Terug naar zoekresultaten

2.13.215 Inventaris van het archief van de Onderdelen Luchtdoelartillerie van de Koninklijke Landmacht, 1946-1981

De inhoud van de stukken betreft over het algemeen de voorbereiding op en de verslaglegging van oefeningen, de vertaling naar de eigen organisatie van plannen en bevelen van bovenliggende organisaties (voornamelijk Generale Staf), de inrichting van de organisatie en overige verslaglegging, het materieel.
Download inventaris als PDFDownload inventaris als XML

Meer uitleg

Voer een zoekterm in
VorigeVolgende

Beschrijving

ArchiefBeschrijving van het archiefArchiefvormingInhoud en structuur van het archiefAanwijzingen voor de gebruikerVerwant materiaalBijlagen

Archief

Titel

2.13.215
Inventaris van het archief van de Onderdelen Luchtdoelartillerie van de Koninklijke Landmacht, 1946-1981

Auteur

Doc-Direkt

Versie

16-10-2018

Copyright

Nationaal Archief, Den Haag
2014 cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok

Koninklijke Landmacht: Luchtdoelartillerie
Landmacht / Luchtdoelartillerie

Periodisering

archiefvorming: 1946-1981
oudste stuk - jongste stuk: 1946-1981

Archiefbloknummer

D122

Omvang

705 inventarisnummer(s); 5,10 meter

Taal van het archiefmateriaal

Het merendeel der stukken is in het.
Nederlands

Soort archiefmateriaal

Normale geschreven, getypte en gedrukte documenten, echter inv. nr. 100 bevat enkele plattegronden en inv. nr. 690 een aantal foto’s.

