2.13.151 Inventaris van het gewoon en geheim verbaalarchief van het Ministerie van Oorlog/Defensie, 1946 - 1963, en opgelegde archiefbescheiden van mr. F. J. Kranenburg, 1953-1957 en mr. W.H. Fockema Andrea , 1949-1992
Het verbaal archief van het ministerie van Oorlog, later Defensie bevat gewone, geheime en zeer geheime verbalen, minuten en uitgaande brieven met de daarbij behorende ingekomen stukken, alsmede eigentijdse ingangen daarop. Ook zijn er een aantal niet afgedane exhibita.Het archief van het (Militair) Kabinet van de minister van Oorlog, later Defensie en het Bureau Staatssecretaris van Oorlog, later Defensie bevat o.a. indices en agenda's en een aanwijzing voor het gebruik ervan, verder is er correspondentie, stukken betreffende allerlei raden, commissies, comités en organisaties als de NAVO. Ook zijn er stukken thematisch ingedeeld betreffende zaken als materieel, gebouwen en terreinen en organisatie/personeel. Tevens zijn er stukken betreffende Nederlands-Indië/Indonesië, de overige overzeese gebiedsdelen en Korea.Tenslotte bevat dit archief een aantal gedeponeerde archieven, zoals het persoonlijk archief van de staatssecretaris van Oorlog, mr. F.J. Kranenburg, 1953-1957 en het persoonlijk archief van mr. W.H. Fockema Andreae, staatssecretaris van Oorlog, 1949 - 1992.
Het verbaal archief van het ministerie van Oorlog, later Defensie bevat gewone, geheime en zeer geheime verbalen, minuten en uitgaande brieven met de daarbij behorende ingekomen stukken, alsmede eigentijdse ingangen daarop. Ook zijn er een aantal niet afgedane exhibita.Het archief van het (Militair) Kabinet van de minister van Oorlog, later Defensie en het Bureau Staatssecretaris van Oorlog, later Defensie bevat o.a. indices en agenda's en een aanwijzing voor het gebruik ervan, verder is er correspondentie, stukken betreffende allerlei raden, commissies, comités en organisaties als de NAVO. Ook zijn er stukken thematisch ingedeeld betreffende zaken als materieel, gebouwen en terreinen en organisatie/personeel. Tevens zijn er stukken betreffende Nederlands-Indië/Indonesië, de overige overzeese gebiedsdelen en Korea.Tenslotte bevat dit archief een aantal gedeponeerde archieven, zoals het persoonlijk archief van de staatssecretaris van Oorlog, mr. F.J. Kranenburg, 1953-1957 en het persoonlijk archief van mr. W.H. Fockema Andreae, staatssecretaris van Oorlog, 1949 - 1992.
Download inventaris als:PDF|XML
Download inventaris
Download inventaris
Sluiten
Op onze website kunt u archieven doorzoeken met behulp van inventarissen (beschrijvingen van archieven, ook wel toegang genoemd). Deze inventarissen zijn vaak net zo oud als de archieven zelf. De mogelijkheid bestaat dat u woorden tegenkomt die vroeger gewoon waren, maar nu als kwetsend, racistisch of discriminerend ervaren worden.
Het Nationaal Archief onderzoekt momenteel de mogelijkheden om dit taalgebruik in inventarissen aan te passen, te verklaren of te voorzien van hedendaagse alternatieven.
Zoekhulpen bij dit archief
Bijlagen
Reorganisatie Ministerie van Oorlog 1945
Militair kabinet, bur.2.
Nr. 950.
's-Gravenhage, 19 December 1946.
Onderwerp: Reorganisatie Ministerie van Oorlog.
Het komt mij doelmatig voor een richtlijn vast te stellen betreffende de onderwerpen, waarvan de afdoening na het tot stand komen der thans aanhangige reorganisatie van het Ministerie van Oorlog in het algemeen den Minister blijft voorbehouden. Zulks in tegenstelling tot de overige onderwerpen, die bij delegatie worden afgedaan door den Chef van den Generale Staf, den Kwartiermeester-generaal, den adjudant-generaal of den Directeur Administratieve Diensten. Tot eerstbedoelde categorie behooren alle aangelegenheden van principieelen aard het beleid van den Minister rakende, in het bijzonder de volgende:
- Duur van de eerste oefeningen de herhalingsoefeningen.
