2.11.03 Inventaris van het archief van de Directie van de Landbouw: Afdeling Domeinen, Staatsbosbeheer en Cultuurtechnische Zaken, 1898-1941

Download inventaris als:PDF|XML Download inventaris Download inventaris
Sluiten
Taalgebruik in onze archieven Taalgebruik in onze archieven

Op onze website kunt u archieven doorzoeken met behulp van inventarissen (beschrijvingen van archieven, ook wel toegang genoemd). Deze inventarissen zijn vaak net zo oud als de archieven zelf. De mogelijkheid bestaat dat u woorden tegenkomt die vroeger gewoon waren, maar nu als kwetsend, racistisch of discriminerend ervaren worden.

Het Nationaal Archief onderzoekt momenteel de mogelijkheden om dit taalgebruik in inventarissen aan te passen, te verklaren of te voorzien van hedendaagse alternatieven.

Sluiten

Zoekhulpen bij dit archief

Inhoud en structuur van het archief

Inhoud

Het archief bevat, naast registers van ingekomen en uitgaande stukken, dossiers en stukken betreffende de organisatie van de staatslandbouwdomeinen, het Staatsbosbeheer, het beheer der staatsgronden in de rentambten, houtvesterijen en boswachterijen, de bescherming van bossen als natuurschoon, de regulering van en toezicht op het bosbeheer door particuliere personen en organisaties en de stimulering van bebossing van woeste gronden door gemeenten.
Tevens zijn dossiers en stukken aanwezig betreffende de organisatie van het Rijksbureau voor Ontwatering en de Cultuurtechnische Dienst. Daarnaast zijn er stukken betreffende de goedkeuring van en verlenen van subsidie voor de uitvoering van ruilverkavelingen, alsmede ontginning, ontwatering en afwatering van landbouwgronden.
Tenslotte bevat het archief ook stukken betreffende de uitvoering van de Tiendwet, de Landarbeiderswet en de Bodemproductiewet 1939.

Selectie en vernietiging

Hoewel het archief niet geheel volledig is, hetgeen blijkt uit het ontbreken van enkele rubrieken, heeft tijdens het beheer ervan bij het Ministerie van Landbouw en Visserij waarschijnlijk geen systematische selectie ter vernietiging plaatsgevonden op basis van een vernietigingslijst. Vermoedelijk zijn documenten die op het financiële handelen van het Staatsbosbeheer en van de Cultuurtechnische Dienst betrekking hebben vernietigd, evenals de afgegeven kapvergunningen. Tijdens de bewerking van het archief in het Nationaal Archief zijn slechts dubbelen vernietigd, alsmede onbelangrijke stukken, zoals geleidebrieven en doorzendbrieven. Het gaat hier evenwel om niet meer dan een meter aan archiefmateriaal.

Aanvullingen

Er worden geen aanvullingen op het archief verwacht.

Verantwoording van de bewerking

De oorspronkelijke ordening van het archief was bij de overbrenging naar het Algemeen Rijksarchief geheel verstoord. Nadere beschrijving en herordening van de bestanddelen en beschrijvingen was onvermijdelijk. Deze werkzaamheden startten in 1981 door enkele stagiaires. Deze bewerking kon niet worden voltooid, waarna de bewerking een groot aantal jaren is blijven liggen. Eerst in 2024 is de bewerking opnieuw gestart en in 2025 voltooid.
De begindatum van het archief is bepaald op 1 januari 1898, de datum van oprichting van de Afdeling Landbouw, en de einddatum op 28 juli 1941, de datum van instelling van de Afdeling van de Gemachtigde voor het Boswezen, de Houtvoorziening en de Jacht. Stukken en dossiers die dateren van voor 1 januari 1898 zijn verwijderd en toegevoegd aan het archief van de Afdeling Domeinen van het Ministerie van Financiën 1869-1944 (toegang 2.08.71).
Bij de bewerking had herstel van de oorspronkelijke orde kunnen plaatsvinden, doch dat had een geheel willekeurige lijst van genummerde rubrieken en dossiers opgeleverd. Besloten is de beschrijvingen in een logisch verband te plaatsen, gebaseerd op de taken van de afdeling. De veelal zeer omvangrijke bundels zijn gesplitst in dunnere bestanddelen, die vervolgens wat accurater en gedetailleerder beschreven zijn. Aan het einde van de beschrijvingen is tussen teksthaken het [oorspronkelijke dossiernummer] vermeld, voor zover dat op de documenten is aangegeven.

Ordening van het archief

De beschrijvingen in de inventaris zijn geordend in een zestal hoofdrubrieken B-G, weergevende - naast de hoofdrubriek A met beschrijvingen van de indicateurs - de onderwerpen waarvoor de afdeling binnen het ministerie bevoegd was. De bestanddelen zijn afgenummerd en fysiek geplaatst in volgorde van de bewerking.