Archiefdienst

Nationaal Archief

Locatie

Den Haag

Archiefvormers

Ministerie van Defensie / Commando Territoriale Luchtdoelartillerie (1951-1964) Ministerie van Defensie / 101e Luchtdoelartilleriegroep (1953-1978) Ministerie van Defensie / 902e Luchtdoelartilleriegroep (1961-1964) Ministerie van Defensie / 903e Luchtdoelartilleriegroep (1956-1964) Ministerie van Defensie / 901e Luchtverdedigingskring (1953-1981) Ministerie van Defensie / 902e Luchtverdedigingskring (1954-1960) Ministerie van Defensie / 903e Luchtverdedigingskring (1954-1981) Ministerie van Defensie / 904e Luchtverdedigingskring (1957-1964) Ministerie van Defensie / 1e Regiment Luchtdoelartillerie (1946-1962) Ministerie van Defensie / Regiment zware/lichte Luchtdoelartillerie Hoek van Holland (1950-1981) Ministerie van Defensie / Regiment zware Luchtdoelartillerie Rhenen (1950-1981) Ministerie van Defensie / Regiment zware Luchtdoelartillerie Waalhaven (1950-1981) Ministerie van Defensie / Regiment zware Luchtdoelartillerie Ypenburg (1950-1981) Ministerie van Defensie / Regiment lichte Luchtdoelartillerie Betuwe (1947-1981) Ministerie van Defensie / Regiment lichte Luchtdoelartillerie Kornwerderzand (1950-1981) Ministerie van Defensie / 117e Afdeling zware Luchtdoelartillerie (1953-1981) Ministerie van Defensie / 127e Afdeling zware Luchtdoelartillerie (1953-1981) Ministerie van Defensie / 951e Afdeling zware Luchtdoelartillerie (1952-1981) Ministerie van Defensie / 952e Afdeling zware Luchtdoelartillerie (1956-1962) Ministerie van Defensie / 953e Afdeling zware Luchtdoelartillerie (1956-1981) Ministerie van Defensie / 954e Afdeling zware Luchtdoelartillerie (1953-1981) Ministerie van Defensie / 955e Afdeling zware Luchtdoelartillerie (1953-1981) Ministerie van Defensie / 956e Afdeling zware Luchtdoelartillerie (1953-1981) Ministerie van Defensie / 957e Afdeling zware Luchtdoelartillerie (1953-1981) Ministerie van Defensie / 958e Afdeling zware Luchtdoelartillerie (1954-1981) Ministerie van Defensie / 959e Afdeling zware Luchtdoelartillerie (1954-1981) Ministerie van Defensie / 1e Afdeling zware Luchtdoelartillerie territoriaal (1948-1950) Ministerie van Defensie / 7e Afdeling lichte Luchtdoelartillerie (1960-1962) Ministerie van Defensie / 15e Afdeling lichte Luchtdoelartillerie (1952-1992) Ministerie van Defensie / 25e Afdeling lichte Luchtdoelartillerie (1951-1981) Ministerie van Defensie / 35e Afdeling lichte Luchtdoelartillerie (1951-1981) Ministerie van Defensie / 45e Afdeling lichte Luchtdoelartillerie (1953-1977) Ministerie van Defensie / 55e Afdeling lichte Luchtdoelartillerie (1955-1962) Ministerie van Defensie / 105e Afdeling lichte Luchtdoelartillerie (1962-1979) Ministerie van Defensie / 125e Afdeling lichte Luchtdoelartillerie (1977-1979) Ministerie van Defensie / 135e Afdeling lichte Luchtdoelartillerie (1953-1981) Ministerie van Defensie / 902e Afdeling lichte Luchtdoelartillerie (1952-1962) Ministerie van Defensie / 916e Afdeling lichte Luchtdoelartillerie (1953-1981) Ministerie van Defensie / 921e Afdeling lichte Luchtdoelartillerie (1952-1981) Ministerie van Defensie / 922e Afdeling lichte Luchtdoelartillerie (1952-1964) Ministerie van Defensie / 924e Afdeling lichte Luchtdoelartillerie (1953-1961) Ministerie van Defensie / 928e Afdeling lichte Luchtdoelartillerie (1953-1981) Ministerie van Defensie / 929e Afdeling lichte Luchtdoelartillerie (1953-1981) Ministerie van Defensie / 930e Afdeling lichte Luchtdoelartillerie (1952-1981) Ministerie van Defensie / 931e Afdeling lichte Luchtdoelartillerie (1955-1964) Ministerie van Defensie / 932e Afdeling lichte Luchtdoelartillerie (1953-1964) Ministerie van Defensie / 933e Afdeling lichte Luchtdoelartillerie (1953-1981) Ministerie van Defensie / 934e Afdeling lichte Luchtdoelartillerie (1954-1981) Ministerie van Defensie / 935e Afdeling lichte Luchtdoelartillerie (1954-1981) Ministerie van Defensie / 936e Afdeling lichte Luchtdoelartillerie (1955-1958) Ministerie van Defensie / 937e Afdeling lichte Luchtdoelartillerie (1954-1981) Ministerie van Defensie / 938e Afdeling lichte Luchtdoelartillerie (1954-1981) Ministerie van Defensie / 939e Afdeling lichte Luchtdoelartillerie (1954-1981) Ministerie van Defensie / 940e Afdeling lichte Luchtdoelartillerie (1954-1963) Ministerie van Defensie / 901e Luchtdoelartillerie detachement (1956-1957) Ministerie van Defensie / 911e Luchtdoelartillerie detachement (1956-1962) Ministerie van Defensie / 912e Luchtdoelartillerie detachement (1955-1964) Ministerie van Defensie / 1e en 2e Zoeklichtbatterij (1951-1957) Ministerie van Defensie / 41e Pantserdoelartillerie batterij (1978-1979) Ministerie van Defensie / Depot Luchtdoelartillerie (1953-1981) Ministerie van Defensie / Depot lichte Luchtdoelartillerie 2e Instructie bataljon Kornwerderzand (1956-1960) Ministerie van Defensie / Depot lichte Luchtdoelartillerie instructie afdeling Betuwe (1953-1959) Ministerie van Defensie / Depot lichte Luchtdoelartillerie instructie bataljon Rhenen (1953-1959) Ministerie van Defensie / 1e Depot Luchtdoelartillerie (1953-1981) Ministerie van Defensie / Depot Pantserdoelartillerie en lichte Luchtdoelartillerie (1947-1948) Ministerie van Defensie / Luchtdoelartillerie Centrum (1948-1950) Ministerie van Defensie / Luchtdoelartillerie School (1946-1981) Ministerie van Defensie / Benelux Luchtdoelartillerie school (1953-1962) Ministerie van Defensie / Luchtdoelartillerieschietkamp (1951-1981) Ministerie van Defensie / Vast-Staf ten behoeve van herhalingsoefeningen lichte Luchtdoelartillerie (1952-1981) Ministerie van Defensie / Bevelvoerend Officier Afdelingen Buiten Kringverband (BOABK) (1955-1962)

Samenvatting van de inhoud van het archief

De inhoud van de stukken betreft over het algemeen de voorbereiding op en de verslaglegging van oefeningen, de vertaling naar de eigen organisatie van plannen en bevelen van bovenliggende organisaties (voornamelijk Generale Staf), de inrichting van de organisatie en overige verslaglegging, het materieel.