- Vredes- en oorlogsorganisatie.
- Dislocatie in vredestijd.
- Internationale politiek, waar onder begrepen strijdmachten van andere natiën.
- Algemeene voorschriften betreffende de mobilisatie der Koninklijke landmacht.
- Algemeene maatregelen ter voorbereiding van strategische handelingen der Koninklijke landmacht.
- Algemeene maatregelen betreffende de krijgstucht of verband houdende met den geest in den troep.
- Richtlijnen betreffende de voorlichting.
- Vaststellen van reglementen en voorschriften van niet zuiver militair-technischen aard, alsmede wijzigingen daarop.
- Aanleg van verdedigingswerken en vliegvelden.
- Voorzieningen aan werken uit te voeren door burgerinstanties.
- Oprichting en in werking stellen van inrichtingen onder den Kwartiermeester-generaal.
- Aanschaffingspolitiek en aanschaffingen of opdrachten, waarvoor geen voorafgaande machtiging was verkregen
- Belangrijke opdrachten aan den Technischen Staf.
- Voorschriften overeenkomstig de bepalingen in de Hinderwet.
- Industrieele oorlogsvoorbereiding.
- Wijzigingen van materieel.
- Verkoop of overdracht van materieel.
- Voorschriften betreffende aanneming van vrijwillig militair en burgerpersoneel.
- Bevordering, benoeming en ontslag van officieren.
- Bevordering, benoeming en ontslag van beroepsonderofficieren.
- Indeeling en overplaatsing van officieren boven den rang van majoor.
- Voorschriften betreffende de rechtspositie van het militair personeel.
- Regelingen betreffende de bezoldiging.
- Algemene richtlijnen voor de officiersopleiding.
- Algemeene maatregelen van socialen aard.
- Benoeming en ontslag van burgerpersoneel in vasten dienst.
Omtrent de bewerking van eerstbedoelde aangelegenheden behoort, in geval van twijfel, per nota dan wel mondeling door of namens een der vorengenoemde autoriteiten, het oordeel van den minister te worden ingewonnen. Uitgaande brieven ter zake worden den minister als regel ter teekening aangeboden in den vorm van netbrieven, vergezeld van de ter toelichting noodige bescheiden, dan wel wordt vooraf een minuut, eveneens vergezeld van bedoelde bescheiden, aan het oordeel van den Minister onderworpen. In eerstbedoeld geval moeten zij voorzien zijn van een doordruk bestemd voor oplegging in het archief van het Militair Kabinet. De uitgaande brieven worden getekend door den Minister dan wel voor hem door den Secretaris-generaal. Voorts behooren door den Minister te worden geteekend alle voorstellen aan H.M..de Koningin en door of voor den Minister alle brieven aan de Hoofden van andere ministeries, de Staten-Generaal en hooge colleges van Staat.
In dit verband verzoek ik U mede van belangrijke uitgaande brieven, die door U of op Uw last bij delegatie worden geteekend, een afschrift te zenden aan mij, teneinde mij doorloopend van den gang van zaken op de hoogte te kunnen houden. Voorts gelieve U alle minuten van uitgaande stukken, indien deze beslissingen of maatregelen bevatten, waaraan financieele gevolgen zijn verbonden, vooraf ter kennisneming te sturen aan het hoofd der Afdeeling Comptabititeit. Omtrent de in te dienen maandverslagen zal U een afzonderlijke regeling bereiken.
DE MINISTER VAN OORLOG,
Organisatie hogere leiding der Koninklijke Landmacht met inbegrip van de Legerluchtmacht, 1949
MINISTERIËLE BESCHIKKING
Van 27 april 1949, Kabinet nr. 52.
Organisatie hogere leiding der Koninklijke landmacht met inbegrip der Legerluchtmacht.
