Archief
Beschrijving van het archief
Archiefvorming
Inhoud en structuur van het archief
Aanwijzingen voor de gebruiker
Verwant materiaal
Bijlagen
2.13.15.01 Inventaris van het archief van de Generale Staf van de Koninklijke Landmacht, 1813-1913
De in 1814 opgerichte Generale Staf stelde lange tijd weinig voor, tot deze in 1868 een nieuwe instructie kreeg, die ruimte gaf aan taken als het verzamelen van gegevens en het opmaken van memories over aspecten van de defensie, de opleiding van een korps stafofficieren en de voorbereiding van de mobilisatie. Daarnaast adviseerde dit orgaan de minister over het militair-strategische beleid. In verband met het grotendeels ontbreken van het geheim archief van het ministerie van Oorlog is het archief van de Generale Staf van belang als vervangende bron. Het archief is opgedeeld in drie delen. Ten eerste de stukken betreffende de taak van de Generale Staf: de (re)organisatie van het leger, militaire wetten, financiële zaken, militair vervoer en verbindingen, vestingen, materieel en gebouwen, mobilisatievoorbereidingen en bevelvoering in oorlogstijd, militair gezag, inlichtingendienst. Ten tweede de verzameling stukken uit de periode 1914-1918 waarin Generaal C.J. Snijders de Opperbevelhebber van Land- en Zeemacht was. Tot slot zijn er stukken betreffende personeelsaangelegenheden, onderwijs voor militairen en (militaire) oefeningen.
De in 1814 opgerichte Generale Staf stelde lange tijd weinig voor, tot deze in 1868 een nieuwe instructie kreeg, die ruimte gaf aan taken als het verzamelen van gegevens en het opmaken van memories over aspecten van de defensie, de opleiding van een korps stafofficieren en de voorbereiding van de mobilisatie. Daarnaast adviseerde dit orgaan de minister over het militair-strategische beleid. In verband met het grotendeels ontbreken van het geheim archief van het ministerie van Oorlog is het archief van de Generale Staf van belang als vervangende bron. Het archief is opgedeeld in drie delen. Ten eerste de stukken betreffende de taak van de Generale Staf: de (re)organisatie van het leger, militaire wetten, financiële zaken, militair vervoer en verbindingen, vestingen, materieel en gebouwen, mobilisatievoorbereidingen en bevelvoering in oorlogstijd, militair gezag, inlichtingendienst. Ten tweede de verzameling stukken uit de periode 1914-1918 waarin Generaal C.J. Snijders de Opperbevelhebber van Land- en Zeemacht was. Tot slot zijn er stukken betreffende personeelsaangelegenheden, onderwijs voor militairen en (militaire) oefeningen.
Download inventaris als:PDF|XML
Download inventaris
Download inventaris
Sluiten
Op onze website kunt u archieven doorzoeken met behulp van inventarissen (beschrijvingen van archieven, ook wel toegang genoemd). Deze inventarissen zijn vaak net zo oud als de archieven zelf. De mogelijkheid bestaat dat u woorden tegenkomt die vroeger gewoon waren, maar nu als kwetsend, racistisch of discriminerend ervaren worden.
Het Nationaal Archief onderzoekt momenteel de mogelijkheden om dit taalgebruik in inventarissen aan te passen, te verklaren of te voorzien van hedendaagse alternatieven.
Zoekhulpen bij dit archief
Aanwijzingen voor de Gevallen I, II en IIbis ingeval van een mobilisatie van het Leger.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Stukken betreffende de mobilisatievoorbereiding en Bevelvoering in oorlogstijd.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Verzameling brieven betreffende de "Opkomst met Spoed" bij een mobilisatie.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Verzameling brieven betreffende de "Opkomst met Spoed" bij een mobilisatie.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Stukken betreffende de mobilisatievoorbereiding en Hogere Bevelvoering.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Stukken betreffende de organisatie van de "Opkomst met Spoed" ingeval van een mobilisatie.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Stukken betreffende de voorbereiding en Hogere Bevelvoering ingeval van mobilisatie.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Stukken betreffende het Spoorwegvervoer bij een mobilisatie.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Stukken betreffende de mobilisatievoorbereiding en Hogere Bevelvoering.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Stukken betreffende de regeling voor de "Opkomst met Spoed".
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Stukken betreffende de regeling voor de "Opkomst met Spoed".
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Marsoverzichten voor het Geval I, II en III bij een mobilisatie.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Indeling van personeel bij mobilisatie bij een Compagnie Vesting-Artillerie.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Stukken betreffende de regeling "Opkomst met Spoed" ingeval van een mobilisatie.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Stukken betreffende de regeling "Opkomst met Spoed" ingeval van een mobilisatie.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Stukken betreffende de mobilisatievoorbereiding en Hogere Bevelvoering.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Stukken betreffende de organisatie van de "Opkomst met Spoed" bij een mobilisatie.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Stukken betreffende de organisatie van het vervoer van militairen bij mobilisatie door de spoorwegen en stoomboten. (Geval I, II en IIIbis).
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Stukken betreffende de mobilisatie-voorbereiding en Hogere Bevelvoering.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Stukken betreffende de verdediging en bevelvoering van het Leger bij een mobilisatie.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Stukken betreffende de organisatie en regeling van de "Opkomst met Spoed" ingeval van een mobilisatie.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Stukken betreffende het spoorwegvervoer bij een mobilisatie van militairen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Stukken betreffende de Mobilisatievoorbereiding en Hogere Bevelvoering.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Verzameling brieven betreffende de voorbereidingen voor het mobilisatievervoer van troepen en materieel.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Stukken betreffende de voorbereiding tot een mobilisatie.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Stukken betreffende de organisatievoorbereiding van een mobilisatie inzake het vervoer van troepen en materieel.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Stukken betreffende de regeling voor de "Opkomst met Spoed".
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Stukken betreffende een regeling voor de "Opkomst met Spoed".
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Stukken betreffende een regeling "Opkomst met Spoed".
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Verzameling brieven betreffende een "Regeling Opkomst met Spoed".
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Aanwijzingen voor de autoriteiten, korpsen en onderdelen van het Veldleger voor de verschillende mobilisatie gevallen, vastgesteld bij de aanschrijving van de Minister van Oorlog d.d. 6-7-1905 Litt. L44 Kabinet. (Geheim.)
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Militair Gezag, algemeen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Bescherming van de neutraliteit.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brieven en een richtlijn betreffende de neutraliteitsbepalingen bij oorlogsgevaar opgesteld door Kapitein J.C.C. den Beer Poortugael.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brieven betreffende de toelating van vreemde oorlogsschepen in 's-Rijks zeegaten, havens en binnenwateren i.v.m. de bescherming van de neutraliteit.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brief van het Departement van Oorlog aan de Chef van de Generale Staf betreffende de bescherming van de neutraliteit.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brief van het Ministerie van Oorlog inzake het opstellen van een nieuwe algemene instructie voor de Commandant van het Veldleger betreffende de bescherming van de neutraliteit.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Aanwijzingen van een oorlog tussen Duitsland en Frankrijk inzake de handhaving van de neutraliteit van Nederland.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brieven betreffende het nemen van maatregelen tot de handhaving van de neutraliteit ingeval van oorlog tussen Engeland en Duitsland.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Kust- en Grensbewaking (incidenten).
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brief betreffende de bijzondere oplettendheid naar de grenzen bij een aanval.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Staat van standplaatsen van detachementen welke belast zijn met de bewaking van de grenzen gegen de verboden invoer van vee i.v.m. het voorkomen van veeziekten.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Boekwerk waarin uittreksels zijn behandeld voorzover betreffende de kusten van het land en van verkenningsrapporten sedert het jaar 1870.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brieven betreffende de grensregeling de Eems-oever.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Bestrijding van spionage.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brieven betreffende een onderzoek naar het verblijf van twee Pruisen in Nederland welke verdacht worden van spionage.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brief van A. Kool (Chef Generale Staf) aan de Minister van Oorlog. In de brief voert A. Kool een anoniem persoon op die Richard Cleve beticht van spionage bij de Stelling van Amsterdam
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brief betreffende spionage bedreven door Duitsland.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brieven betreffende spionage bedreven door Duitsland.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brieven betreffende het treffen van maatregelen of het rapporteren van spionage.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brieven welke betrekking hebben op spionage gevallen etc.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brieven betreffende Vredesspionage.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Kondschapdients/Inlichtingendienst, Censuur.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Ministeriele Beschikking nr. 102b d.d. 31-12-1860 betreffende de herziening van het "Recueil Militair" waarvan voortaan maandelijks afleveringen zullen verschijnen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brieven betreffende gegevens van vreemde Legers.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Stukken betreffende gegevens van vreemde Legers.