Archiefvorming

Geschiedenis van de archiefvormer
Een onderdeel van de luchtoorlog was en is de luchtverdediging. Deze werd gevoerd met jachtvliegtuigen en luchtafweer op de grond. De grondluchtverdediging was een taak van de luchtdoelartillerie (LuA) van de Koninklijke Landmacht. De taak was om in geval van conflict het Nederlandse grondgebied te beschermen tegen luchtaanvallen, dat zou moeten gebeuren door het vanaf de grond met daartoe geschikt geschut onder vuur nemen van overvliegende vijandelijke vliegtuigen. Er werd een onderscheid gemaakt tussen lichte en zware luchtdoelartillerie. Na WOII zag de legerleiding de noodzaak in om modern en zwaar luchtdoelgeschut aan te schaffen om vliegtuigen die op steeds grotere hoogten en met steeds hogere snelheden konden vliegen effectief te bestrijden. Om financiële redenen was aanschaf van nieuwe materialen echter onmogelijk en moest volstaan worden met na WOII in Nederland achtergebleven Amerikaans en Brits materiaal.
Volgens een oorspronkelijk plan uit begin jaren ’50 zou de opbouw van de LuA in 1954 voltooid moeten zijn, maar de realisatiedatum werd doorgeschoven naar 1957. In 1956, toen alle plannen opnieuw werden bijgesteld, waren inmiddels de volgende eenheden geformeerd:
  • de geplande twee parate en acht mobilisabele afdelingen territoriale luchtdoelartillerie 90 mm semi-mobiel;
  • de zestien geplande parate en vijftien van de 33 geplande mobilisabele afdelingen territoriale lichte luchtdoelartillerie;
  • de geplande twee parate en twee mobilisabele afdelingen zware luchtdoelartillerie 90 mm voor de legerkorpsartillerie;
  • de geplande parate en twee van de vier geplande mobilisabele afdelingen mobiele luchtdoelartillerie voor de divisies en
  • de geplande parate en drie van de vijf geplande mobilisabele afdelingen mobiele lichte luchtdoelartillerie voor de legerkorpsartillerie.
De Nederlandse luchtverdediging was lange tijd een nationale aangelegenheid. Het Commando Luchtverdediging van de Koninklijke Luchtmacht en de LuA van de Koninklijke Landmacht werkten daarin zeer nauw samen. Binnen de LuA was dat ook het geval tussen de LuA in de Nationale Sector en die onder Commandant – Eerste Legerkorps (C-1Lk). Vanuit luchtverdedigingoogpunt viel er in de jaren vijftig geen scherpe scheiding tussen de Nationale Sector en de combat zone te maken. De territoriale afdelingen waren verdeeld over afzonderlijke sleutelpunten en, waar meerdere sleutelpunten bij elkaar lagen, over luchtverdedigingskringen (LVK’s). 901 LVK, met als kernplaats Den Haag, omvatte naast het regeringscentrum de Rotterdamse haven en de raffinaderijen te Pernis. De afdelingen van 902 LVK moesten het spoorwegknooppunt Utrecht beveiligen. De beveiliging van de Westerschelde, van belang voor de verdediging van de haven van Antwerpen, was de taak van de afdelingen in 903 LVK. De afdelingen van 904 LVK moesten Plan D (een verdedigingslinie bij de IJssel) en de oostgrens verdedigen.
Begin jaren ’60 kwamen er een aantal klappen voor de LuA. De territoriale verdediging werd namelijk opgegeven, er kwam een meer voorwaartse verdediging aan de Weser in Duitsland. De zware LuA was al in 1959 en 1960 opgeheven, de territoriale LuA werd beperkt tot vijf parate en vijf snel te mobiliseren eenheden. Toen er in Duitsland geleide-wapengordels werden opgebouwd werd het besluit genomen de territoriale LuA op te heffen. Alleen de lichte luchtdoelartillerie binnen het legerkorps bleef over. Midden jaren ’70 werden de afdelingen Lichte LuA die met het wapen 401.70 waren uitgerust, mobilisabel gesteld.
Voor meer informatie:
  • Hoffenaar, J. en B. Schoenmaker: Met de blik naar het Oosten. De Koninklijke Landmacht 1945-1990, ’s-Gravenhage 1994
  • Klinkert, W. e.a.: 75 jaar luchtdoelartillerie 1917-1992, ’s-Gravenhage 1992
  • Voor een uitgebreide geschiedenis zie http://www.luchtdoelartillerie.nl/geschiedenis.php
Geschiedenis van het archiefbeheer
In het verleden zijn er archiefbescheiden van de diverse Onderdelen Luchtdoelartillerie vernietigd. Processen-verbaal van vernietiging van deze archiefbescheiden zijn in deze inventaris terug te vinden bij de betreffende onderdelen. Het archief van de Onderdelen Luchtdoelartillerie van de Koninklijke Landmacht is in 2010 door het Ministerie van Defensie in bewaring gegeven aan de Centrale Archief Selectiedienst te Winschoten. De archieven zijn door Doc-Direkt te Winschoten bewerkt in 2011/2012.
De verwerving van het archief
Het archief is in 2013 door Ministerie van Buitenlandse Zaken overgebracht naar het Nationaal Archief, krachtens artikel 12 van de Archiefwet 1995

