bijdrage in een bede door stad en land van Breda, afgegeven door de hertogin van Brabant.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Vidimus van een kwitantie ten behoeve van Johanna van de Lek, vrouwe van Breda, wegens ontvangen bede dd. 1397.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Akte, waarbij de hertog van Brabant bevestigt, dat het land van Breda ten Brabantschen rechte staat en niet ten rechte van de bank van Santhoven.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Vergunning van den hertog van Brabant om rechters te zetten in Zundert- Hertog.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Vidimus van een akte van non-prejudicie met betrekking tot de bijdrage van stad en land van Breda in de losprijs voor den hertog van Brabant en den zoon van den heer van Breda na den slag bij Bäsweiler dd. 1374, 1409
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Verzoek van den raad van Brabant aan den bisschop van Luik om den heer van Breda genoegdoening te geven naar aanleiding van diens klacht over verkorting van zijn recht als heer van Breda. Met oudere brief van een kanunnik van Luik aan den kanselier over inmenging van den aartsbisschop van Keulen in dezen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Bevel van den hertog van Brabant om het verzet, door de stad Breda tegen den heer gepleegd, te straffen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kwitantie voor de stad Breda, groot 1389 kronen 10 penningen, afgegeven door gecommitteerden van den hertog tot inning van de beden.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Akten, waarbij de hertog belooft te restitueeren wat stad en land van Breda teveel betaald mochten hebben aan bede.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Kwitantie, groot 1626 philipsguldens, aan bede opgebracht door de stad Breda aan den hertog van Brabant.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Uitspraak van den Raad van Brabant, waarbij Zundert wordt vrijgesteld van een bijdrage in de lasten, op te brengen door Brecht, beide voor zoover zij toebehooren aan Jan van Wesemale. Afschrift in duplo.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Ordonnantie op de rechtspraak over goederen, gelegen in Brabant en leenroerig aan buitenlandsche heeren.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Vonnis van den Raad van Brabant, waarbij aan de schepenbank van Oudenbosch wordt gelast, de hoofdbank te Breda als haar hoofd te erkennen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Rekest aan de Heer van Breda tot onderzoek van een zoengeldkwestie te Rijsbergen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Uitspraak van den Raad van Brabant over het gebruik van de meenten onder Poppel en Weelde door de inwoners van Bedaf, 1450. Met oudere uitspraak en getuigenverklaring dd. 1429.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Stuk, 1429
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Brieven van den hertog resp. aan graaf Jan van Nassau en de stad Breda strekkende tot vervroegde betaling en heffing van de bede.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
1 stuk
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
1 stuk
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Bericht van schepenen van Roosendaal, dat zij zich in hun geschil met het dorp Wouw onderwerpen aan de uitspraak van de heeren van Breda en Bergen op Zoom hoewel het thans bij den Raad van Brabant in behandeling is.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Akte, waarbij de hertog van Brabant toestemming geeft tot intrekking van een appèl van de bank van Roosendaal op den Raad van Brabant. Met bevelschriften van den hertog aan Roosendaal om wekelijks rechtdag te houden met hofvaart en appèl op de hoofdbank te Breda dd. 1443, 1449 en 1450 en vidimus van het laatste dd. 1475.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1170 - 1582
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: