2.13.208 Inventaris van de collectie archiefbescheiden van de Ordedienst, de Binnenlandse Strijdkrachten, het Militair Gezag en van andere organisaties, gevormd door het Bureau Registratie en Informatie Ontslagen Personeel (BRIOP), (1934) 1940-1947 (2003)

Het Bureau Registratie en Informatie Ontslagen Personeel (BRIOP) werd ingesteld in 1958 en heeft tot taak het beheren, bewaren en het op termijn vernietigen van persoonsgegevens van alle ontslagen c.q. niet meer mobilisabele militairen en burgers. Ook het verstrekken van persoonsgegevens ten behoeve van geschiedschrijving behoort tot de taak.

Al snel na de Nederlandse capitulatie op 15 mei 1940 werd een begin gemaakt met de opbouw van illegale (verzets)organisaties. Een van deze, de Ordedienst (OD), bestond voornamelijk uit officieren van het Nederlandse leger en stelde zich aanvankelijk als taak rust en orde te bewaren in het geval van een Duitse terugtrekking. Echter al snel ging de OD over op actiever verzet. Als juridische basis voor het optreden van de OD werd de sedert 1939 van kracht zijnde Staat van Beleg gehanteerd. Het land werd verdeeld in landelijke gewesten. De drie steden Amsterdam, Den Haag en Rotterdam vormden elk een afzonderlijk gewest. Ieder landelijk gewest werd verdeeld in districten, die op hun beurt weer werden verdeeld in plaatselijke commando's.Er was een centraal Algemeen Hoofdkwartier (het AHK-OD), dat gevestigd werd in Den Haag. Vanuit het AHK-OD werden richtlijnen en instructies naar de gewesten gezonden, die door de gewestelijke commandanten verder uitgewerkt moesten worden zodat ze aan de plaatselijke omstandigheden konden worden aangepast. De organisatie van het AHK-OD werd gebaseerd op die van het Algemeen Hoofdkwartier van de Koninklijke Landmacht uit 1940. Op 26 maart 1943 bestond het AHK-OD uit 12 secties, vanaf 31 december 1943 bestonden er 19 gewesten. Op 5 september 1944 wordt de OD opgenomen in de Binnenlandse Strijdkrachten.

Het Militair Gezag (MG) werd in januari 1943 opgericht door de minister van Oorlog, jhr. mr. O.C.A. van Lidth de Jeude. Het had als taak het tijdelijk besturen van het bevrijd gebied; met nadruk op handhaving van de openbare orde, onderhouden van contacten tussen plaatselijke en geallieerde militaire autoriteiten en het nemen van noodzakelijke bestuursmaatregelen. Het MGwerd in 1946 opgeheven.

Deze organisatie (LO) werd in de loop van 1942 opgericht en bestond uit een netwerk van regionale afdelingen die onderduikadressen, valse persoonsbewijzen en andere diensten aan onderduikers leverden. In de loop van 1943 en 1944 werden de organisatie zware slagen toegebracht door de Duitsers, waarna het landelijk netwerk noodgedwongen werd gedecentraliseerd. Een speciale afdeling, de Landelijke Knokploegen, hadden tot taak door middel van overvallen de administratie van de Duitsers te verstoren en distributiekaarten buit te maken. Op 5 september 1944 worden de LO en de Knokploegen opgenomen in de Binnenlandse Strijdkrachten; de Knokploegen vormen het strijdend gedeelte, de LO het niet-strijdend gedeelte.

Bij Koninklijk Besluit van 5 september 1944, Staatsblad nr. E62 werd bepaald dat "alle vrijwilligers, aangewezen door de, door Onzen Minister van Oorlog erkende, verzetsorganisaties worden beschouwd als militairen in den zin der wet en te behooren tot de Koninklijke Landmacht." De uit deze vrijwilligers gevormde eenheden werden aangeduid als "Binnenlandsche Strijdkrachten" (BS) en werden onder de bevelen gesteld van de Bevelhebber der Nederlandse Strijdkrachten, prins Bernhard. De BS had tot taak rust en orde te handhaven in bevrijde gebieden en steun te verlenen aan de oprukkende Geallieerde legers. De groep was verdeeld in twee onderdelen: het Strijdend Gedeelte en het Niet Strijdend Gedeelte. In augustus 1945 werd de BS opgenomen in de Koninklijke Landmacht en in 1948 kwam met de opheffing van het Centraal Afwikkelings Bureau-BS het definitieve einde.

De Stoottroepen in Limburg, Noord-Brabant en Zeeland werden op 21 september 1944 opgericht als militaire eenheid, officieel "Regiment Stoottroepen Prins Bernhard". De eenheid bestond uit voormalige verzetsstrijders en stond onder bevel van J.J.F. Borghouts. Het hoofdkwartier werd in Eindhoven gevestigd. Het regiment als taak het leveren van daadwerkelijke gevechtssteun aan de geallieerde legers. Na het einde van de oorlog ging het regiment op in de Koninklijke Landmacht en het bestaat nog steeds.

De Nederlandse Arbeidsdienst (NAD) werd door de Duitsers in 1941 opgericht als opvolger van de Opbouwdienst uit 1940. De bedoeling was een soort arbeidsdienstplicht in te stellen voor voormalige militairen en jongemannen. Meisjes konden zich vrijwillig aanmelden. In eerste instantie was de dienst politiek-neutraal, maar al snel werd de dienst een nationaal-socialistische propagandamiddel dat echter weinig effectief was. Veel leden zagen de dienst als mogelijkheid om aan arbeidsinzet in Duitsland te ontkomen. De arbeiders werden ingezet bij projecten zoals ruilverkaveling en aanleg van infrastructuur. Op 5 september 1944 liepen de kampen grotendeels leeg. Daarna werd het restant ingezet voor werkzaamheden voor de Wehrmacht. Op 10 september 1944 werd de NAD opgeheven.