Inhoud en structuur van het archief

Inhoud
De inhoud van de stukken betreft over het algemeen de voorbereiding op en de verslaglegging van oefeningen, de vertaling naar de eigen organisatie van plannen en bevelen van bovenliggende organisaties (voornamelijk Generale Staf), de inrichting van de organisatie en overige verslaglegging, het materieel.
Selectie en vernietiging
Het selecteren voor vernietiging heeft plaatsgevonden op basis van de volgende selectie-lijsten:
  • Selectielijst voor de neerslag van de handelingen van de Minister van Defensie en de onder hem ressorterende actoren op het beleidsterrein Militair Personeel over de periode vanaf 1945, vastgesteld bij beschikking van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de Minister van Defensie nr. C/S&A/05/2602 van 19 december 2005, gepubliceerd in Staatscourant 2006, nr. 46;
  • Selectielijst voor de neerslag van de handelingen van de minister van Defensie en de onder hem ressorterende actoren op het beleidsterrein Militaire Operatiën over de periode vanaf 1945, vastgesteld bij beschikking van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de Minister van Defensie nr. C/S&A/05/933 van 3 mei 2005, gepubliceerd in Staatscourant 2005, nr. 113 (gerectificeerd in Staatscourant 2005, 126);
  • Selectielijst voor de neerslag van handelingen van de Minister van Defensie en de onder hem ressorterende actoren op het beleidsterrein Militair materieel over de periode vanaf 1945, vastgesteld bij beschikking van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en de Minister van Defensie nr. C/S&A/07/240 van 29 januari 2007, gepubliceerd in Staatscourant 2007, nr. 79;
  • Selectielijst voor de neerslag van de handelingen van de Minister van Defensie en de onder hem ressorterende actoren op het beleidsterrein Organisatie van de Rijksoverheid over de periode 1945 – 1999, vastgesteld bij beschikking van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de Minister van Defensie nr. C/S&A/05/1362 van 5 juli 2005, gepubliceerd in Staatscourant 2005, nr. 245;
  • Selectielijst voor de neerslag van de handelingen van de Minister van Defensie en de onder hem ressorterende actoren op het beleidsterrein Rijksbegroting over de periode 1945 – 2000, vastgesteld bij beschikking van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de Minister van Defensie nr. C/S/05/139 van 25 januari 2005, gepubliceerd in Staatscourant 2005, nr. 62 en het addendum op de selectielijst, gepubliceerd in Staatscourant 2005, nr. 62, met addendum gepubliceerd in Staatscourant 2006, nr. 56;
  • Selectielijst voor de neerslag van de handelingen van de Minister van Defensie en de onder hem ressorterende actoren op het beleidsterrein Rijkshuisvesting over de periode vanaf 1945, vastgesteld bij beschikking van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de Minister van Defensie nr. R&B/OSA/2002/1182 van 24 juni 2002, gepubliceerd in Staatscourant 2002, nr. 180;
  • Selectielijst voor de neerslag van de handelingen van de Minister van Defensie en de onder hem ressorterende actoren op het beleidsterrein Overheidsinformatievoorziening over de periode 1945-1999, vastgesteld bij beschikking van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en de Minister van Defensie nr. C/S/03/1691 van 11 juli 2003, gepubliceerd in Staatscourant 2003, nr. 202.
De oorspronkelijke omvang van het archief bedroeg 10 meter. Na de bewerking resteerde 5,6 meter te bewaren materiaal. Het overige materiaal kwam voor vernietiging in aanmerking.
Aanvullingen
N.v.t.
Verantwoording van de bewerking
Ten behoeve van de bewerking werd een Archiefbewerkingsplan opgesteld, dat de basis vormde voor de bewerking. In het plan, mede ondertekend door het Nationaal Archief op 17 januari 2011, zijn de afspraken met betrekking tot de selectie, ontsluiting, materiële verzorging en de overbrenging vastgelegd.
Het uiteindelijke resultaat van de bewerking is een klassiek+ toegang. Dit is een klassieke toegang waarin aan de eenheden handelingen gekoppeld zijn.
Ordening van het archief
De archiefbescheiden zijn per archiefvormer geplaatst. Over de volgorde van de archiefvormers binnen de toegang is overleg geweest met het Ministerie van Defensie. Binnen de verschillende archiefvormers heeft er geen verdere onderverdeling plaatsgevonden, maar zijn de beschrijvingen chronologisch geordend.