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brieven en tekeningen inclusief een richtlijn betreffend het boren van putten door de Genie volgens Oostenrijkse maatstaven waarbij een artikel uit een tijdschrift uit Oostenrijk.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brieven betreffende gegevens van vreemde legers o.a. een voorstel van de Zweedse Minister van Marine tot het aanschaffen van een Vloot.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Stukken betreffende gegevens over vreemde Legers.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Gegevens betreffende vreemde Legers.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brieven betreffende gegevens van vreemde Legers met een bijbehorend statistisch overzicht.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Stukken betreffende gegevens van vreemde Legers.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brieven met inlichtingen over vreemde Legers.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brieven met inlichtingen over vreemde Legers.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brieven betreffende de reorganisatie van het Spaanse Leger.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brieven betreffende gegevens van vreemde Legers.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brief betreffende opmerkingen naar aanleiding van een verschenen artikel in de bladen over de wijziging op de Velddienst in het Duitse Leger.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brief betreffende de sterkte etc. van het Duitse Leger.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brieven betreffende inlichtingen van vreemde Legers.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brieven betreffende inlichtingen van vreemde Legers.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Aanwijzingen voor de Kondschapdienst te verrichten door ambtenaren van de Invoerrechten langs de grenzen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Circulaire betreffende het aanbieden van boekwerken aan vreemde Souvereinen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brieven betreffende het overschrijden van de Nederlandse grens door Pruisische ambtenaren.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brief over het inwinnen van inlichtingen omtrent politieke toestanden.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Oprichting en opheffing van dienstonderdelen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Nota betreffende de oprichting van geoefende Kaders van Schutterijen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brief betreffende verslagen over het vestigen van een Artillerie-Schietschool. (verslagen ontbreken).
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Voorstel tot het oprichten van een école d'application d'état major.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brieven en curculaires betreffende de oprichting van de coöperatieve vereniging "Eigen Hulp" met bijbehorende statuten en reglement.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Circulaire betreffende de oprichting van een vereniging tot behartiging van de belangen van gepensionneerde Officieren.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Circulaire betreffende de opheffing van de Commissie tot Vaststelling der Bewapening etc. van verdedigingswerken en Stellingen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brieven van het Ministerie van Oorlog betreffende het beëindigen van de Lichting van de Nationale Militie.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Circulaire betreffende het vaststellen van de datum van de oprichting van het 9e Regiment Infanterie.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brieven betreffende de opheffing van de Inspectie voor de Infanterie.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brief betreffende de opheffing van de standplaats van een Eerstaanwezend Ingenieur te Hellevoetsluis.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Circulaire betreffende de oprichting van een gendarmerie in Albanië.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Inundatiën.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Tafel van het kerend vermogen of de hoogte boven het Amsterdams stadspeil van de linker of Westelijke Vechtdijk of Kade, tussen de steden Muiden en Utrecht. (bestemd voor het stellen en staan van de inundatiën).
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brief betreffende het verbeteren van de versterkingen en inundatiën nabij Vught met bijbehorende kaarten en waterpassen van de rivieren.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Uittreksel van een nota betreffende de inundatie op het eiland Voorne.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Nota betreffende een door de Commandant der Genie in de 1e Stelling inzake een opgaaf van tijd over de inundatie van de Nieuwe Hollandse Waterlinie.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Nota betreffende werkzaamheden welke verricht zullen moeten worden om de toevoer van water naar de inundatie in de Nieuwe Hollandse Waterlinie te brengen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Brief betreffende de inundatieën in de Provinciën Groningen en Friesland.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Nota betreffende de inundatie tussen de Lek en Merwede.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Nota betrekkelijk de tijd gevorderd tot het stellen van de inundatieën Nieuwe Hollandse Waterlinie.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Opgaaf van verschillende inundatiekommen met hun peilingen ten Zuiden van Willemstad.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Stukken betreffende inundatie bij: Heusden en Geertruidenberg met tabel van de standplaatsen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Nota betreffende de inundatie van de Grebbelinie.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Nota betreffende de inundatie t.b.v. een gedeelte der Nieuwe Hollandse Waterlinie tussen de Lek en Waal/Merwede.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Aantekeningen betreffende het terrein tussen de Ooster-Schelde te Bergen op Zoom en de rivier de Waal bij Nijmegen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1813 - 1913
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: