2.13.157 Inventaris van de archieven van het Koninklijk Instituut voor de Marine, 1829-1987

Download inventaris als:PDF|XML Download inventaris Download inventaris
Sluiten
Taalgebruik in onze archieven Taalgebruik in onze archieven

Op onze website kunt u archieven doorzoeken met behulp van inventarissen (beschrijvingen van archieven, ook wel toegang genoemd). Deze inventarissen zijn vaak net zo oud als de archieven zelf. De mogelijkheid bestaat dat u woorden tegenkomt die vroeger gewoon waren, maar nu als kwetsend, racistisch of discriminerend ervaren worden.

Het Nationaal Archief onderzoekt momenteel de mogelijkheden om dit taalgebruik in inventarissen aan te passen, te verklaren of te voorzien van hedendaagse alternatieven.

Ik heb het begrepen

Zoekhulpen bij dit archief

Inhoud en structuur van het archief

Selectie en vernietiging

Bij aanvang van de werkzaamheden bedroeg de omvang van het archief 3,50 strekkende meter. Na bewerking is hiervan één strekkende meter bewaard gebleven. Selectie en de daadwerkelijke vernietiging vonden plaats op basis van het Voorschrift voor het vernietigen en inleveren van archiefbescheiden van de Koninklijke marine, vastgesteld bij ministeriële beschikking, nr. D87/028/35368 van 27 november 1988.

Verantwoording van de bewerking

Algemeen

Tijdens de bewerking is geconstateerd dat er sprake was van meerdere archiefvormers, te weten: de commandant van het KIM, de Raad van Bestuur (vanaf 1876 Raad van Toezicht), de Commissie belast met het afnemen van de overgangsexamens en de commandant van het KIM te Soerabaja.
In onderhavige inventaris is derhalve een onderscheid gemaakt in voornoemde archiefvormers.
Tijdens zijn bestaan heeft het instituut diverse vestigingsplaatsen gekend, ondermeer Medemblik (1829 - 1850), Willemsoord (1854 - 1940) en "Enys House" te Penryn bij Falmouth (1940 - 1946). Er is geen onderscheid gemaakt naar vestigingsplaats, daar de archiefvorming op dezelfde manier doorging.
Alleen de periode dat het KIM ook gevestigd was in Soerabaja (1940 - 1942) is als een apart blok in de inventaris opgenomen. Dit instituut vormde zelf archief.

Het archief van de commandant van het KIM, 1829-1946

Het archief is verre van compleet. De aangetroffen archiefbescheiden (ingekomen en minuten van uitgaande stukken) dateren uit de jaren 1864, 1868, 1879 - 1882, 1909 - 1916, 1923 - 1924, 1931, 1933, 1938 - 1946. Daarnaast werden een aantal brievenboeken over de jaren 1866 - 1869, 1879 - 1884, 1891 - 1892 en 1898 - 1913, alsmede enige stamboeken en registers met processen-verbaal en orders, en een omslag met arbeidscontracten van personeel (1870 - 1900) aangetroffen.
Betreffende de archiefvorming is uit de bewaard gebleven archiefbescheiden het navolgende te destilleren.
De periode 1864 - 1909
Tot en met het jaar 1905 (mogelijk zelfs tot 1910) werden van de uitgaande stukken afschriften in registers opgenomen. De stukken werden per vijf jaar doorlopend genummerd. Uit de aangetroffen registers blijkt dat onder andere de navolgende blokken gevormd werden: 1876 - 1880, 1881 - 1885, oktober 1899 - 1905.
De ingekomen stukken werden waarschijnlijk in agenda's (zijn niet aangetroffen) ingeschreven. De stukken kregen een doorlopende nummering. Het aangetroffen archiefdeel tot 1882 bevestigt dit.
Het jaar 1910
In 1910 werden twee series gevormd: één serie van ingekomen en één serie van minuten van uitgaande stukken. Elke serie had een eigen nummering, die over meerdere jaren doorliep. Of hier ook vijfjarenblokken werden gehanteerd is niet bekend.
De periode 1923 - 1939
De ingekomen en de minuten van uitgaande stukken werden per jaar doorlopend genummerd. Mocht een ingekomen of minuut van uitgaand stuk betrekking hebben op een ander stuk, dan kreeg dit het inschrijfnummer van het desbetreffende stuk. M.a.w. er werd dus jaarlijks een serie ingekomen en minuten van uitgaande stukken gevormd.
De periode 1940 - 1946
In deze periode was sprake van een rubriekenstelsel. De rubrieken werden aangeduid in Arabische cijfers, bijvoorbeeld 3/1/1 (maandrapporten van het KIM) en 12/1/1 (betreffende de opleiding van adelborsten). Het eerste cijfer duidt waarschijnlijk de rubriek aan en het laatste is een volgnummer. De betekenis van het tweede cijfer is niet bekend.
De hiervoor beschreven archiefvorming is vertaald in de onderhavige inventaris. Allereerst is het archief verdeeld in "A. Stukken van algemene aard" en "B. Stukken betreffende bijzondere onderwerpen".
Onder het onderdeel A worden de series ingekomen en minuten van uitgaande stukken, alsmede de registers van afschriften van uitgaande stukken over de jaren 1864-1939 opgenomen.
Onder het onderdeel B is het archiefdeel 1940 - 1946 opgenomen dat volgens het rubriekenstelsel is gevormd.

Het archief van de Raad van Bestuur (vanaf 1876 Raad van Toezicht), 1870-1921

Het aangetroffen archiefgedeelte is verre van compleet. Zo zijn alleen een aantal notulenboeken (1870 - 1901), een brievenboek (1910 - 1913), ingekomen stukken en minuten van uitgaande stukken (1909 - 1921) aangetroffen.
Tot 1913 was sprake van twee series: één serie ingekomen stukken en één serie minuten van uitgaande stukken. De minuten van uitgaande stukken werden tot 1910 in registers geschreven en vanaf 1910 werden afschriften i.c. minuten in de registers geplakt. Beide series hadden een eigen doorlopend registratienummer.
Vanaf 1914 werden ook twee series aangehouden: één ingekomen en één minuten van uitgaande stukken. De laatste serie werd nu niet meer in registers ingeplakt, maar los in het archief opgelegd. M.i.v. 1 januari 1914 is men bij het toekennen van registratienummers weer bij nummer één begonnen. Elke serie had een eigen doorlopend registratienummer.
Voornoemde archiefvorming vindt zijn weerslag in onderhavige inventaris. Er is een indeling naar serie gemaakt.

Het archief van de Commissie belast met het afnemen van overgangsexamens, 1902-1920

Van dit archief zijn alleen een aantal notulenboeken aangetroffen. Het is niet bekend of de commissie ook nog op een andere manier archief vormde. De commissie werd ieder schooljaar opnieuw samengesteld. In de notulenboeken zijn bij het begin van het schooljaar afschriften opgenomen van de ministeriële beschikking in deze.

Het archief van de commandant van het KIM te Soerabaja, 1940-1942

Van het archief van het KIM te Soerabaja zijn bij het CAD alleen de bundels betreffende de oprichting en de bouw van het instituut aangetroffen (zie ook hoofdstuk 2). Deze bundels zijn intact gelaten en als zodanig opgenomen onder de inventarisnummers 61 en 62. De twee bundels zijn voorzien van een inventaris, opgemaakt door kapitein-ter-zee H.J. Bueninck. De ordening zoals die is aangebracht door Bueninck is gehandhaafd.
Daarnaast zijn in het archief van de commandant van het KIM te Willemsoord enkele stukken aangetroffen behorende tot het archief van het KIM te Soerabaja.
Evenals bij het archief van de commandant van het KIM te "Enys House" werden ook hier rubrieksaanduidingen aan de archiefbescheiden toegekend. In plaats van Arabische cijfers werden voor de rubrieksaanduiding Romeinse cijfers gebruikt.

Het archief van de commandant van het KIM, (1942) 1946-1984

Dit archief was geordend volgens het rubriekenstelsel. Gezien de geringe omvang van het archief is besloten de rubrieken niet nader te benoemen en het geheel chronologisch in te delen naar beleidsterreinen.

Overige archieven

In 1991 is tevens onder de noemer "diverse collecties" een aantal kleinere archieven overgedragen welke zijn gevormd bij het KIM; Het betreft de archieven van:
  • het College van Curatoren van het KIM 1963-1987,
  • de Raad van Bijstand, 1951-1971,
  • de Raad van Vlagofficier en Assessoren, 1963-1980,
  • de Adviesraad Wetenschappelijk Onderzoek, 1968-1973,
  • de Stuurgroep Wetenschappelijk Onderzoek, 1948-1977.
Deze archieven hebben bij de overdracht een omvang van 9,2 strekkende meters.