Onder intrekking van de Ministeriele Beschikking van 15 maart 1947, Militair Kabinet Nr. L .53, welke ter kennis is gebracht bij L.O. 1947 Nr. 119 en van die van 16 April 1946, Militair Kabinet nr. 920, welke ter kennis is gebracht bij L.O. 1946 nr. 123 wordt het volgende bekend gemaakt:
Ingaande 1 mei 1949 is de hogere leiding der Koninklijke Landmacht met inbegrip der Legerluchtmacht als volgt samengesteld:
- Minister, Staatssecretaris, Secretaris-generaal, Kabinet;
- Chef van de Generale Staf, Plaatsvervangende Chef van de Generale Staf, Hoofdkwartier van de Generale Staf;
- Chef van de Luchtmachtstaf, Plaatsvervangende Chef van de Luchtmachtstaf
Deze functie werd voorhands niet vervuld; de daartoe behorende bevoegdheden worden uitgeoefend door de Chef van de Luchtmachtstaf., Luchtmachtstaf;
- Kwartiermeester-generaal, Hoofdkwartier van de Kwartiermeester-generaal;
- Adjudant-generaal, Staf van de Adjudant-generaal;
- Directeur Administratieve Diensten, Directie Administratieve Diensten.
Het bestuur der Koninklijke landmacht met inbegrip van de Legerluchtmacht berust bij de Minister van Oorlog, ter zijde gestaan door de Staatssecretaris van Oorlog. De uit deze bestuursfunctie voortvloeiende bevelsbevoegdheid over de Koninklijke landmacht wordt naar hun aanwijzingen uitgeoefend:
- voor wat betreft de Koninklijke landmacht met uitzondering van de Legerluchtmacht door de Chef van de Generale Staf, onder wie ressorteren de Plaatsvervangende Chef van de Generale Staf, de Kwartiermeester-generaal en de Adjudant-generaal;
- voor wat betreft de Legerluchtmacht, door de, Chef van de Luchtmachtstaf, onder wie ressorteren de plaatsvervangende Chef van de Luchtmachtstaf, de Kwartiermeester-generaal en de Adjudant-generaal.
Een en ander met dien verstande, dat de Kwartiermeester-generaal voor wat betreft het doen van aanschaffingen evenals de Adjudant-generaal, voor wat betreft nader door de minister te bepalen aangelegenheden rechtstreeks onder de minister (Staatssecretaris) ressorteert. Voorts ressorteren rechtstreeks onder de Minister (Staatssecretaris) de Directeur Administratieve Diensten en de Directeur Demobilisatie. Het Kabinet van de Minister vormt de persoonlijke staf van de Minister, de Staatssecretaris en de Secretaris-generaal.
De gezagsverhoudingen zijn weergegeven in bijgaand schema. De Legerraad, welke tot taak heeft de samenwerking in de hogere leiding der Koninklijke landmacht met uitzondering van de Legerluchtmacht te verzekeren en waarvan de leden de Minister (Staatssecretaris) van advies dienen betreffende het te voeren beleid, bestaat uit:
- Minister, voorzitter;
- Staatssecretaris , ondervoorzitter;
- Secretaris-generaal;
- Inspecteur-generaal;
- Chef van de Generale Staf;
- Plaatsvervangend Chef van de Generale Staf;
- Kwartiemeester-generaal;
- Adjudant-generaal;
- Directeur Administratieve Diensten.
- Secretaris is de Chef van het Kabinet van de Minister.
De Luchtmachtraad welke tot taak heeft de samenwerking in de hogere leiding van de legerluchtmacht te verzekeren en waarvan de leden de Minister (Staatssecretaris) van advies dienen betreffende het te voeren beleid, bestaat uit:
- Minister, voorzitter;
- Staatssecretaris, ondervoorzitter;
- Secretaris-generaal;
- Inspecteur-generaal;
- Chef van de Luchtmachtstaf;
- Plaatsvervangend Chef van de Luchtmachtstaf;
- Kwartiermeester-generaal;
- Adjudant-generaal;
- Directeur Administratieve Diensten.
- Secretaris is de Chef van het Kabinet van de Minister.
De Minister van Oorlog
Samenvoeging Ministeries van Oorlog en Marine, instelling van staatssecretarissen en de organisatie van de hogere legerleiding, 1949
In een brief van 27 april 1949 (inv. nr. 5980) van de minister van Oorlog en minister van Marine ad interim, aan de voorzitter van de Defensiecommissie inzake de samenvoeging van de beide ministeries stelt hij dat dit uiteindelijk de beste oplossing is, gezien het feit dat internationaal overleg tot samenvoeging noodzaakt. Ook worden zo dupliceringen op organisatorisch en personeel vlak voorkomen.
