2.13.103 Inventaris van het archief van het Directoraat Verkeerswezen van het Hoofdkwartier Kwartiermeester-Generaal betreffende troepenverschepingen van en naar Nederlands- en West-Indië, 1945-1952 (1955)

Download inventaris als:PDF|XML Download inventaris Download inventaris
Sluiten
Taalgebruik in onze archieven Taalgebruik in onze archieven

Op onze website kunt u archieven doorzoeken met behulp van inventarissen (beschrijvingen van archieven, ook wel toegang genoemd). Deze inventarissen zijn vaak net zo oud als de archieven zelf. De mogelijkheid bestaat dat u woorden tegenkomt die vroeger gewoon waren, maar nu als kwetsend, racistisch of discriminerend ervaren worden.

Het Nationaal Archief onderzoekt momenteel de mogelijkheden om dit taalgebruik in inventarissen aan te passen, te verklaren of te voorzien van hedendaagse alternatieven.

Ik heb het begrepen

Zoekhulpen bij dit archief

Archiefvorming

Geschiedenis van de archiefvormer

1 Geschiedenis van de collectie Troepenverschepingen van en naar Nederlands- en West-Indië, behorende tot het Directoraat Verkeerswezen van het Hoofdkwartier van de Kwartiermeester-Generaal, 1945-1952, (1955)

1.1. Collectie Troepenverschepingen van en naar Nederlands-Indië
De troepentransporten van en naar Nederlands- en West-Indië vonden plaats onder verantwoordelijkheid van het Directoraat Verkeerswezen. Het uitvoerend orgaan was de Inspectie Verkeerswezen Troepenschepen. De schepen die gebruikt werden voor het vervoer van militairen werden per reis gecharterd.
Op last van de minister van Oorlog werd door de directeur, later de inspecteur verkeerswezen, een commanderend officier troepen (COT) aangewezen op elke reis naar of van Nederlands-Indië. Deze COT vormde de schakel tussen de gezagvoerder van het schip en de zich aan boord bevindende troepen.
Voor meer inhoudelijke informatie over het verloop van deze troepentransporten zie onder meer: H.A.G.J.P. van Hanswijck de Jonge, Troepentransport naar Nederlandsch-Indië 1946-1950 (Bussum, 1981).
 Op een aantal van de transporten naar Nederland zijn behoudens de militairen ook verwante familieleden en repatrianten vervoerd.
1.2. Collectie Bureau Geneeskundige dienst troepenschepen
Het Bureau Geneeskundige Dienst Troepenschepen was als onderdeel van de Inspectie Verkeerswezen Troepenschepen belast met de medische zorg aan boord van de troepenschepen bij het vervoer van en naar Nederlands-Indië. Op elke reis was een medisch team aan boord. Bij het terugvoeren van de in Nederlands-Indië ziek geworden of gewond geraakte militairen waren deze teams uitgebreid. De zieken en gewonden werden meestal vervoerd op dezelfde schepen waarop de overige militairen naar Nederland terug gingen. Een klein aantal schepen is speciaal verbouwd tot hospitaalschip waardoor onderweg een uitgebreide medische bijstand geleverd kon worden aan de zich aan boord bevindende patiënten. Er zijn ook een klein aantal reizen vanuit West-Indië naar Nederland gemaakt.

Geschiedenis van het archiefbeheer

Na beëindiging van de verschepingen werd het archief als onderdeel van de Inspectie Verkeerswezen ondergebracht bij het Archief Koninklijke Landmacht (KL) en bij het opheffen van deze dienst overgedragen aan het CAD. Een onderdeel van dit archief betrof de collectie troepenverschepingen van en naar Nederlands-Indië. De archiefstukken betreffen het vervoer van en naar Nederlands-Indië van militairen, hun naaste familie en repatrianten, en zijn verzameld door een samenvoeging van stukken die zich o.a. bevonden bij de voormalige Inspectie Verkeerswezen en het Bureau Vaste Staven Troepenschepen. Beiden waren een onderdeel van het Directoraat Verkeerswezen van het Hoofdkwartier Kwartiermeester-Generaal. welk gevestigd was te 's-Gravenhage
De collectie van het bureau Geneeskundige dienst troepenschepen was in beheer van het Centraal Medisch Archief (CMA). Het CMA werd in 1999 in het CAD geïntegreerd.

De verwerving van het archief

Overbrenging van een overheidsarchief

De verwerving van het archief

Het archief is krachtens bepalingen van de Archiefwet overgebracht.