Aanwijzingen voor de gebruiker

Openbaarheidsbeperkingen
Volledig openbaar.
Beperkingen aan het gebruik
Reproductie van originele bescheiden uit de archieven is, behoudens de algemene regels die gelden voor het kopiëren van stukken, niet aan beperkingen onderhevig.
Er zijn geen beperkingen krachtens het auteursrecht.
Materiële beperkingen
Het archief kent geen beperkingen voor het raadplegen van stukken als gevolg van slechte materiële staat.
Andere toegang
N.v.t.
Aanvraaginstructie
Openbare archiefstukken kunnen online worden aangevraagd en gereserveerd. U kunt dit ook via de terminals in de studiezaal van het Nationaal Archief doen. Om te kunnen reserveren dient u de volgende stappen te volgen:
  1. Creëer een account of log in.
  2. Selecteer in de archiefinventaris een archiefstuk.
  3. Klik op ‘Reserveer’ en kies een tijdstip van inzage.
Citeerinstructie
Bij het citeren in annotatie en verantwoording dient het archief tenminste éénmaal volledig en zonder afkortingen te worden vermeld. Daarna kan worden volstaan met verkorte aanhaling.
VOLLEDIG:
Nationaal Archief, Den Haag, Koninklijke Landmacht: Luchtdoelartillerie, nummer toegang 2.13.215, inventarisnummer ...
VERKORT:
NL-HaNA, Landmacht / Luchtdoelartillerie, 2.13.215, inv.nr. ...

Verwant materiaal

Bewaarplaats van originelen
Nationaal Archief, Den Haag
Beschikbaarheid van kopieën
Inventarisnummers van dit archief zijn niet in kopievorm beschikbaar
Afgescheiden archiefmateriaal
N.v.t.
Verwante archieven
  • Toegang 2.13.09 - Inventaris van het archief van het Ministerie van Oorlog: Stamboeken van Onderofficieren en Minderen van de Landmacht, 1813-1924
  • Toegang 2.13.60 - Inventaris van de archieven van de Koninklijke Landmacht: Artillerie-eenheden, 1885-1940; Artillerie-commissies, 1851-1939; Magazijn der Artillerie, 1872-1915; Collectie A.C. Hartmans [geboren 1886], 1930-1940
  • Toegang 2.13.85 - Inventaris van het archief van het Ministerie van Defensie: Militaire Luchtvaart en -verdediging, 1910-1940 (1944)
  • Toegang 2.13.110 - Inventaris van het archief van de Generale Staf, Staf van de bevelhebber der landstrijdkrachten, later Landmachtstaf, Staf van de bevelhebber der Landstrijdkrachten, (1969) 1973-1979 (1980)
  • 7 de afdeling lichte Luchtdoelartillerie 1960-1962 link met archief in: Toegang 2.13.115 - Inventaris van de archieven van de strijdkrachten in Nederlands Nieuw-Guinea van het Ministerie van Defensie, 1950-1962
  • Toegang 2.13.142 Inventaris van het archief van het Commando Luchtverdediging van het Ministerie van Defensie, 1950-1973.

Bijlagen

Geen bijlagen

Archiefbestanddelen