In de brief stelt de minister:"(...) Het is mij echter gebleken, dat deze samenvoeging, wil zij effectief zijn en geen grote administratieve moeilijkheden oproepen, niet zonder meer kan worden voltrokken zodat ik er de voorkeur aan geef voorshands de leiding over de beide bedoelde ministeries in mijn persoon te blijven verenigen.
Ik heb het wenselijk geacht mij hierbij voor wat betreft het Ministerie van marine te doen bijstaan door een Staatssecretaris en als Minister van Oorlog eveneens te worden bijgestaan door een Staatssecretaris, aan wie ik in het bijzonder aangelegenheden betreffende organisatie, materieelpolitiek, efficiency en coördinatie, denk toe te vertrouwen.
Gezien de huidige omvang van onze luchtstrijdkrachten en het feit, dat benoeming van een afzonderlijke Staatssecretaris voor dit ressort, tevens een splitsing van een aantal departementale afdelingen en daarmede gepaard gaande personeelsuitbreiding zou betekenen, ben ik van oordeel, dat de benoeming van een dergelijke functionaris voor het tegenwoordige nog niet aanbevelingswaardig is.
Gelijktijdig met vorenbedoelde wijzigingen op regeringsniveau is door mij wijziging gebracht in de hoogste bevelvoering van de Koninklijke landmacht en de daartoe behorende Legerluchtmacht. Hierbij zijn de Chef van de Generale Staf en de Chef van de Luchtmachtstaf de hoogste militaire autoriteiten in hun ressort. De rechtstreekse leiding van de Generale Staf zal in verband hiermede worden toevertrouwd aan een Plaatsvervangend Chef van de Generale Staf, zodat de militaire toporganen van onderscheidenlijk de land- en luchtmacht zullen worden gevormd door de Chef van de Generale Staf, met onder zich de Plaatsvervangend Chef Generale Staf, de Kwartiermeester-generaal en de Adjudant-generaal zomede de Chef van de Luchtmachtstaf met onder zich de Kwartiermeester-generaal en de Adjudant-generaal. De Chef Luchtmachtstaf oordeelde een benoeming van een Plaatsvervangend Chef Luchtmachtstaf teneinde hem van de rechtstreekse leiding van deze staf te ontlasten, voorshands nog niet nodig, terwijl ik van oordeel ben, dat de Kwartiermeester-generaal en de Adjudant-generaal hun werkzaamheden kunnen verenigen ten bate van de land- en luchtmacht en derhalve de benoeming van afzonderlijke functionarissen voor laatstbedoeld krijgsmachtonderdeel, nog niet nodig is."
Mr. W.F. Schokking
Afkortingenlijst
- AAFCE Allied Air Forces in Central Europe.
- ABOHZIS Codering geschikheid voor militaire dienst: A=Algemene fysieke toestand, B=bovenste ledematen, O=onderste ledematen, H=horen, Z=zien, I=intelligentie en S=(psychische) stabiliteit.
- AI Artillerie-Inrichtingen.
- AMVB Algemene maatregel van bestuur.
- ANVJ Algemeen Nederlands Verbond voor Jongeren.
- APRA Angkatan Perang Ratoe Adil (strijdkracht van de rechtvaardige vorst).
- APRI Angkatan Perang Republik Indonesia (weermacht van de Verenigde Staten van Indonesië).
- ARQ Annual Review Questionaire.
- ATAF Allied Tactical Air Force.
- BABOV Bureau Aanleg, Beheer en Onderhoud van Vliegvelden.
- BAFO Berlin Air Lift Operations.
- BAOR British Army on the Rhine.
- BBO Bureau Bijzondere Opdrachten.
- BLS Bevelhebber der Landstrijdkrachten.
- BNS Bevelhebber der Nederlandse strijdkrachten.
- BOS Brandstof, Olie en Smeermiddelen.
- BS Binnenlandse Strijdkrachten.
- BVD Binnenlandse Veiligheidsdienst.
- B&W Burgemeester en Wethouders.
- CADI Cantinedienst.
- CDML Commando Depots Materieel Luchtmacht.
- Clg Legercommandant.
- CLS Chef van de Luchtmachstaf.
- CLV Commando Luchtverdediging.
- COCOMALA Coördinatie Commissie Marine - Landmacht.
- CPN Communistische Partij Nederland.
- CTL Commando Tactische Luchtstrijdkrachten.
- CVCS Comité Verenigde Chefs van Staven.
- CVS Commandant Strijdkrachten te Velde.
- CWO Commissie Wetenschappelijk Onderzoek.
- DG Directoraat-Generaal.
- DGWT Directie Gebouwen, Werken en Terreinen.
- DJZ Directie Juridische Zaken.
- DKU Depot Kleding en Uitrusting.
- DML Directie Materieel Landmacht.
- DMLu Directie Materieel Luchtmacht.
- DMTM Depot Motortransportmaterieel.
- DverbM Depot Verbindingsmaterieel.
- DVM Depot Vliegtuigmaterieel.
- EDG Europese Defensie Gemeenschap.
- EVC Eenheidsvakcentrale.
- FINBEL Militair samenwerkinsverband tussen Frankrijk, Italië, Nederland, België en Luxemburg.
- (G)HQ (General) Headquarters.
- HKS Hogere Krijgsschool.
- IGDKL Inspecteur-Generaal Koninklijke Landmacht.
- IMGD Inspectie Militair Geneeskundige Dienst.
- ISTD Inter-Services Topographical Department.
- JaVA Jachtvliegtuigafdeling.
- KB Koninklijk Besluit.
- KL Koninklijke Landmacht.
- KLM Koninklijke Luchtvaart Maatschappij.
- KLu Koninklijke Luchtmacht.
- KMA Koninklijke Militaire Academie
- KMG Kwartiermeester-Generaal.
- KNIL Koninklijk Nederlands-Indisch Leger.
- KPM Koninklijke Pakketvaart Maatschappij.
- KST Korps Speciale Troepen.
- LBK-SQ Luchtmacht Bewakingssquadron.
- LEOK Laboratorium Elektronische Ontwikkelingen voor de Krijgsmacht.
- LIOS Luchtmacht Inlichtingen Opleidingssquadron.
- LuA Luchtdoelartillerie.
- MAP Military Assistance Program.
- MDAP Mutual Defence Assistance Program.
- MLD Marine Luchtvaartdienst.
- ms Motorschip.
- MTS Middelbare Technische School.
- MvD Ministerie van Defensie.
- MVT (Bureau) Militaire Voorbereiding Terugkeer.
- NATO North Atlantic Treaty Organization.
- NAVO Noord-Atlantische Verdragsorganisatie.
- NBS Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten.
- NDVNK Nederlands Detachement Verenigde Naties in Korea.
- NICA Netherlands Indies Civil Administration.
- NIWIN Nationale Inspanning Welzijnsverzorging Indië.
- NNG Nederlands Nieuw-Guinea.
- NS Nederlandse Spoorwegen.
- NSB Nationaal-Socialistische Beweging.
- OB-SQ Object Beveligingssquadron.
- OCIO Organisatie Chemische Industrie Ossendrecht.
- OSP Offshore Procurement.
- OVW Oorlogsvrijwilliger.
- PBOS Planning Board for Ocean Shipping.
- PTT Post, Telegraaf en Telefoon.
- RAF Royal Air Force.
- RAO Recreatie en Algemene Ontwikkeling.
- RECC Rijn Evacuatie Controlecommando.
- REME Royal Electrical and Mechanical Engineers.
- RIS Republik Indonesia Serikat.
- RST Regiment Speciale Troepen.
- RTC Ronde Tafel Conferentie.
- RVA Regiment Veldartillerie.
- RVO/TNO Rijksverdedings Organisatie/Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek.
- SACEUR Supreme Allied Commander Europe.
- SCEPC Senior Civil Emergency Planning Committee.
- SHAPE Supreme Headquarters Allied Powers Europe.
- SOC Sector Operation Center.
- ss Stoomschip.
- SS Schutzstaffel.
- Stb Staatsblad.
- TNB Territoriaal Bevelhebber Nederland.
- TNO Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek.
- TOC Tactical Operations Center.
- TRI Tentara Republik Indonesia.
- TZM Technische Zaken en Materieel.
- UNO United Nations Organization.
- VCS Verenigde Chefs van Staven.
- VHF Very High Frequency.
- VHK Vrouwen Hulpkorps.
- VN Verenigde Naties.
- V/STOL Vertical/Short Take Off and Landing.
- WEU West Europese Unie.
- WU Westerse Unie.